ABD Çalışma Bakanlığı’nın 14 Ekim 2026 Çarşamba günü açıkladığı verilere göre, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) eylül ayında yıllık bazda yüzde 3,7 yükseldi. Ağustos ayında yüzde 3,4 olan enflasyon, ülkedeki ara seçimlere haftalar kala yeniden hızlandı.

Aylık enflasyon ise ağustostaki yüzde 0,4 seviyesinden eylülde yüzde 0,6’ya çıkarak son beş ayın en yüksek artışını kaydetti.

Associated Press'in (AP) haberine göre, fiyat artışlarının ekonominin daha geniş kesimlerine yayılması, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikasına ilişkin beklentileri de değiştirdi.

Çekirdek enflasyon beklentileri aştı

Gıda ve enerji gibi fiyatları dalgalı kalemlerin hariç tutulduğu çekirdek enflasyon, ağustostaki yüzde 2,4 seviyesinden eylülde yüzde 2,6’ya yükselerek ekonomistlerin beklentilerini aştı. Çekirdek fiyatlar aylık bazda yüzde 0,3 arttı. Bu artış hızının bir yıl boyunca sürmesi durumunda enflasyon, Fed'in yüzde 2'lik hedefinin üzerinde kalacak.

Fifth Third Bank ABD Başekonomisti Bill Adams, raporun beklentilerden daha kötü olduğunu belirterek fiyat artışlarının yaygınlaştığına dikkat çekti. Adams'a göre tüketici talebi, olumsuz tüketici anketlerinin işaret ettiğinden daha güçlü seyrediyor. Bu durum işletmelerin fiyat artırma gücünü korumasına yardımcı oluyor.

Benzin bir ayda yüzde 9,1, uçak biletleri bir yılda yüzde 22 arttı

İran savaşının şubat ayı sonunda başlamasından bu yana yükselen petrol ve doğal gaz fiyatları, ABD'deki enflasyonun başlıca nedenlerinden biri olmaya devam ediyor.

Eylül ayında benzin fiyatları bir önceki aya göre yüzde 9,1 yükseldi. Artan yakıt maliyetleri ulaşım ve konaklama fiyatlarına da yansıdı. Uçak biletleri eylülde yüzde 1,2, yıllık bazda ise yüzde 22 pahalandı. Otel fiyatları aylık yüzde 2, yıllık yüzde 4,4 arttı.

Buna karşılık market fiyatlarında sınırlı bir gerileme görüldü. Gıda alışverişi maliyetleri eylülde yüzde 0,1 düşerken yıllık artış yüzde 1,8 olarak gerçekleşti. Kıyma fiyatları aylık yüzde 0,8 gerilemesine rağmen geçen yılın aynı döneminin yüzde 5,4 üzerinde kaldı. Oyuncak, sıfır ve ikinci el otomobil, spor malzemeleri ve ayakkabı fiyatlarında da hızlı artışlar kaydedildi.

Reel ücretler mayıstan bu yana ilk kez geriledi

Yüksek enflasyon, Amerikalı çalışanların satın alma gücünü de olumsuz etkiledi. Çalışma Bakanlığı verilerine göre enflasyondan arındırılmış ortalama haftalık ücretler, mayıs ayından bu yana ilk kez yıllık bazda geriledi.

Aynı gün açıklanan verilere göre, ABD'de sosyal güvenlik ödemesi alan kişilere enflasyon rakamları doğrultusunda yüzde 3,6 oranında yaşam maliyeti artışı uygulanacak.

Yapay zekâ yatırımları enflasyonu 0,5 puan artırdı

Veri merkezlerine ve yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlardaki hızlı büyüme ise yarı iletkenlerin, bilgisayar ekipmanlarının ve elektrik bileşenlerinin fiyatlarını yükseltti. Bu maliyet artışları oyun konsolları, dizüstü bilgisayarlar ve akıllı telefonların satış fiyatlarına da yansıdı.

Goldman Sachs'ın salı günü yayımladığı rapora göre yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlar, Fed'in tercih ettiği enflasyon göstergesi üzerinden hesaplandığında yıllık enflasyona yaklaşık 0,5 yüzde puan katkıda bulundu.

Nintendo, 1 Eylül'de Switch 2 oyun konsolunun fiyatını yüzde 11 artırarak 499,99 dolara yükseltti.

Apple'ın yeni iPhone 17 modeli de önceki neslin piyasaya çıktığı dönemdeki fiyatına kıyasla yaklaşık yüzde 10 daha pahalıya satılıyor. Bu farkın bir bölümünün cihazın gelişmiş özelliklerinden kaynaklandığı değerlendiriliyor.

Dizel fiyatları yeni zamları tetikleyebilir

Orta Doğu'daki çatışmalar ile Rusya-Ukrayna savaşı, uzun mesafeli taşımacılıkta kullanılan dizel yakıtın maliyetini de önemli ölçüde artırdı. Dizel fiyatlarındaki yükselişin nakliye giderlerini büyüterek çok sayıda ürünün satış fiyatına yansıması bekleniyor.

ABD'nin New Jersey eyaletinde faaliyet gösteren, Çin'de süt köpürtücüler, hava fritözleri ve mutfak aletleri üreten Chefman şirketinin CEO'su Ralph Newhouse, dizel fiyatlarının yükselmeye devam etmesi durumunda ürün fiyatlarını artırmak zorunda kalabileceklerini açıkladı.

Şirket, son fiyat artışını 2024 yılında gerçekleştirdi. Bu yıl elde ettiği 20 milyon dolarlık gümrük vergisi iadelerini artan yakıt maliyetlerini karşılamak için kullandı. Ancak bu uygulamanın uzun süre sürdürülemeyebileceği belirtiliyor.

PepsiCo da geçen hafta yakıt, alüminyum ve gıda hammaddelerindeki maliyet artışlarını karşılamak amacıyla Doritos, Ruffles, Sun Chips ve bazı içeceklerin fiyatlarını yükselteceğini duyurdu.

Fed'in ekim ayında faiz artırma olasılığı yüzde 50'ye çıktı

Enflasyon verilerinin beklentileri aşması, Fed'in 27-28 Ekim tarihlerinde gerçekleştireceği toplantıya ilişkin faiz beklentilerini değiştirdi. Fed Başkanı Kevin Warsh, geçen ay enflasyonun merkez bankasının hedefine yeterince hızlı yaklaşmadığını açıklamıştı.

Fed, bunun ardından üç yıl aradan sonra ilk kez faiz artırarak politika faizini yaklaşık yüzde 3,9 seviyesine yükseltmişti. Bazı Fed yetkilileri yeni bir faiz artışı için beklenebileceğini belirtirken, Wall Street yatırımcıları da daha önce ekim toplantısında faizlerin sabit tutulmasını ve olası bir artışın aralık ayında yapılmasını bekliyordu.

Eylül enflasyonunun açıklanmasının ardından ekim ayında faiz artırımı olasılığı iki katına çıktı. CME FedWatch verilerine göre piyasalarda ekim toplantısında faiz artırımı olasılığı yaklaşık yüzde 50 olarak fiyatlanıyor.

Enflasyon raporunun ardından ABD hisse senetleri hafif gerilerken, faiz artışı beklentileri tahvil getirilerini yükseltti. Tahvil getirilerindeki yükselişin ekonomi genelinde borçlanma maliyetlerini artırması bekleniyor.

Fed, faiz artırımlarıyla tüketimi ve ekonomik büyümeyi yavaşlatarak fiyat baskılarını azaltmayı amaçlıyor. Ancak mevcut enflasyonun önemli bir bölümü, İran savaşının petrol ve doğal gaz arzında yarattığı kesintiler gibi arz kaynaklı sorunlardan besleniyor. Bu nedenle faiz artışları, söz konusu arz darboğazlarını doğrudan ortadan kaldıramıyor.

Trump'ın hayat pahalılığı politikasına destek yüzde 17'ye düştü

Eylül ayı enflasyon verileri, ABD'de yaklaşan ara seçimler öncesinde açıklanacak son önemli enflasyon göstergesi oldu. Yüksek fiyatlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın seçmenler arasındaki desteğini de olumsuz etkiliyor.

Associated Press-NORC Kamuoyu Araştırmaları Merkezi'nin anketine göre ABD'li yetişkinlerin yüzde 17'si Trump'ın hayat pahalılığıyla mücadele politikasını onaylıyor. Trump'ın genel ekonomi yönetimini onaylayanların oranı ise yüzde 26'ya geriledi.

Enflasyonun yeniden hızlanması, hayat pahalılığının seçim kampanyalarının merkezinde yer aldığı bir dönemde Cumhuriyetçi Parti açısından siyasi baskıyı artırırken, Fed'in fiyat istikrarını sağlama görevini de zorlaştırıyor.

Kaynak: Associated Press (AP)