Türkiye'nin Antalya kentinde gerçekleştirilen 31'inci Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), iki haftalık müzakerelerin ve iki günlük ek görüşmelerin ardından nihai bir iklim anlaşmasına ulaşılamadan sona erdi.
BM iklim zirveleri tarihinin en uzun süren toplantısı olarak kayıtlara geçen konferansta, ülkeler arasındaki temel anlaşmazlık fosil yakıtların geleceği konusunda yaşandı.
Kömür, petrol ve doğal gazdan uzaklaşılması yönünde daha güçlü taahhütler isteyen ülkeler ile ekonomileri fosil yakıt ihracatına bağımlı ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları giderilemedi.
Guterres: İklim krizi hükümetlerin uzlaşmasını beklemeyecek
BM Genel Sekreteri António Guterres, 22 Kasım'da yaptığı açıklamada COP31'in sonuçlarından derin hayal kırıklığı duyduğunu belirtti.
Zirvede anlaşma sağlanamamasının iklim krizine ilişkin bilimsel gerçekleri değiştirmediğini vurgulayan Guterres, küresel sıcaklıkların rekor kırmaya devam ettiğini, iklim değişikliğinin etkilerinin ağırlaştığını ve sera gazı emisyonlarının tehlikeli düzeylerde seyrettiğini söyledi.
Dünyanın, uluslararası toplumun üzerinde uzlaştığı 1,5 santigrat derecelik küresel ısınma sınırını aşma yolunda ilerlediğine dikkat çeken Guterres, COP31'den çıkarılması gereken mesajın açık olduğunu belirtti:
“Dünya, iklim kriziyle mücadele etmek için çok daha fazlasını yapmalı ve bunu hemen yapmalı.”
Guterres, “İklim krizi hükümetlerin ortak bir noktada buluşmasını beklemeyecek. Biz de bekleyemeyiz” ifadelerini kullandı.
“Ateşe yakıt dökerek yangını söndüremeyiz”
Küresel ısınmanın başlıca nedeninin fosil yakıtlar olduğunu vurgulayan Guterres, temiz enerjiye geçişi geciktirmeye yönelik girişimleri eleştirdi.
“Ateşe yakıt dökerek yangını söndüremeyiz” diyen BM Genel Sekreteri, güçlü fosil yakıt çıkar gruplarını iklim eylemini engellerken kâr elde etmeyi sürdürmekle suçladı.
Hükümetlerin 2023 yılında Dubai'de düzenlenen COP28 zirvesinde fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda anlaşmaya vardığını hatırlatan Guterres, önceliğin bu dönüşümü hızlandırmak ve finanse etmek olması gerektiğini söyledi.
Guterres, bu on yıl içerisinde emisyonların daha fazla azaltılmasını, iklim krizinden en ağır etkilenen ülkelere desteğin artırılmasını ve iklim değişikliğine uyum finansmanının önemli ölçüde genişletilmesini istedi.
Avrupa Birliği: Fosil yakıtlardan söz etmeyen metin kabul edilemez
Zirvede hazırlanan nihai taslağa en güçlü itirazlardan biri Avrupa Birliği'nden geldi.
AB, metnin iklim krizinin gerektirdiği aciliyeti karşılamadığını ve verilen taahhütlerle somut uygulamalar arasındaki farkı büyütme riski taşıdığını açıkladı.
Fosil yakıtlara veya bu kaynaklardan uzaklaşmaya yönelik herhangi bir ifadeye yer verilmemesini kabul edilemez olarak değerlendiren AB, taslağa resmen itiraz etti.
Panama da metnin daha önce kabul edilen kararları zayıflattığını ve küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefinin gerektirdiği aciliyeti yansıtmadığını belirterek anlaşmayı reddetti.
Marshall Adaları: Bu anlaşmayı kabul etmek halkımıza ihanet olur
İklim değişikliğinin doğrudan tehdit ettiği ada ülkelerinden Marshall Adaları da taslağa destek vermedi.
Marshall Adaları heyeti, metnin iklim krizinin ön cephesindeki ülkelerin ihtiyaçlarını karşılamadığını ve bu haliyle kabul edilmesinin kendi halklarına ihanet anlamına geleceğini savundu.
Heyet, gerçekçi olmayan çözümler olarak nitelendirdiği yaklaşımları eleştirerek fosil yakıtlardan daha hızlı uzaklaşılması ve gelişmekte olan ülkelere daha güçlü mali destek sağlanması gerektiğini vurguladı.
Pakistan ve Afrika ülkeleri uzlaşma çağrısı yaptı
Pakistan, metindeki bazı bölümlerin ülkeler açısından sorunlu olduğunu kabul etmekle birlikte müzakerelerin sürdürülmesini istedi.
İklim mücadelesinin engeller yerine köprüler gerektirdiğini belirten Pakistan heyeti, daha geniş kapsamlı anlaşma paketinden vazgeçilmemesi çağrısında bulundu.
Afrika Grubu adına konuşan Gana ise iklim finansmanı, kayıp ve zararlar ile adil geçiş konularında metnin yetersiz kaldığını kabul etti.
Gana, adil geçiş konusuna yalnızca genel nitelikli tek bir cümle ayrıldığını belirtmesine rağmen grubun uzlaşmayı engellemeyeceğini açıkladı.
Arap Devletleri Ligi adına konuşan Suudi Arabistan da karbon yakalama ve depolama teknolojilerine yönelik eleştirilere karşı çıktı.
Suudi Arabistan, bilimsel değerlendirmelerin bu teknolojilere küresel ısınmayı sınırlandırmada rol biçtiğini savunarak uygulanabilir bütün iklim çözümlerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Türkiye: Anlaşma sağlanamadığı için kararlar kabul edilmedi
COP31 Başkanı ve Türkiye Çevre Bakanı Murat Kurum, kapanış oturumunda tarafların taslak üzerinde anlaşmaya varamadığını açıkladı.
Kurum, “Bu metin üzerinde bir anlaşma olmadığını anlıyorum. Bu nedenle bu kararlar kabul edilmemiştir” dedi.
Türkiye ve Avustralya'nın eş başkanlığında yürütülen görüşmeler sırasında uzlaşma sağlamak amacıyla birden fazla taslak hazırlandı.
Bu taslaklarda küresel ısınmanın 1,5 derece sınırını aşma yolunda ilerlediğinin kabul edilmesi ve karbon giderme teknolojilerinin yaygınlaştırılması gibi öneriler yer aldı.
Görüşmeler, fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda ortak bir yaklaşım geliştirilememesi nedeniyle sonuçsuz kaldı.
BM'den uyarı: Dünya Antalya'da yaşananların tekrarını kaldıramaz
BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, kapanış oturumunda müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasından duyulan hayal kırıklığını kabul etti.
“Dünya bu anın tekrarını kaldıramaz” diyen Stiell, ülkelerin Antalya'daki deneyimden ders çıkarması gerektiğini söyledi.
Stiell, zirvede adil geçiş konusunda bir anlaşma sağlandığını, COP31 Eylem Gündemi kapsamında elektrifikasyon, iklim direnci ve yatırımların hızlandırılmasına yönelik girişimlerin de geliştirildiğini belirtti.
Gözler Etiyopya'da düzenlenecek COP32'ye çevrildi
Antalya'da çözülemeyen temel sorunlar, Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da düzenlenecek COP32 zirvesine taşınacak.
Fosil yakıtlardan uzaklaşma, gelişmekte olan ülkelere iklim finansmanı sağlanması ve emisyonların azaltılması, gelecek zirvenin başlıca gündem maddeleri arasında yer alacak.
Guterres ise hükümetlerin kararlarını beklemek yerine sivil toplumun, gençlerin, bilim insanlarının ve iklim krizinden doğrudan etkilenen toplulukların mücadeleyi sürdürmesi gerektiğini vurguladı.
BM Genel Sekreteri, “Gerçekleri yaymaya devam edin. Eylem talep etmeye devam edin. Baskıyı artırmaya devam edin” dedi.













Yorumunuz