Girne açıklarında 30 Ağustos'ta meydana gelen Filo Jet faciasında 8 kişi hayatını kaybetti, aralarında çocukların da bulunduğu 20 kişiyi arama çalışmaları sürüyor.

Mikro-Makro, hayatını kaybedenlerin ve kayıpların ailelerinin gündeme gelebilecek tazminat hakları açısından Filo Jet'in sahibi Filo Denizcilik Şirketi Ltd.'nin Şirketler Mukayyitliği kayıtlarını inceledi.

Araştırmada şirketin özellikle 2023 ve 2024 yıllarında dikkat çekici bir hareketlilik yaşadığı; yaklaşık 90 milyon TL'lik sermaye artışına gittiği, yeni hissedarların katıldığı, Filo Jet'i satın aldığı ve Yukarı Girne'de iki taşınmaz edinmek için başvuruda bulunduğu belirlendi.

Şirketin kuruluşundan bu yana büyük hissedarı Mehmet Can Dönüş'ün, KKTC'deki Çağrı Lojistik'in de büyük ortağı, Türkiye'deki Çağrı Lojistik'in ise Yönetim Kurulu Başkanı olduğu görülüyor.

Girne açıklarında 30 Ağustos'ta meydana gelen, 8 kişinin hayatını kaybettiği ve 20 kişinin halen arandığı gemi kazasında yargılananlar arasında Filo Jet isimli yolcu gemisinin sahibi şirketin direktörü de bulunuyor.

Kayıp 20 kişinin de hayatını kaybettiğinin belirlenmesi halinde facianın bilançosu 28 can kaybına ulaşacak.

Kazaya ilişkin ceza soruşturması ve açılan dava sürerken, hayatını kaybedenlerin ve halen kayıp olan yolcuların ailelerinin ilerleyen süreçte gündeme gelebilecek maddi ve manevi tazminat talepleri, geminin sahibi şirketin mali yapısını, sigorta güvencelerini ve malvarlığını da önemli hale getiriyor.

Mikro Detaylar Makro Tartışmalar (Mikro-Makro), bu nedenle M.Ş.14097 sicil numaralı Filo Denizcilik Şirketi Ltd.'nin Şirketler Mukayyitliği'ndeki dosyasını inceledi.

Filo Denizcilik 14 Aralık 2009'da kuruldu

Şirket kayıtlarına göre Filo Denizcilik Şirketi Ltd. 14 Aralık 2009 tarihinde KKTC'de kuruldu.

İlk kuruluşunda 9 hissedarı bulunan şirketin ortaklarından biri Mersin doğumlu iş insanı Mehmet Can Dönüş oldu.

Dönüş, şirketin toplam 630 bin hissesinin 135 binine, diğer bir deyişle yüzde 21,43'üne sahipti ve şirketin büyük hissedarıydı.

Filo kurulduktan 9 gün sonra KKTC yurttaşlığı aldı

Mehmet Can Dönüş'le ilgili dikkat çekici bir başka kayıt KKTC Resmi Gazetesi'nde bulunuyor.

Filo Denizcilik'in kurulduğu sırada Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan Dönüş'ün, şirketin kuruluşundan yalnızca 9 gün sonra, UBP Hükümeti döneminde 23 Aralık 2009 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla KKTC yurttaşlığına alınması onaylandı.

Ekran görüntüsü: 29 Aralık 2009 tarihli Resmi Gazete

Yaklaşık 17 yıllık KKTC yurttaşlığına rağmen şirket kayıtlarındaki adresi Mersin'de

Dönüş'ün 2009 yılında KKTC yurttaşlığına alınmasına karşın, aradan geçen yaklaşık 17 yıllık sürede Mikro-Makro'nun incelediği Filo Denizcilik ve Çağrı Lojistik kayıtlarında KKTC'de bir ikamet adresine rastlanmadı. Dönüş'ün adresi her iki şirketin kayıtlarında da Mersin'deki aynı adres olarak yer alıyor.

Dönüş'ün KKTC'deki şirketleşme sürecinin başlangıcında böylece dikkat çekici bir kronoloji ortaya çıkıyor:

14 Aralık 2009: Filo Denizcilik kuruldu.
23 Aralık 2009: Mehmet Can Dönüş'ün KKTC yurttaşlığı onaylandı.
27 Ocak 2010: Dönüş'ün büyük hissedarı olduğu Çağrı Lojistik KKTC'de kuruldu.

2023'te şirketi T.C. uyruklu bir hissedara devretmek için ana sözleşme değiştirildi

Filo Denizcilik Şirketi Ltd. 28 Temmuz 2023 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararıyla ana sözleşmesinde değişikliğe gitti.

Ana sözleşmede şirketin faaliyetlerinde, “Deniz, hava ve kara ulaşımı ile ilgili her türlü araç satın almak, satmak, ithal etmek, milletlerarası ve dahili yolcu, yük ve her türlü taşınabilir eşya nakliyatı yapmak veya bu gibi şirketlere iştirak etmek (seyahat acentesi hariç)” şeklinde bir değişiklik yapıldı.

KKTC'de şirket ana sözleşmelerinde ve tüzüklerinde yapılan değişikliklerin mahkeme tarafından onaylanması gerekiyor.

Bu kapsamda Filo Denizcilik hissedarlarından Sadık Akyüz adına 57/2023 sayılı şirket istidasıyla Mahkeme'ye başvuruldu.

Akyüz başvurusunda, şirketin T.C. uyruklu bir hissedara devredilmesi amacıyla ana sözleşmede yapılan değişikliğin onaylanmasını talep etti.

Başvuruda, işlemin tamamlanamaması nedeniyle hem satıcı konumundaki hissedarların hem de alıcının zor durumda kaldığı belirtildi. Mahkeme 6 Eylül 2023 tarihinde ana sözleşmede yapılan değişikliği onayladı.

Ancak Mikro-Makro'nun incelediği sonraki şirket kayıtlarında, söz konusu devir başvurusunda belirtilen T.C. uyruklu alıcının kimliğini ortaya koyan veya şirketin bu kişiye devredildiğini gösteren bir kayda rastlanmadı.

2024'te yaklaşık 90 milyon TL'lik sermaye artışı

Filo Denizcilik'te 2024 yılı itibarıyla ciddi bir hareketlilik görülüyor.

Şirket, 27 Mart 2024'te 89 milyon 941 bin 592 TL'lik sermaye artışına gitti.

13 Mayıs 2024 tarihli kayıtlarda şirketin kayıtlı, ihraç edilmiş ve ödenmiş sermayesinin 93 milyon 942 bin 92 TL'ye yükseldiği görülüyor. Daha sonraki sermaye hareketlerinin ardından şirketin ödenmiş sermayesi 3 Aralık 2024 itibarıyla 102 milyon 482 bin 278 TL'ye ulaştı.

Sermaye artışı sırasında şirketin 11 hissedarı bulunuyordu.

Şirket kayıtlarında söz konusu sermaye artışı kapsamında büyük hissedar Mehmet Can Dönüş'ün payı 20 milyon 755 bin 745 TL olarak yer alıyor.

İki yeni hissedar geldi, ortak sayısı 13'e çıktı

Şirketin ortaklık yapısı da aynı yıl değişti. 23 Kasım 2024'te iki yeni hissedarın katılmasıyla toplam hissedar sayısı 13'e yükseldi.

Yeni hissedarların hiçbiri kayıtlarda yalnızca T.C. uyruklu olarak yer almıyor. Şirket kayıtlarına göre yeni ortaklardan biri Mersin, diğeri Şanlıurfa doğumlu; her ikisi de sonradan KKTC yurttaşlığı almış kişiler.

Böylece 2009'da 9 ortaklı olarak kurulan şirket, 3 Aralık 2024 itibarıyla 13 hissedarlı ve 102 milyon 482 bin 278 TL ödenmiş sermayeye sahip bir yapıya ulaştı.

Filo Jet de 2024 yılında satın alındı

Şirketin 2024 yılındaki hareketliliği sermaye ve ortaklık yapısıyla sınırlı kalmadı.

Kazaya ilişkin mahkeme duruşmasında Polis Müfettiş Muavini Mehmet Mannaş'ın şahadetine göre, yaklaşık 12 yıl önce Türkiye'de kaza geçirip tamir gören Filo Jet, 2024 yılında Filo Denizcilik tarafından satın alındı.

Böylece aynı yıl içerisinde şirket, yaklaşık 90 milyon TL'lik sermaye artışına gitti, ortaklık yapısını değiştirdi, iki yeni hissedar aldı, Filo Jet'i satın aldı ve taşınmaz edinmek üzere girişimde bulundu.

Yukarı Girne'de iki taşınmaz için başvuru

Şirketler Mukayyitliği dosyasında Filo Denizcilik'in yine 2024 yılında Yukarı Girne'de iki ayrı taşınmaz edinmek için başvuruda bulunduğu görülüyor.

Bununla birlikte Mikro-Makro'nun incelediği şirket dosyasından söz konusu mal edinme izinlerinin sonuçlanıp sonuçlanmadığı ve taşınmazların şirket adına fiilen tescil edilip edilmediği belirlenemedi.

Bu hususun, gerektiğinde mağdur ailelerin avukatları veya soruşturmayı yürüten makamlar tarafından ilgili tapu ve izin kayıtlarından belirlenmesi mümkün.

Taşınmazların Filo Denizcilik adına tescil edilmiş olması halinde, bunların hukuki statüsü olası tazminat süreçlerinde de önem taşıyabilir.

Şirketin gelir beyanı iki yılda yaklaşık 4,7 katına çıktı

Filo Denizcilik'in vergi kayıtlarında da 2022 ile 2024 arasında ciddi bir artış görülüyor.

Şirketin 2022 yılında beyan ettiği gelir 8 milyon 844 bin 171,57 TL, tahakkuk eden vergisi ise 2 milyon 78 bin 380,32 TL oldu.

Filo Denizcilik 2022'de KKTC'nin en fazla vergi tahakkuk eden mükellefleri arasında 194'üncü sırada yer aldı.

Ekran görüntüsü: KKTC Gelir ve Vergi Dairesi 2022 Kurumlar Vergisi Beyanları

2024 yılında ise şirketin beyan ettiği gelir 41 milyon 454 bin 5,72 TL'ye, tahakkuk eden vergisi 9 milyon 741 bin 691,34 TL'ye yükseldi.

Şirket aynı yıl listede 161'inci sıraya çıktı.

Ekran görüntüsü: KKTC Gelir ve Vergi Dairesi 2024 Kurumlar Vergisi Beyanları

Böylece Filo Denizcilik'in beyan ettiği gelir iki yılda yaklaşık 4,7 katına ulaştı.

Şirketin büyük hissedarı Dönüş'ün diğer şirketi: Çağrı Lojistik

Filo Denizcilik'in kuruluşundan bu yana büyük hissedarı olan Mehmet Can Dönüş'ün ticari faaliyetleri Filo Denizcilik'le sınırlı değil.

Mersin doğumlu Dönüş, Ahmet Dönüş ile birlikte Türkiye'deki Çağrı Lojistik'in kurucuları arasında yer alıyor ve şirketin Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürütüyor.

Ekran görüntüsü: Çağrı Lojistik web sitesi

Çağrı Lojistik'in KKTC yapılanması ise Filo Denizcilik'in kuruluşundan hemen sonra gerçekleşti.

Türkiye'deki Çağrı Lojistik, 4 Ocak 2010 tarihinde Y.Ş.0162 koduyla Resmî Kabz Memurluğu ve Mukayyitlik Dairesi bünyesinde tescil edilmiş bir Yabancı Şirket Şubesi (Denizaşırı Şirket Şubesi) olarak, KKTC'de kurulacak Çağrı Lojistik'in aynı ismi kullanmasına itirazı olmadığını beyan etti.

Ardından Çağrı Lojistik Nakliyat Kargo İthalat İhracat Şti. Ltd. 27 Ocak 2010 tarihinde KKTC'de kuruldu.

KKTC'deki şirkette Mehmet Can Dönüş 1.200 hisseyle büyük ortak, Ahmet Dönüş ise 800 hisseyle diğer ortak olarak görülüyor.

Böylece Mehmet Can Dönüş, Filo Denizcilik'in büyük hissedarı, KKTC'deki Çağrı Lojistik'in büyük ortağı ve Türkiye'deki Çağrı Lojistik'in Yönetim Kurulu Başkanı olarak üç şirket yapılanmasının ortak ismi konumunda bulunuyor.

Çağrı Lojistik'in direktörleri arasında UBP'nin eski ilçe yöneticisi de bulunuyor

KKTC'deki Çağrı Lojistik'in yönetiminde siyasi geçmişi bulunan bir isim de yer alıyor.

İktidardaki UBP (Ulusal Birlik Partisi) Lefkoşa İlçesi eski yöneticilerinden “Çatlı” lakabıyla bilinen Mustafa Göçer, şirkette hissedar olmamasına rağmen üçüncü direktör olarak kayıtlarda bulunuyor.
Göçer'in mesleği şirket kayıtlarında fotoğrafçı olarak geçiyor.

Şirket ilk kurulduğunda ise Mehmet Can Dönüş ve Ahmet Dönüş'ün yanında şirket sekreteri olarak kayıtlarda yer alıyor.

Göçer'in sosyal medya profilinde de Çağrı Lojistik'te direktör olduğu bilgisi bulunuyor.

Ekran görüntüsü: Facebook

Çağrı Lojistik de vergi listesinde

KKTC'deki Çağrı Lojistik'in 2024 yılında beyan ettiği gelir 2 milyon 93 bin 117,86 TL, tahakkuk eden vergisi ise 491 bin 882,70 TL olarak açıklandı.

Ekran görüntüsü: KKTC Gelir ve Vergi Dairesi 2024 Kurumlar Vergisi Beyanları

Mehmet Can Dönüş'ün şahsi vergi kayıtlarına göre ise 2023 yılında beyan ettiği gelir 480 bin TL, adına tahakkuk eden vergi 60 bin 865 TL oldu.

Ekran görüntüsü: KKTC Gelir ve Vergi Dairesi 2023 Gerçek Kişiler Vergi Beyanları

Filo Denizcilik'in 2024'te gerçekleştirdiği yaklaşık 90 milyon TL'lik sermaye artışının kaynağı ise yanıt bekleyen en önemli sorulardan biri. Mikro-Makro'nun incelediği şirket kayıtlarında, bu sermayenin hangi kaynaklardan ve nasıl karşılandığına ilişkin bilgi bulunmuyor.

Dönüş MHP Mersin eski İl Başkan Yardımcısı

Mehmet Can Dönüş'ün geçmişte aktif siyasette de görev aldığı görülüyor.

MHP Mersin eski İl Başkanı Zeynel Uğur Gölgeli'nin 15 Kasım 2022 tarihli sosyal medya paylaşımı, Dönüş'ün geçmişte MHP Mersin İl Başkan Yardımcılığı yaptığını gösteriyor.

Ekran görüntüsü: Zeynel Uğur Gölgeli Instagram hesabı 

Gölgeli, Çağrı Lojistik'e gerçekleştirdiği ziyarete ilişkin paylaşımında Dönüş'ü, “Geçmiş dönem MHP Mersin İl Başkan Yardımcımız, kıymetli dava arkadaşım Mehmet Can Dönüş” ifadeleriyle tanıttı.

Dönüş'ün MHP Mersin İl Başkan Yardımcılığı görevini hangi yıllar arasında yürüttüğüne ilişkin açık kaynaklarda ise henüz bir kayda ulaşılamadı.

Filo Denizcilik'in büyük hissedarı 2009'dan beri aynı isim

Mikro-Makro'nun incelediği kayıtlar, Filo Denizcilik'in şirket yapısında yıllar içerisinde önemli değişiklikler yaşansa da Mehmet Can Dönüş'ün 2009'daki kuruluşundan itibaren şirketin büyük hissedarı konumunu koruduğunu gösteriyor.

Dönüş'ün Filo Denizcilik dışında Türkiye ve KKTC'deki Çağrı Lojistik şirketlerinde de önemli pay ve yönetim konumlarına sahip olması, ticari faaliyetlerinin Filo Denizcilik'ten çok daha geniş olduğunu ortaya koyuyor.

Olası tazminat sürecinde kritik sorular

Filo Jet faciasıyla ilgili yürütülen ceza soruşturması kazanın nedenini ve cezai sorumlulukları ortaya çıkarmaya çalışırken, mağdur aileler açısından bir başka önemli konu da zararlarının nasıl tazmin edileceği.

Bu nedenle Filo Jet'in hangi sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, yolcu ölüm ve yaralanmalarına ilişkin sigorta teminatının bulunup bulunmadığı, varsa teminat limitlerinin ne olduğu ve Filo Denizcilik adına kayıtlı malvarlığının kapsamı önem taşıyor.

Şirket kayıtları da bir dizi soruyu gündeme getiriyor:

2023'te Filo Denizcilik'i satın almak isteyen T.C. uyruklu kişi kimdi? Devir neden sonuçlanmadı? 2024'teki yaklaşık 90 milyon TL'lik sermaye artışı hangi kaynaklarla karşılandı? Yukarı Girne'deki iki taşınmaz edinme başvurusu sonuçlandı mı? Taşınmazlar Filo Denizcilik adına tescil edildi mi? Filo Jet'in yolcu ölümlerini kapsayan sigortası var mı ve varsa teminatı ne kadar?

Sekiz kişinin yaşamını yitirdiği ve 20 kişinin halen arandığı faciada, ceza soruşturmasının yanı sıra hayatını kaybedenlerin ve kayıpların ailelerinin uğradığı maddi ve manevi zararların nasıl karşılanacağı sorusunun da cevapsız kalmaması gerekiyor.

Kayıplar arasında çocukların da bulunduğu Filo Jet faciasında, sorumluluğun belirlenmesi kadar hayatını kaybedenlerin ve kayıpların ailelerinin yasal haklarına ve varsa tazminat güvencelerine ulaşabilmesi de bundan sonraki sürecin en önemli başlıklarından biri olacak.