Ulusal Birlik Partisi'nin (UBP) 24 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirdiği milletvekili aday belirleme ve sıralama seçiminin ardından, parti tüzüğüyle kontenjan adaylarına ilişkin karar arasındaki farklılık dikkat çekti.

UBP'nin 6 Haziran 2026 tarihli tüzüğünde Girne için iki kontenjan adayı öngörülürken, Ünal Üstel başkanlığında toplanan Merkez Yönetim Kurulu'nun 21 Ekim'de açıkladığı listede Girne'den üç kontenjan adayı yer aldı.

Üstel'in “rekor katılım” ve “tek başına iktidar” mesajlarıyla değerlendirdiği ön seçimden üç gün önce, dokuz kontenjan adayının listelerdeki sıraları da belirlenmişti.

Girne'de üçüncü kontenjan adayının hukuki dayanağı ne?

UBP'nin 6 Haziran 2026 tarihli parti tüzüğünün 106. maddesi, milletvekili adaylarının belirlenmesinde temel yöntemin parti üyeleri tarafından yapılan ön seçim olduğunu düzenliyor.

Aynı maddenin ikinci fıkrası, Seçim ve Halkoylaması Yasası'nda aksi düzenlenmedikçe Genel Başkan'a kontenjan adayı gösterme ve bunların liste sırasını belirleme yetkisi tanıyor.

Ekran görüntüsü: UBP'nin 6 Haziran 2026 tarihli parti tüzüğü

Tüzükte kontenjan dağılımı Lefkoşa için üç, Gazimağusa için üç, Girne için iki, İskele için bir ve Güzelyurt için bir olmak üzere toplam 10 aday olarak belirleniyor.

Buna karşılık UBP Merkez Yönetim Kurulu'nun 21 Ekim tarihli açıklamasında Girne için üç kontenjan adayı bulunuyor.

Açıklamaya göre Ünal Üstel birinci, İlgen Bağcıer üçüncü ve Özcan Hüdaverdi beşinci sırada kontenjan adayı olarak belirlendi.

Böylece tüzükte iki olarak düzenlenen Girne kontenjanı, açıklanan aday listesinde üç kişi olarak uygulandı.

Üstel'in hangi yetkiye dayanarak Girne'deki kontenjan sayısını üçe çıkardığı, bu konuda bir tüzük değişikliği veya ayrı bir parti kararı bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşmayı bekliyor.

Ekran görüntüsü: UBP Resmî Web Sitesi, “UBP kontenjan milletvekili adayları duyuruldu” Yayımlanma tarihi: 21 Ekim 2026, Son erişim tarihi: 25.10.2026, saat 16:22

Seçim Yasası aday belirlemede parti tüzüğünü esas alıyor

1976 Seçim ve Halkoylaması Yasası'nın 55/2026 ve 70/2026 sayılı değişiklikleri de içeren birleştirilmiş metninin 55. maddesi, siyasi partilerin aday belirleme süreçlerine ilişkin temel düzenlemeyi içeriyor.

Maddeye göre siyasi partiler, seçimlerde gösterecekleri adayları yasaya uygun kendi tüzük ve yönetmeliklerinde belirtilen biçimde saptamak zorunda.

Bu hüküm, UBP'nin kontenjan adaylarını belirlerken kendi tüzüğünde öngörülen yetki ve usullerin nasıl uygulandığı sorusunu gündeme getiriyor.

Ekran görüntüsü: 5/1976 Seçim ve Halkoylaması Yasası, 55. madde (26/1977, 29/1977; 1/1980; 4/1980; 12/1981; 17/1985; 19/1985; 15/1986; 16/1986; 60/1988; 17/1990; 33/1990; 52/1991; 78/1991; 46/1993; 59/1993; 2/1994; 12/1994; 12/1998; 48/1998; 13/2000; 14/2002; 24/2010; 33/2016; 59/2017; 27/2021; 7/2022, 23/2023. 36/2023, 55/2026 ve 70/2026 sayılı değişiklik yasaları ile  değiştirilmiş ve birleştirilmiş şekliyle.) 

Mikro-Makro'nun (Mikro Detaylar - Makro Tartışmalar) incelediği Seçim ve Halkoylaması Yasası metninde, Girne için parti tüzüğünde belirtilenden daha fazla kontenjan adayı gösterilmesine açıkça izin veren özel bir düzenleme bulunmuyor.

UBP tüzüğünün 106. maddesinde Seçim ve Halkoylaması Yasası'ndaki farklı düzenlemelerin saklı tutulması nedeniyle, üçüncü kontenjan adayının hangi hukuki gerekçeyle belirlendiğinin açıklanması önem taşıyor.

Mevcut belgeler, tüzükteki sayı ile açıklanan aday listesi arasında farklılık bulunduğunu gösteriyor. 

Genel Başkan'ın yetkileri ve üyelerin aday belirleme hakkı

UBP tüzüğünün 106. maddesi, milletvekili adaylarının belirlenmesinde parti üyelerinin katıldığı ön seçimi esas alıyor.

Bununla birlikte Genel Başkan'a kontenjan adaylarını belirleme ve sıralama yetkisi tanınıyor.

Aynı maddeye göre Genel Başkan mevcut milletvekillerinin aday adaylıklarını veto edemiyor. Milletvekili olmayan aday adaylarının ise Parti Merkez Yönetim Kurulu tarafından veto edilmesi mümkün.

Bu düzenlemeler, aday listelerinin oluşumunda üyelerin oylarının yanı sıra Genel Başkan'ın ve Merkez Yönetim Kurulu'nun kararlarının da etkili olduğunu gösteriyor.

Kontenjan adaylarının sıralarının ön seçimden önce açıklanması, üyelerin sandıkta ortaya koyduğu tercihlerin nihai listelere hangi ölçüde yansıyacağına ilişkin soruları beraberinde getiriyor.

Üstel'in “rekor” açıklaması katılım oranı sorusunu gündeme getirdi

UBP Genel Başkanı, Başbakan Ünal Üstel, 24 Ekim'deki milletvekili aday belirleme seçiminde 8 bin 929 üyenin oy kullandığını açıkladı.

Üstel, bu sayının 2018 ve 2022 milletvekili aday belirleme seçimlerine göre katılım rekoru olduğunu belirterek, “Üyelerimizin verdiği mesaj açık. Bu mesaj, tek başına iktidar mesajıdır” ifadelerini kullandı.

Ancak 23 Ocak 2022 milletvekilliği genel seçimi için Aralık 2021'de gerçekleştirilen aday belirleme seçiminin verileriyle yapılan karşılaştırma, katılımın hangi ölçüte göre değerlendirildiği sorusunu gündeme getiriyor.

UBP Seçim Divanı'nın 14 Aralık 2021 tarihli, Divan Başkanı İlker Edip imzalı açıklamasına göre, o seçimde 17 bin 533 üyeden 8 bin 727'si oy kullandı. Katılım oranı yüzde 49,77 olarak gerçekleşti.

24 Ekim 2026 seçiminde ise 23 bin 462 kayıtlı üye bulunduğuna ilişkin veri ile Üstel'in açıkladığı 8 bin 929 katılımcı esas alındığında, toplam kayıtlı üye sayısı üzerinden yüzde 38,06'lık bir oran hesaplanıyor.

2021 ve 2026 yılları için açıklanan üye sayıları arasında 5 bin 929 kişilik, yüzde 33,82'lik fark bulunuyor. Oy kullananların sayısı ise 2021'e göre 202 kişi, yani yüzde 2,31 arttı. Bununla birlikte, iki döneme ait üye sayılarının aynı kayıt ve seçmenlik koşullarına göre belirlenip belirlenmediği açıklığa kavuşturulmalıdır.

2021 yılındaki yüzde 49,77'lik katılım oranı ile 2026 yılı için toplam kayıtlı üye sayısı üzerinden hesaplanan yüzde 38,06'lık oranın doğrudan karşılaştırılabilmesi, her iki seçimde oy kullanma hakkına sahip kesin seçmen sayısının bilinmesini gerektiriyor. Özellikle 2026 yılında kayıtlı 23 bin 462 üyenin tamamının oy kullanma hakkına sahip olup olmadığı henüz açıklığa kavuşmadı.

Üstel'in “rekor katılım” değerlendirmesi, sandığa giden üyelerin toplam sayısındaki 202 kişilik artışa dayanırken, 24 Ekim seçiminde oy kullanma hakkına sahip kesin üye sayısı ve bu sayı üzerinden hesaplanacak gerçek katılım oranı yanıt bekliyor.

23 bin 462 kayıtlı üyeden kaçı oy kullanma hakkına sahipti? 

2026 yılı için bildirilen 23 bin 462 kayıtlı üyenin tamamı esas alındığında, 14 bin 533 kişinin oy kullanmadığı hesaplanıyor. Bu sayı, kayıtlı üyelerin yüzde 61,94'üne karşılık geliyor.

Bu oranın kesin seçim katılım verisi olarak kabul edilebilmesi için 24 Ekim'deki ön seçimde oy kullanma hakkına sahip üye sayısının açıklanması gerekiyor.

UBP tüzüğünün 19. maddesinin üçüncü fıkrası, kurultayda oy kullanabilmek için üyeliğin kurultay tarihinden en az altı ay önce kabul edilmiş olmasını ve belirlenen aidat koşulunun yerine getirilmesini öngörüyor.

Milletvekili aday belirleme seçiminin usulü ise tüzüğün 106. maddesi uyarınca ayrı bir yönetmelikle düzenleniyor. Bu nedenle kurultay için öngörülen koşulların milletvekili aday belirleme seçiminde de uygulanıp uygulanmadığının ve kesin seçmen sayısının açıklanması gerekiyor.

Genel Başkan'ın yetkileri tüzükle sınırlandırılıyor

UBP'nin 6 Haziran 2026 tarihli tüzüğünün 31'inci maddesi, Genel Başkan'ın yetkilerini yasalar, parti tüzüğü ve mevzuat çerçevesinde kullanmasını öngörüyor.

Aynı maddenin sekizinci fıkrası, Genel Başkan'ı görev ve yetkilerinden dolayı Kurultay'a karşı sorumlu tutuyor. Tüzüğün 105'inci maddesi parti organlarına seçimlerde tüzük kurallarını yerine getirme yükümlülüğü getirirken, 110'uncu madde tüzük değişikliklerini Kurultay kararına bağlıyor.

Bu hükümler, 106'ncı maddede Girne için iki olarak belirlenen kontenjan sayısının hangi karar ve yetkiyle üçe çıkarıldığı sorusunu daha da önemli hale getiriyor.

UBP'den ve Üstel'den yanıt bekleyen sorular

Ünal Üstel'in parti içi demokrasiye sahip çıkılması ve tek başına iktidar hedefi olarak değerlendirdiği ön seçim, kontenjan uygulaması ve katılım verileri bakımından yanıt bekleyen soruları gündeme getirdi:

►Parti tüzüğünde Girne için iki kontenjan öngörülmesine karşın neden üç aday belirlendi? Üçüncü kontenjan adayının hukuki dayanağı hangi düzenleme veya karara dayanıyor?

►Tüzüğün 31'inci maddesi Genel Başkan'ın yetkilerini yasalar, parti tüzüğü ve mevzuatla sınırlandırırken, Üstel'in Girne kontenjanını ikiden üçe çıkarma yetkisi bulunuyor mu? Böyle bir yetki bulunmuyorsa, üçüncü kontenjan adayının belirlenmesi yetki aşımı anlamına gelir mi? Bu durumda kararın hukuki geçerliliği ne olacaktır?