KKTC Merkez Bankası’nın 2026 yılı ikinci çeyrek bülteni, bankacılık sektöründe kârlar yükselirken çek göstergelerinde ters yönlü bir seyir yaşandığını ortaya koydu.

Bankaların ilk altı aylık net kârı bir önceki yılın aynı dönemine göre nominal olarak yaklaşık yüzde 49 artarak 16,9 milyar TL’ye çıkarken, 2026’nın ilk yarısında 778 kişi çek kullanmaktan menedildi. Yalnızca haziran ayında menedilenlerin sayısı 231’e yükseldi. Aynı ay KKTC Takas Odası aracılığıyla iade edilen TL çeklerin sayısı 2 bin 189’a, iade edilen çeklerin toplam tutarı ise 947,1 milyon TL’ye çıktı.

Bankaların altı aylık kârı 16,9 milyar TL

Bankacılık sektörünün 2025 yılının ilk altı ayında 11 milyar 319,5 milyon TL olan net dönem kârı, 2026’nın aynı döneminde 16 milyar 879 milyon TL’ye yükseldi.

Mikro-Makro’nun Merkez Bankası verilerinden yaptığı hesaplamaya göre, bankaların net dönem kârındaki nominal artış bir yılda yaklaşık yüzde 49,1 oldu.

Haziran 2026 itibarıyla bankacılık sektörünün toplam aktif büyüklüğü 569,2 milyar TL’ye ulaştı. Bankaların öz kaynakları da Haziran 2025’teki 44,7 milyar TL’den Haziran 2026’da 71,9 milyar TL’ye çıktı.

Kredilerin yaklaşık dörtte üçü döviz cinsinden

Bankacılık sektöründe kredi hacmindeki büyüme de sürdü. Haziran 2026 itibarıyla tahsili gecikmiş alacaklar hariç kredilerin yüzde 74,69’u yabancı para, yüzde 25,31’i TL cinsinden oluştu.

Yabancı para kredilerinin payı Haziran 2025’te yüzde 71,42 iken Mart 2026’da yüzde 73,32’ye, haziran sonunda ise yüzde 74,69’a yükseldi.

Haziran itibarıyla TL kredilerin tutarı 60,16 milyar TL, yabancı para kredilerin tutarı ise 177,54 milyar TL oldu.

Tüketici kredilerinde de döviz ağırlığı dikkat çekti. Mikro-Makro’nun bültendeki verilerden yaptığı hesaplamaya göre, toplam 44,31 milyar TL’lik tüketici kredisinin yaklaşık yüzde 55,6’sı yabancı para cinsinden.

Bankalarda 424,7 milyar TL mevduat

Haziran 2026 sonunda bankalardaki toplam mevduat 424,68 milyar TL olarak kaydedildi. Mevduatın 134,79 milyar TL’si TL, 289,89 milyar TL’si yabancı para cinsinden tutuldu.

TL mevduatı Haziran 2025-Haziran 2026 döneminde 84,95 milyar TL’den 134,79 milyar TL’ye yükseldi. Mikro-Makro’nun hesaplamasına göre nominal artış yaklaşık yüzde 58,7 oldu. Yabancı para mevduatındaki nominal artış ise yaklaşık yüzde 23,3 olarak hesaplandı.

586 hesapta 71 milyar TL

Mevduatın hesap büyüklüklerine göre dağılımında da dikkat çekici bir yoğunlaşma görüldü.

Haziran 2026 itibarıyla 50 milyon TL’nin üzerinde bakiyesi bulunan 586 hesapta 71,01 milyar TL mevduat bulunuyor.

Mikro-Makro’nun Merkez Bankası tablosundaki verilerden yaptığı hesaplamaya göre, 1 milyon TL’nin üzerindeki hesaplarda yaklaşık 332,7 milyar TL bulunuyor. Bu tutar toplam mevduatın yaklaşık yüzde 78,3’üne karşılık geliyor.

Merkez Bankası’nın tablosu gerçek ve tüzel kişilere ait hesapları birlikte kapsadığından, 586 rakamı kişi sayısını değil hesap sayısını ifade ediyor.

İlk altı ayda çekten menedilenlerin sayısı 2022 ve 2023’ün yıllık toplamını geçti

Bankacılık sektöründeki kâr artışına karşılık çek göstergeleri özellikle haziran ayında dikkat çekici bir seyir izledi.

2026’nın ilk altı ayında toplam 778 kişi çek kullanmaktan menedildi. Aylık sayı ocakta 111, şubatta 89, martta 105, nisanda 140, mayısta 102 iken haziranda 231’e yükseldi.

Böylece haziranda çek kullanmaktan menedilenlerin sayısı mayısa göre yüzde 126’dan fazla arttı ve yılın ilk yarısındaki en yüksek aylık seviyeye ulaştı.

İlk altı ayda menedilen 778 kişi, 2022’nin tamamındaki 757 ve 2023’ün tamamındaki 659 kişilik toplamı şimdiden geçti. 2024’ün tamamında 846, 2025’te ise 1.290 kişi çek kullanmaktan menedilmişti.

İade edilen TL çeklerin sayısı yüzde 70, tutarı yüzde 76 arttı

KKTC Takas Odası aracılığıyla iade edilen çeklerde de haziran ayında belirgin artış yaşandı.

Mayısta 1.285 olan iade edilen TL çek sayısı haziranda 2 bin 189’a yükseldi. İade edilen TL çeklerin toplam tutarı ise 539 milyon 90 bin 669 TL’den 947 milyon 51 bin 582 TL’ye çıktı.

Mikro-Makro’nun Merkez Bankası verilerinden yaptığı hesaplamaya göre, iade edilen TL çeklerin sayısı bir ayda yaklaşık yüzde 70, toplam tutarı ise yüzde 75,7 arttı.
“İade edilen çek”, çek ödemesinin ödeyenin banka hesabından geçmediği anlamına geliyor. Merkez Bankası, iade edilen çekler ile karşılıksız çekleri ayrı tablolar altında izliyor.

Haziran ayında Takas Odası aracılığıyla 19 milyar 13 milyon TL tutarında TL çeki ibraz edilirken, 947,1 milyon TL tutarındaki çek iade edildi. Mikro-Makro’nun hesaplamasına göre, haziranda ibraz edilen TL çeklerin tutar olarak yaklaşık yüzde 5’i iade edildi.

Karşılıksız TL çeklerin tutarında tüzel kişilerin payı yüzde 60

Merkez Bankası’nın karşılıksız çek verileri, gerçek ve tüzel kişiler arasındaki dağılımı da ortaya koydu.

Haziran sonu itibarıyla kayıtlardaki 32 bin 742 karşılıksız TL çekin 16 bin 640’ı tüzel kişilere, 16 bin 102’si gerçek kişilere ait. Buna göre adet bazında karşılıksız TL çeklerin yüzde 50,8’i tüzel, yüzde 49,2’si gerçek kişilere ait.

Tutar bakımından ise tüzel kişilerin ağırlığı arttı. Toplam 1 milyar 708,8 milyon TL’lik karşılıksız çekin yaklaşık 1 milyar 25 milyon TL’si tüzel, 683,8 milyon TL’si gerçek kişilere ait. Mikro-Makro’nun hesaplamasına göre, toplam tutarın yaklaşık yüzde 60’ı tüzel kişilere, yüzde 40’ı gerçek kişilere ait.

Döviz cinsinden karşılıksız çeklerde tüzel kişi ağırlığı yüzde 90’ı aştı

Tüzel kişilerin ağırlığı döviz cinsinden karşılıksız çeklerde çok daha belirgin hale geldi.

Haziran sonu itibarıyla karşılıksız dolar çeklerinin tutarının yaklaşık yüzde 91,1’i, avro çeklerinin ise yüzde 92,7’si tüzel kişilere ait. Sterlin cinsinden karşılıksız çeklerde tüzel kişilerin tutardaki payı yaklaşık yüzde 71,3 olarak hesaplandı.

Adet bakımından da karşılıksız dolar çeklerinin yüzde 82,7’si, avro çeklerinin yüzde 82,8’i ve sterlin çeklerinin yüzde 66,4’ü tüzel kişilere ait.

Tahsili gecikmiş alacaklar 6,25 milyar TL’ye ulaştı

Bankacılık sektörünün tahsili gecikmiş alacaklarının tutarı Haziran 2026 itibarıyla 6,25 milyar TL’ye ulaştı. Tutar bir yıl öncesine göre yüzde 24,83 artarken, toplam kredi hacminin daha hızlı büyümesi nedeniyle tahsili gecikmiş alacakların brüt kredilere oranı yüzde 2,73’ten yüzde 2,56’ya geriledi.

Merkez Bankası’nın ikinci çeyrek verileri böylece bir tarafta bankacılık sektörünün kâr, aktif ve öz kaynaklarındaki artışı, diğer tarafta ise özellikle haziran ayında çek kullanmaktan menedilenler ile iade edilen çeklerin sayı ve tutarındaki hızlı yükselişi ortaya koydu.

Kaynak: KKTCMB Bülten (Sayı 2026-II)