Doğu Akdeniz'de deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlıklar, enerji projeleri ve askeri iş birliği girişimleriyle yeniden gündeme geldi. Yunanistan, uzun süredir gecikmeler yaşanan Great Sea Interconnector (GSI) projesinde deniz araştırmaları ve kablo döşeme çalışmalarına izin verirken, Türkiye bu faaliyetlerin kendi kıta sahanlığı olarak bildirdiği alanı kapsadığı gerekçesiyle itiraz etti.

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Fransız kablo üreticisi Nexans'ın GSI proje şirketi adına yaptığı başvurunun ardından gerekli izin işlemlerinin tamamlandığını duyurdu.

Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis, deniz araştırma izinlerinden sorumlu bakanlıklar arası komitenin olumlu görüşü üzerine yetkilendirme kararını imzaladı.

Bakanlık, projede görev alan bir araştırma gemisinin daha sonra gerekli NAVTEX duyurusunu talep ettiğini ve bu talebin kabul edildiğini açıkladı.

Türkiye: Yunanistan ve GKRY'nin NAVTEX duyuruları iptal edildi

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, 6 Kasım 2026 tarihli açıklamasında, Fransız bayraklı bir geminin Türkiye'nin kıta sahanlığı olarak tanımladığı bölgede izinsiz deniz bilimsel araştırma faaliyeti gerçekleştirmeye hazırlandığını duyurdu.

Bakanlık, söz konusu alanın dış sınırlarının 18 Mart 2020'de Birleşmiş Milletler'e bildirildiğini belirterek şu açıklamayı yaptı:

“Fransız bayraklı bir geminin, dış sınırlarını 18 Mart 2020 tarihinde Birleşmiş Milletler’e bildirdiğimiz kıta sahanlığımız dahilinde izinsiz kablo döşenmesine matuf gayrihukuki bir deniz bilimsel araştırma faaliyeti gerçekleştirme niyetinde olduğu görülmektedir.”

Açıklamada, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından yayımlanan seyir uyarı duyurularının Türkiye tarafından iptal edildiği belirtildi.

Bakanlık, geminin planladığı faaliyetlerin Türkiye'nin kıta sahanlığı sınırları içerisinde kalan kısmı için Ankara'dan alınması gerektiğini savunduğu onaya ilişkin sürecin henüz tamamlanmadığını bildirdi.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:

“Uluslararası hukuktan kaynaklanan egemenlik haklarımızı koruma konusundaki kararlılığımız tam olup, bölgede iş birliği, diyalog ve eş güdümü esas alan bir yaklaşımı benimsemeye devam edeceğiz.”

AB destekli elektrik bağlantısı projesinin maliyeti 1,9 milyar euro

Avrupa Birliği tarafından desteklenen Great Sea Interconnector projesi, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin elektrik şebekelerini deniz altından döşenecek kabloyla birbirine bağlamayı, daha sonraki aşamada ise bağlantıyı İsrail'e uzatmayı hedefliyor.

Yaklaşık 1,9 milyar euro (2,1 milyar dolar) maliyetli proje, Yunanistan'ın elektrik iletim sistemi operatörü IPTO (ADMIE) tarafından geliştiriliyor.

Reuters'a göre projenin ilerlemesi, Doğu Akdeniz'de Yunanistan ile Türkiye arasında deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlık nedeniyle gecikti.

Fransız Nexans şirketi, 15 Ekim'de deniz tabanı araştırmalarına ve kablo döşeme faaliyetlerine ilişkin izin başvurusunda bulunmuştu. Yunanistan'ın son kararıyla bu başvuruya ilişkin idari süreç tamamlandı.

Ancak Türkiye'nin itirazı, araştırmaların tartışmalı deniz alanlarında hangi koşullarda gerçekleştirilebileceği konusundaki anlaşmazlığın sürdüğünü gösterdi.

İsrail, Yunanistan ve güney Kıbrıs savunma iş birliğini görüştü

Elektrik bağlantısı projesine ilişkin gelişmelerden bir gün önce, 5 Kasım'da İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti savunma bakanlıklarının temsilcileri üçlü toplantıda bir araya geldi.

İsrail merkezli i24NEWS'in haberine göre toplantı, üç ülke arasında Aralık 2025'te Kudüs'te düzenlenen zirvede varılan iş birliği anlaşmalarının geliştirilmesi amacıyla gerçekleştirildi.

Görüşmelerde savunma sanayisi, teknolojik yenilikler, deniz güvenliği ve afetlere hazırlık konularına ağırlık verildi.

Üç ülkenin temsilcileri, uluslararası deniz hukukuna uyulması ve deniz yetki alanlarına saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı. Toplantıda bölgedeki askeri güç yığınağı da istikrarı bozucu bir unsur olarak nitelendirildi.

Türkiye-Libya anlaşması da değerlendirildi

i24NEWS, üçlü savunma görüşmelerini Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki bölgesel etkisi ve Libya ile deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlıklar çerçevesinde değerlendirdi.

Haberde, Türkiye ile Libya arasındaki deniz yetki alanları düzenlemesinin İsrail, Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti, Avrupa Birliği ve Mısır tarafından eleştirildiği belirtildi.

Üç ülkenin savunma iş birliğinin, İsrail'in Türkiye'nin Suriye ve Libya'daki etkisini dengelemeye yönelik bölgesel stratejisi açısından önem kazandığı ileri sürüldü.

Kaynaklar: Reuters - Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı - i24NEWS