Brezilya'da 25 Ekim Pazar günü gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunu, görevdeki Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva kazandı. Oyların yüzde 51,79'unu alan 80 yaşındaki Lula, dördüncü kez devlet başkanlığına seçilerek ülkenin siyasi tarihinde yeni bir dönüm noktasına ulaştı.

Fransız Le Monde gazetesinin aktardığına göre, ilk turda rakibi Flavio Bolsonaro'nun gerisinde kalan Lula, ikinci turda yaklaşık 4,4 milyon oy farkıyla seçimi kazandı. Bolsonaro ise oyların yaklaşık yüzde 48,2'sini aldı.

Toplu taşıma krizi nedeniyle oy verme süresi uzatıldı

Seçim günü bazı kentlerde toplu taşıma hizmetlerinin kısıtlanması, seçmenlerin sandıklara ulaşmasını zorlaştırdı.

Özellikle sağ yönetimin kontrolündeki São Paulo'da yaşanan ulaşım sorunlarının ardından Lula, bazı belediye başkanlarını seçmenlerin oy kullanmasını engellemekle suçladı.

Brezilya Federal Yüksek Mahkemesi yargıcı Cristiano Zanin, Lula'nın seçim kampanyasının başvurusu üzerine ülke genelinde oy verme süresinin iki saat uzatılmasına karar verdi.

Bolsonaro'nun kampanyası da şiddetli yağışlardan etkilenen bazı bölgelerde oy verme süresinin uzatılmasını talep etmişti.

Bolsonaro seçim sonuçlarını tanımıyor

Seçimin ardından başkent Brasília'da basın toplantısı düzenleyen Flavio Bolsonaro, sonuçları kabul etmeyeceğini ve Yüksek Seçim Mahkemesi'ne (TSE) başvurarak seçimlerin iptalini isteyeceğini açıkladı.

Bolsonaro, seçim sürecinde açıklığa kavuşturulması gereken çok sayıda konu bulunduğunu savunarak oy verme süresinin uzatılması kararına itiraz etti.

İtirazın sonuç vermesi ise düşük bir olasılık olarak görülüyor. Seçimin iptal edilebilmesi için usulsüzlüklerin iki aday arasındaki yaklaşık 4,4 milyon oyluk farkı etkilediğinin ortaya konulması gerekiyor.

Pazar akşamı bir araya gelen Yüksek Seçim Mahkemesi ve Federal Yüksek Mahkeme yargıçları, seçim sürecinde bazı aksaklıklar yaşandığını kabul etmekle birlikte iptal olasılığını dışladı.

Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro tarafından atanan Yargıç Nunes Marques de oy verme süresinin uzatılmasının sayım sürecini etkilediğini, ancak nihai sonucu değiştirmediğini belirtti.

Brezilya Anayasası'nın 77'nci maddesinin ikinci tur seçimlerini ekim ayının son pazar günüyle sınırlandırması da olası bir seçim tekrarının önündeki hukuki sorunlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Brezilya basını tarihi sonuca dikkat çekti

Brezilya'nın önde gelen gazeteleri, Lula'nın ilk turdaki yenilgisinin ardından ikinci turda seçimi kazanmasını tarihi bir siyasi geri dönüş olarak değerlendirdi.

Folha de S. Paulo gazetesi, Lula'nın dördüncü kez devlet başkanı seçilen tek siyasetçi olduğuna dikkat çekti.

O Globo gazetesi ise seçimlere katılımın belirleyici rol oynadığını vurguladı. Gazeteye göre, sandığa gitmeyen seçmenlerin oranındaki düşüş ile boş ve geçersiz oyların tarihsel olarak düşük seviyelere gerilemesi Lula'nın zaferinde etkili oldu.

BBC'nin Brezilya servisi, Flavio Bolsonaro'nun yenilgisinin Bolsonaro ailesinin siyasi gücünü zayıflattığını, ancak seçimlerin ülkede sağın güçlenen konumunu da ortaya koyduğunu değerlendirdi.

Muhafazakâr O Estado de S. Paulo gazetesi ise Lula'nın zaferinin hükümet açısından bir uyarı niteliği taşıdığını belirterek Bolsonaro hareketinin güçlü bir siyasi rakip olmaya devam ettiğine işaret etti.

Latin Amerika liderlerinden Lula'ya tebrik mesajları

Lula'nın seçim zaferi, Latin Amerika'da farklı siyasi eğilimlerden liderler tarafından kutlandı.

Uruguay Devlet Başkanı Yamandú Orsi, Lula'yı telefonla arayarak seçim başarısını kutladı ve demokratik sürece dikkat çekti.

Paraguay Devlet Başkanı Santiago Peña, iki ülkenin ortak entegrasyon ve kalkınma hedeflerini vurgularken Bolivya Devlet Başkanı Rodrigo Paz da Brezilya ile paylaşılan tarihsel bağlara işaret etti.

Şili'nin aşırı sağcı Devlet Başkanı José Antonio Kast da Lula'yı telefonla tebrik etti. Kast, ekonomik entegrasyon ve organize suçla mücadele alanlarında iki ülke arasındaki iş birliğinin sürdürüleceğini belirtti.

Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel ise Lula'nın zaferini barış, egemenlik ve sosyal adalet politikalarının devamını sağlayan tarihi bir başarı olarak nitelendirdi.

Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei'den henüz bir açıklama gelmezken, eski Devlet Başkanı Cristina Fernández de Kirchner, Lula'yı kutladı.

Lula'nın yeniden seçilmesi, Latin Amerika'da sağ ve sol siyasi hareketler arasındaki rekabetin yoğunlaştığı bir dönemde Brezilya'nın bölgesel konumu açısından da önem taşıyor.

Kaynak: Le Monde