Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (KTMMOB) Şehir Plancıları Odası, Girne’ye bağlı Karşıyaka Şirinyalı bölgesinde gerçekleştirilen gelişmelerin tarihi sit alanı statüsüne uygunluğunun araştırılmasını istedi.

Odanın açıklamasında atıfta bulunulan 3 Temmuz 2019 tarihli ve 93 sayılı Resmî Gazete incelendiğinde, Taşınmaz Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nun 19/67 sayılı kararıyla bölgenin koruma altına alındığı görülüyor.

Osmanlı Çeşmesi ve tarihi iskele kalıntıları için koruma alanı denizin 30 metre içerisini de kapsıyor

Taşınmaz Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu, 27 Haziran 2019 tarihli toplantısında, Karşıyaka’daki Osmanlı Çeşmesi, Pınar ve Havuzu ile Rıhtım/İskele Kalıntılarının bulunduğu alanın birinci derece tarihi sit alanı olarak ilan edilmesini kararlaştırmıştı.

Kararda, Karşıyaka P/H XI.5.E1&2, 110 (396) ve 111 (395) numaralı parseller ile bu parsellerin denizin 30 metre içerisindeki kısımlarının sit alanı kapsamında olduğu belirtilmişti.

60/94 sayılı Eski Eserler Yasası’nın 7, 8 ve 9’uncu maddelerine dayandırılan kararın amacı, bölgedeki tarihi kalıntıların ortaya çıkarılmasını engelleyecek, yok olmalarına neden olacak veya görünümlerini kapatacak yapılaşmaların önlenmesi olarak açıklanmıştı.

Tarihi kalıntılar için koruma önlemleri öngörülmüştü

Resmî Gazete’de yayımlanan kararın gerekçesinde, kıyıya çok yakın konumda bulunan rıhtım ve iskele kalıntılarının geçmişte yapılan bilinçsiz yosun temizleme çalışmalarından zarar gördüğü kaydedilmişti.

Bölgede bulunan tarihi kalıntıların korunması amacıyla bilgilendirme levhalarının yerleştirilmesi ve gerekli çalışmaların yapılması öngörülmüştü.

Kararda ayrıca, mevcut ilgili mevzuatın, eski eserlerle ilgili kurul kararlarına aykırı olmamak koşuluyla uygulanacağı belirtilmişti.

İngilizlerin İkinci Dünya Savaşı’nda havaya uçurduğu tarihi iskelelerin kalıntıları Şirinyalı’da

Koruma kararına dayanak oluşturan tarihsel değerlendirmede, Karşıyaka kıyısındaki rıhtımların geçmişte ticari taşımacılıkta kullanıldığı anlatılıyor.

Bölgede bulunan ambarlarda toplanan harubun, demir direkler üzerinde duran ahşap rıhtımlar aracılığıyla sandallara, oradan da açıkta bekleyen yelkenli gemilere taşındığı belirtiliyor.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, Alman askerlerinin Kıbrıs’a çıkarma yapması ihtimaline karşı İngilizlerin rıhtımları havaya uçurduğu veya yaktığı bilgisi de kararın tarihsel değerlendirmesinde yer alıyor.

Kurul, bu kalıntıların Kıbrıs’ın ticari ve sosyal yaşamının yanı sıra yakın savaş tarihini de yansıttığına dikkat çekiyor.

Şehir Plancıları Odası iki soruya yanıt istedi

KTMMOB Şehir Plancıları Odası Yönetim Kurulu, bölgedeki gelişmelerin koruma statüsüne uygunluğunun açıklığa kavuşturulmasını isteyerek yetkili kurumlara iki soru yöneltti.

Oda, bölgede gerçekleştirilen gelişmeler için Taşınmaz Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu’nun Resmî Gazete’de yayımlanmış herhangi bir kararı veya uygun görüşü bulunup bulunmadığını sordu.

Ayrıca söz konusu gelişmeler için Şehir Planlama Dairesi tarafından verilmiş herhangi bir planlama onayının mevcut olup olmadığının açıklanmasını talep etti.

Eski Eserler Dairesi, Şehir Planlama Dairesi ve Girne Kaymakamlığı’na çağrı

Şehir Plancıları Odası, tarihi ve kültürel mirasın korunması, kamu yararı ve planlama ilkeleri açısından yetkili kurumların harekete geçmesini istedi.

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Şehir Planlama Dairesi ve Girne Kaymakamlığı, görev ve yetkileri çerçevesinde gerekli inceleme ve denetimleri yapmaya, olası aykırılıklar hakkında işlem başlatmaya ve kamuoyunu bilgilendirmeye çağrıldı.

Kaynaklar: Kıbrıs Şehir Plancıları Odası Facebook Hesabı - KKTC Resmî Gazetesi, 3 Temmuz 2019, sayı 93