Fransa'da 24 Ekim Cumartesi günü düzenlenen protestoların ardından İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, ülke genelinde gözaltına alınanların sayısının 1.000'e ulaştığını açıkladı. Nuñez, 17 Ekim'deki gösterilerde aynı saat itibarıyla 385 kişinin gözaltına alındığını belirterek bu kez şiddet olaylarının daha sınırlı kaldığını savundu.

Le Monde, Reuters ve The New York Times’ın aktardığı bilgilere göre, ülke genelindeki yürüyüşlerin büyük bölümü barışçıl geçmesine rağmen günün ilerleyen saatlerinde Paris, Marsilya, Nantes, Grenoble ve diğer kentlerde polisle göstericiler arasında çatışmalar çıktı.

Gösteriler, bir hafta önce yaşanan kundaklama, yağmalama ve şiddet olaylarının ardından olağanüstü güvenlik önlemleri altında gerçekleştirildi. Bazı kentlerde yürüyüş güzergâhları değiştirildi, belirli bölgelerde toplanmalar yasaklandı ve iş yerleri olası saldırılara karşı kapatıldı.

Katılımcı sayısında büyük farklılık: 410 bin mi, 800 bin mi?

Fransa İçişleri Bakanlığı, ülke genelindeki gösterilere 410 bin kişinin katıldığını, Paris'teki protestocu sayısının ise en az 110 bin olduğunu açıkladı. Gösterilerin düzenleyicileri arasında bulunan Genel İş Konfederasyonu (CGT) ise ülke genelinde yaklaşık 800 bin, Paris'te 250 bin kişinin sokaklara çıktığını bildirdi.

Başkentteki gösteriler, yağışlı havaya ve önceki hafta yaşanan şiddet olaylarının yeniden tekrarlanabileceği endişesine rağmen geniş katılımla gerçekleşti.

Ülke genelinde 70 bin polis ve jandarma görevlendirildi

Fransız hükümeti, 17 Ekim'de yaşanan olayların ardından ülke genelinde 70 bin polis ve jandarmayı görevlendirdi. Bu sayı, önceki haftaya göre 10 bin kişilik artışa karşılık geliyor.

Reuters'a göre yetkililer, geçen hafta olayların boyutunu başlangıçta yeterince öngöremediklerini kabul etti.

İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, 24 Ekim'deki şiddet olaylarının önceki haftaya göre daha sınırlı kaldığını belirterek bunu güvenlik güçlerinin daha hazırlıklı olmasına bağladı.

Nuñez, hemen hemen bütün yürüyüşlerde ana gösterici kitlesinden ayrılan ve şiddet eylemlerine yönelen gruplar bulunduğunu ileri sürdü. Bakan, radikal sol aktivistleri ve suç örgütlerini olayları kışkırtmakla suçladı.

Paris'te gösteri güzergâhı mahkeme kararıyla değiştirildi

Paris polisi, daha önce izin verilen ve kentin sağ yakasından geçmesi planlanan gösteri güzergâhını son anda yasakladı.

Sendikaların karara itiraz etmesinin ardından mahkeme, cumartesi sabahı polis kısıtlamasını uygun buldu. Bunun üzerine CGT, gösterinin Paris'in güneydoğusundaki Porte d'Italie bölgesinde gerçekleştirilmesini kabul etti.

Güzergâh değişikliği protestocuların tepkisini çekti. Nevers kentinden iki saatlik yolculukla Paris'e gelen belediye çalışanı Vincent Charache, kararın göstericileri bölmeyi ve katılımı azaltmayı amaçladığını savundu.

19 yaşındaki öğrenci Meylan Eponoh ise göstericilerin kent merkezinden uzaklaştırılarak görünmez hâle getirilmeye çalışıldığını belirtti.

Paris'te yaklaşık 500 kişilik grupla polis çatıştı

Reuters'ın aktardığına göre Paris'teki ana gösterinin sona ermesinin ardından yüzlerini kapatan yaklaşık 500 gençle çevik kuvvet polisi arasında çatışmalar çıktı.

Polis, gruba göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti. Akşam saatlerinde Cours de Vincennes çevresinde göstericilerin polise şişe ve çeşitli nesneler fırlatması üzerine çatışmalar yoğunlaştı.

Paris Emniyet Müdürlüğü, gösterinin saat 20.00 sıralarında tamamen dağıtıldığını açıkladı.

Gösteriye katılan Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) lideri Jean-Luc Mélenchon, polis müdahalesini eleştirerek hükümeti protestoculara karşı sert güvenlik önlemleri almakla suçladı.
Mélenchon, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un toplumsal taleplere yanıt vermemesi hâlinde gösterilerin her hafta tekrarlanabileceğini belirtti.

Marsilya'da barikatlar kuruldu, kuyumcular yağmalandı

Fransa'nın ikinci büyük kenti Marsilya'da, önceki haftaki olayların ardından uygulanan gösteri kısıtlamaları kapsamında cumartesi günü tek bir yürüyüşe izin verildi.

Binlerce kişinin katıldığı yürüyüş başlangıçta barışçıl biçimde ilerledi. Ancak gösterinin sona ermesinin planlandığı Porte d'Aix yakınlarında yüzlerini kapatan bazı kişiler, metal levhalarla barikatlar kurdu.

Polise taş ve şişe atan, havai fişek kullanan gruplara güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz, kalkan ve coplarla müdahale etti. Bazı ara sokaklarda çöp konteynerleri ateşe verilerek yollar kapatıldı. Polis, olaylar sırasında iki kuyumcu dâhil çeşitli iş yerlerinin yağmalandığını bildirdi.

Marsilya'daki gösterilere lise ve üniversite öğrencilerinin yanı sıra aileler ve farklı yaş gruplarından yurttaşlar katıldı. Öğrenciler, okullarda öğretmen eksikliği, yetersiz temizlik malzemeleri, soğuk sınıflar ve üniversitelerdeki kalabalık eğitim ortamlarından şikâyet etti.

Nantes'da 41 kişi gözaltına alındı

Le Monde'un aktardığına göre Nantes kentinde birkaç bin kişinin katıldığı gösteri, öğleden sonra Île de Nantes bölgesinde başladı.

Göstericilerin Loire Nehri üzerindeki köprülerden geçerek kent merkezine ulaşmak istemesi üzerine polis, geçişleri engellemek için tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz kullandı. Bazı göstericiler polise çeşitli nesneler fırlatırken kalabalık başka bir köprü üzerinden kent merkezine ulaştı.

Kent merkezinde polis araçlarına sandalye ve başka nesneler atıldı. Güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve kalabalığı dağıtmak için kullanılan müdahale mühimmatıyla karşılık verdi.

AFP fotoğrafçısı göstericiler arasında üç yaralı gördüğünü bildirirken valilik, bir iş yerinde hasar ve yağmalama meydana geldiğini açıkladı. Saat 18.45 itibarıyla Nantes'daki olaylarla bağlantılı 41 kişinin gözaltına alındığı duyuruldu.

Grenoble'da 15 kişi yaralandı, sokağa çıkma yasağı ilan edildi

Grenoble kentinde düzenlenen gösteriye valiliğe göre 10 bin, CGT sendikasına göre 23 bin kişi katıldı.

Kent merkezi dışında izin verilen yürüyüş sırasında bazı gruplarla polis arasında çatışmalar çıktı.

AFP'nin aktardığına göre bazı iş yerlerinin vitrinleri kırıldı, bir Pizza Hut restoranı ve süpermarket tahrip edilerek kısmen yağmalandı. Kent mobilyalarına da zarar verildi.

Olaylarda sekiz polis ve yedi gösterici yaralanırken yedi kişi gözaltına alındı.

Valilik, Grenoble kent merkezinin bazı bölgeleri ile çevredeki ticaret alanlarında saat 18.00'den pazar sabahı 06.00'ya kadar sokağa çıkma yasağı uyguladı.

Reuters, Lyon, Bordeaux, Clermont-Ferrand, Lille, Rennes ve Toulouse kentlerinde de çatışmalar yaşandığını bildirdi.

Nice ve Montpellier'de aşırı sağcı gruplarla gerilim

İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, ülkenin güneyindeki Nice ve Montpellier kentlerinde aşırı sağcı aktivistlerin sol gruplarla karşı karşıya gelmeye çalıştığını açıkladı. Nuñez, bazı radikal sol grupların ve suç örgütlerinin de gösteriler sırasında şiddet olaylarını kışkırtmaya çalıştığını ileri sürdü.

Böylece ülke genelindeki protestolar, ekonomik ve toplumsal taleplerin yanı sıra farklı siyasi gruplar arasındaki gerilimlerin de gündeme geldiği gösterilere dönüştü.

BFM-TV gazetecilerine yönelik saldırılar kınandı

Fransız haber kanalı BFM-TV, Paris ve Trappes'daki gösterileri takip eden bazı gazetecilerinin saldırıya uğradığını açıkladı.

Kanal, sosyal medya platformu X üzerinden yayımladığı açıklamada, gazetecilere yönelik saldırıları kınayarak bu davranışların basın mensuplarının güvenliğini tehlikeye attığını ve özgür, bağımsız, çoğulcu habercilik ilkelerine zarar verdiğini vurguladı.

BFM-TV, baskılara rağmen haber çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi.

Louvre ve Orsay müzeleri kapandı, 20'den fazla metro istasyonu hizmet dışı kaldı

Geçen hafta yaşanan yağmalama ve kundaklama olaylarının ardından Paris ve Marsilya'daki çok sayıda iş yeri yeni protestolar öncesinde güvenlik önlemleri aldı.

Paris'te Louvre Müzesi, Orsay Müzesi ve Paris Operası güvenlik gerekçesiyle kapatıldı. Başkentte 20'den fazla metro istasyonu da geçici olarak hizmet dışı bırakıldı.

Zafer Takı çevresi polis araçlarıyla kuşatılırken Bastille Meydanı'na girişler engellendi. Bölgede toplanmaya çalışanlara 135 euro para cezası uygulanacağı duyuruldu. Lüks mağazaların bulunduğu Şanzelize Caddesi'nde askerler devriye gezdi.

Geçen hafta saldırıya uğrayan mağazaların vitrinleri koruyucu panellerle kapatıldı. Bazı banka ATM'leri metal bariyerlerle koruma altına alındı.

İş dünyası örgütleri, önceki hafta ülke genelinde binlerce işletmenin zarar görmesi veya yağmalanmasının ardından mağazalara kapalı kalmaları yönünde çağrıda bulundu.

Orléans'da aşırı sağ karşıtı gösteri

Ülke genelindeki protestoların bir diğer merkezi, aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisinin kongresini düzenlediği Orléans kenti oldu.

Kentteki karşı gösteriye yerel yetkililere göre 11 bin, organizatörlere göre 26 bin kişi katıldı. Paris ve Marsilya'daki olayların aksine Orléans'daki yürüyüş herhangi bir çatışma yaşanmadan sona erdi.

Ulusal Birlik Başkanı Jordan Bardella, kongrenin ilk gününde partinin yeni seçilen yönetim kurulu üyelerini tanıttı. Yönetimde, cumhurbaşkanlığı seçimlerine aday olan Marine Le Pen de yer aldı. Partinin pazar günü düzenlenecek toplantısında Le Pen ve Bardella'nın yaklaşık 10 bin destekçiye hitap etmesi bekleniyor.

Paris yakınındaki silahlı saldırı siyasi gerilimi artırdı

Protestolardan bir gün önce, 23 Ekim Cuma günü Paris'in batısında meydana gelen silahlı saldırı da ülkedeki gerilimi artırdı.

Reuters'ın aktardığına göre İslam karşıtı nefret saikiyle hareket ettiğinden şüphelenilen bir saldırgan, bir kişiyi öldürdü, aralarında 12 yaşındaki bir kız çocuğunun da bulunduğu dört kişiyi yaraladı.
Saldırı, aşırı sağcı Ulusal Birlik partisinin Orléans'da düzenlediği kongreye karşı gösterilerin gerçekleştirildiği bir dönemde meydana geldi.

Protestolar Belçika, İtalya ve Arnavutluk'ta da düzenlendi

Fransa'da eylül ayında öğrencilerin başlattığı ve ekonomik taleplerle genişleyen protesto hareketi, diğer Avrupa ülkelerinde düzenlenen hükümet karşıtı gösterilerle aynı döneme denk geldi.

Reuters'ın haberine göre 24 Ekim Cumartesi günü Belçika'nın başkenti Brüksel'de hükümet karşıtı göstericilerle polis arasında çatışmalar yaşandı. Güvenlik güçleri göstericilere göz yaşartıcı gaz ve biber gazıyla müdahale etti.

İtalya'nın çeşitli kentlerinde ikinci hafta sonunda da protestolar düzenlenirken Arnavutluk'taki hükümet karşıtı öğrenci gösterilerinde polis göz yaşartıcı gaz kullandı.

Reuters, Fransa'daki protesto dalgasının komşu ülkelerdeki gösterilere de ilham verdiğini aktardı.

CGT, 5 Kasım'da yeni grev ve gösteri çağrısı yaptı

CGT, 24 Ekim gösterilerinin ardından yayımladığı açıklamada, ülke genelinde yaklaşık 800 bin kişinin protestolara katıldığını yineledi.

Sendika, çok sayıda gösterinin yasaklanmasını eleştirerek polis müdahaleleri ve gösteri kısıtlamalarının toplumsal hareketi durduramayacağını savundu.

Hükümet ve işverenlerin toplumsal taleplere acilen yanıt vermesi gerektiğini belirten CGT, 5 Kasım Perşembe günü yeni bir grev ve gösteri düzenlenmesi çağrısında bulundu.

Kaynaklar: Le Monde - Reuters - New York Times