Türkiye’de 17 Eylül 2026’da tasfiyesine karar verilen 131 yatırım fonu için hazırlanan ve 9 Ekim’de sunulan yeni kanun teklifi, fonlardan hukuka aykırı şekilde çıkarıldığı belirlenen para ve varlıkların geri alınmasını ve zararların sorumlulardan tahsil edilmesini öngörüyor.

İlişkili taraflar veya üçüncü kişilere aktarılanlar geri alınacak

Teklifte, fonlardan ilişkili taraflara veya üçüncü kişilere aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacakların izlenerek geri kazanılması için TMSF’ye (Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu) geniş yetkiler verilmesi dikkat çekiyor. 

AKP’li (AK Parti) 89 milletvekilinin imzasıyla 9 Ekim 2026’da TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi) Başkanlığı’na sunulan ve 2/3939 esas numarasıyla kayda giren “Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi”, esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonu’na sevk edildi. 

Teklif, Sermaye Piyasası Kurulu’nun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanunun yayımlandığı tarihte tasfiyesi tamamlanmamış fonları kapsıyor. Düzenlemenin amacı, fonların tasfiyesinin yanı sıra fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri kazanılması, fon zararının sorumlulardan tahsil edilmesi ve elde edilen tutarların yatırımcılara aktarılması olarak tanımlanıyor. 

Fonlardan çıkarılan para ve varlıkların izi sürülecek

Teklifin en dikkat çekici bölümlerinden biri, fon malvarlığından mevzuata aykırı biçimde veya görünüşte mevzuata uygun olmakla birlikte fon yararına gerçek bir ekonomik amaç taşımadan çıkarılan değerlerle ilgili düzenleme oldu.

Buna göre karşılıksız veya muvazaalı kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım-satım, repo, ters repo ve benzeri işlemler yoluyla ilişkili taraflara, hâkim ortaklara, yöneticilere veya üçüncü kişilere aktarılan para, sermaye piyasası araçları ve diğer değerler, fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılmış kabul edilebilecek.

Zarardan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Buradan tahsilat yapılamaması halinde SPK tarafından sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile birlikte hareket edenlerin şahsi malvarlığına gidilebilecek. 

TMSF tahsilat yapacak

SPK, denetim ve inceleme sonuçlarına göre her fon bakımından zarar veya kayıp tutarını ve sorumluları belirleyerek TMSF’ye bildirecek.

TMSF ise sorumluların malvarlığından tahsilat yapılması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bankacılık Kanunu’ndaki yetkileri kullanabilecek. 

Teklifin genel gerekçesinde de fon malvarlığından çıkarılan değerlerin geri kazanılmasının düzenlemenin temel ayaklarından biri olduğu, sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişilerden tahsilat yapılmasının hedeflendiği belirtiliyor.

El konulan varlıkları TMSF satabilecek veya tasfiye edebilecek

Ceza soruşturmaları kapsamında el konulan para veya sermaye piyasası araçlarının fonla doğrudan bağlantısı kurulması halinde, Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme kararıyla ilgili fona ya da oluşturulacak “geri kazanım hesabına” iade edilmesi de teklif kapsamında.

Doğrudan fona aktarılamayan malvarlıkları için TMSF kayyım olarak atanabilecek ve dava sonucunu beklemeden bu malvarlıklarını satabilecek veya tasfiye edebilecek. 

Müsadere edilen bir malvarlığının fon zararının karşılığı olduğunun mahkemece belirlenmesi halinde de söz konusu değer Hazine’ye gelir kaydedilmek yerine ilgili yatırım fonuna aktarılabilecek.

Bankalar bilgi vermekten kaçınamayacak

Düzenleme, soruşturma ve tasfiye sürecindeki bilgi akışını da genişletiyor.

MKK, Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri, saklama kuruluşları, diğer sermaye piyasası kurumları ile kamu kurumları; SPK (Sermaye Piyasası Kurulu), YTM (Yatırımcı Tazmin Merkezi) veya TMSF tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri vermek zorunda olacak.

Teklifte, bu kurumların gizlilik veya sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi vermekten kaçınamayacağı açıkça belirtiliyor. 

Yatırımcılara 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme

Fonların tasfiyesi tamamlanmadan yatırımcılara ödeme yapılabilmesi amacıyla kişi başına en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılmasına da olanak tanınıyor.

Dağıtılabilir nakdin bütün yatırımcıların alacağını karşılamaya yetmemesi halinde SPK, daha fazla sayıda yatırımcıya ödeme yapılmasını sağlayacak bir dağıtım yöntemi belirleyebilecek. 

Olağan dışı kazançlar için gönüllü iade mekanizması

Teklifte, fonlardan gerçeğe aykırı fiyatlar üzerinden çıkış yaparak olağan piyasa koşullarının üzerinde kazanç elde eden kişiler için de isteğe bağlı iade sistemi öngörülüyor.

Benzer şekilde, fon portföylerinde fiyatlarının gerçeğe aykırı oluştuğu SPK tarafından belirlenen hisselerden olağan getirinin üzerinde kazanç sağlayan kişiler de fazla kazanç bölümünü SPK’nın ilan edeceği hesaplara gönüllü olarak iade edebilecek. 

Kaynaklar: TBMM – Kanun teklifi