ABD Senatosu, Trump'ın İran'a karşı yetkilerini sınırlamayı reddetti

ABD Senatosu'nda, Donald Trump'ın İran'a karşı savaşta yetkilerini sınırlamayı amaçlayan bir karar tasarısı, Cumhuriyetçi çoğunluğun ABD-İsrail operasyonuna verdiği güçlü destek nedeniyle reddedildi.

Çatışmanın başlamasından önce, ocak ayının sonlarında Demokrat Senatör Tim Kaine, "Kongre tarafından yetkilendirilmemiş olan İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı düşmanlıklardan ABD silahlı kuvvetlerinin çekilmesini emretme" için bir karar tasarısı sundu. Ancak girişimi 53 ret ve 47 lehte oyla reddedildi. Savaşı destekleyen Pennsylvania'dan Demokrat John Fetterman aleyhte oy verirken, Kentucky'den Cumhuriyetçi Rand Paul partisinden tasarının lehinde oy veren tek üye oldu.

Ocak 2025'te Beyaz Saray'a döndüğünden beri yürütme organının yasama organı üzerindeki kontrolünü genişleten bir başkanla karşı karşıya kalan Demokrat Tim Kaine, diğer birçok Demokrat milletvekiliyle birlikte, ABD Anayasası tarafından savaş ilan etme yetkisine sahip tek organ olan Kongre'nin yetkisini yeniden teyit etme niyetini ortaya koydu. Temsilciler Meclisi'nde, Kaine'in Senato tasarısına benzer bir tasarının daha perşembe günü oylamaya sunulması bekleniyor, ancak reddedilmesi de öngörülüyor.

Oylamadan saatler önce ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, ABD ordusunun İran'ı hava saldırılarıyla ezdiğini ve çarşamba günü daha fazla bombardıman uçağının gelmesiyle harekatın daha yoğun bir aşamasının başladığını söyledi.

Hegseth, İranlı liderlerin gökyüzüne bakıp "her dakika, her gün sadece ABD ve İsrail hava gücünü gördüklerini ve İran'ın buna karşı hiçbir şey yapamayacağını" söyledi.

"Gökyüzünden gün boyu ölüm ve yıkım yağıyor" dedi.

General Caine, harekatın İran'ın balistik füze programını ve donanmasını yerle bir ettiğini ve "İran topraklarına giderek daha derinlere doğru ilerleyerek, iç bölgelere doğru genişleme" planlarıyla "istikrarlı ilerleme" kaydettiğini belirtti.

Çatışma, şu ana kadar en az altı Amerikalı askerin ölümüne yol açtı; bu da mevcut harekatın, hiçbir Amerikan kaybına yol açmayan diğer askeri harekatlardan oldukça farklı olduğunu hatırlatan düşündürücü bir durum.

Avustralya, Orta Doğu'ya "askeri kaynak" konuşlandıracağını duyurdu

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, bölgede yaklaşık 115.000 Avustralya vatandaşının bulunduğunu söyleyerek, "Bu hafta başında devreye sokulan acil durum planlarımızın bir parçası olarak askeri kaynaklarımızı konuşlandırdık" şeklinde Parlamento'ya bir açıklama yaptı.

Söz konusu araçların ne olduğunu belirtmedi; Avustralya yayın kuruluşu SBS News ise bunların uçak olduğunu iddia etti.

ANI haber ajansına göre Lübnan'da bir Hamas lideri öldürüldü

Lübnan resmi haber ajansı ANI, İsrail'in Lübnan'ın kuzeyindeki bir Filistin mülteci kampında düzenlediği saldırıda Hamas liderlerinden birinin öldürüldüğünü bildirdi.

Haber ajansının bildirdiğine göre, Wassim Atallah Al-Ali ve eşi, Trablus yakınlarındaki Beddawi mülteci kampındaki evlerine gece saatlerinde düzenlenen "düşman insansız hava aracı saldırısında" öldürüldü.

Haberde, Al-Ali'nin üst düzey bir Hamas yetkilisi olduğu belirtildi.

Al-Ali, ABD-İsrail'in İran'a karşı başlattığı operasyonun başlangıcından bu yana öldürülen ilk Filistinli İslamcı grup lideri oldu.

İran İsrail’e bir füze saldırısı daha düzenlendi

İsrail ordusu ve İran devlet medyasına göre, İran perşembe sabahı İsrail'e bir füze saldırısı daha düzenledi. Tel Aviv de dahil olmak üzere birçok bölgede alarm verildi ancak can kaybı yaşanmadı. Kudüs'teki Agence France-Presse (AFP) gazetecileri patlama sesleri duyduklarını bildirdi.

İran ve Türkiye dışişleri bakanları telefon görüşmesi yaptı 

İran Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, NATO hava savunma sistemlerinin daha önce Türkiye hava sahasına doğru ilerleyen bir İran füzesini düşürmesinin ardından İran ve Türkiye dışişleri bakanları telefon görüşmesi yaptı.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Bakan Fidan görüşmede, İran’dan ateşlendikten sonra Türk hava sahasına yöneldiği tespit edilen ve etkisiz hale getirilen balistik mühimmat konusundaki Türkiye'nin tepkisini iletti.

Bölgedeki gerilime dikkat çeken Fidan, çatışmaların yayılmasına neden olacak her türlü adımdan kaçınılması gerektiğini vurguladı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, ülkenin silahlı kuvvetlerinin "düşmanların kötü niyetlerinin tamamen püskürtülmesine kadar durmayacağını" vurguladı ve İran'ın saldırılarını "İran'a karşı saldırgan operasyonlar planlamak ve yürütmek için kullanılan üsleri hedef almak" olarak savundu.

Ayrıca, bölgedeki İsrail komploları olarak nitelendirdiği girişimlere karşı İran-Türkiye iş birliği çağrısında bulundu.

Düşürülen füzenin Türkiye'deki İncirlik Hava Üssü'nü hedef aldığı ileri sürüldü

Üst düzey bir ABD askeri yetkilisi ve Batılı bir yetkili, NATO hava savunmasının Türk hava sahasına doğru ilerlerken düşürdüğü İran balistik füzesinin, Amerikan ve diğer müttefik ülkelerden askerlerin bulunduğu NATO üyesi Türkiye'deki İncirlik Hava Üssü'nü hedef aldığını söyledi. 

Her iki yetkili de İran füzesinin Doğu Akdeniz'de bir ABD savaş gemisinden ateşlenen bir önleyici füze tarafından düşürüldüğünü belirtti. 

Üst düzey ABD yetkilisi, füzenin ABD Donanma gemisi tarafından fırlatılan SM-3 balistik füze önleyici füzesi tarafından düşürüldüğünü söyledi.

İsrail, savaş sonrası bir ayaklanmayı kolaylaştırmak amacıyla İran'ın iç güvenlik aygıtını bombalıyor

Amerikan hava kuvvetleri ateş gücünü İran'ın batı illerine ve füze rampalarına yoğunlaştırırken, İsrail ülke genelinde çok çeşitli hedeflere saldırıyor.

İsrail, Tahran'da savaş sonrası bir ayaklanmayı kolaylaştırmak amacıyla İran'ın iç güvenlik aygıtını bombalıyor.

İsrail Hava Kuvvetleri, İran'ın başkenti üzerindeki hava sahasını kontrol ediyor ve rejimin çöküşünü sağlamak amacıyla siyasi kurumlara ve rejimin baskıcı aygıtına yönelik saldırılarını artırıyor.

İsrail hava kuvvetleri, İran'ın iç güvenlik aygıtını felç etmek ve savaştan sonra rejimi devirecek bir halk ayaklanmasının yolunu açma amacındadır.

İran, özerk Kürdistan bölgesindeki Kürt güçlerinin karargâhına "üç füze" gönderdi

İran resmi haber ajansı IRNA'nın aktardığına göre, İran ordusundan yapılan açıklamada, "Irak Kürdistan'ındaki devrime karşı çıkan Kürt grupların karargâhını üç füzeyle hedef aldık" denildi.

Amerika ve İsrail'in Tahran'a karşı başlattığı saldırının başından bu yana, Amerikan birliklerine ev sahipliği yapan özerk Kürdistan bölgesi, çoğu hava savunma sistemleri tarafından engellenen insansız hava aracı saldırılarının hedefi oldu.

Seul, piyasa istikrar fonunu devreye soktu

Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle finansal piyasa istikrar fonunun devreye alınmasını emretti ve bu da Seul Borsası'nda dramatik bir düşüşe neden oldu.

Asya'nın dördüncü büyük ekonomisi olan ve büyük ölçüde hidrokarbon ithalatına ve teknoloji ihracatına bağımlı ülkenin lideri, hükümetten 100 trilyon wonluk (yaklaşık 58,8 milyar euro) fonu "sermaye piyasalarında herhangi bir istikrarsızlığı önlemek" için kullanmasını istedi.

Kuveyt'te demirli bir petrol tankerinde "güçlü bir patlama" meydana geldi

İngiliz denizcilik güvenliği ajansı UKTMO'nun aktardığına göre, Kuveyt'in Mubarak Al-Kabeer kıyılarında demirli bir petrol tankerinin kaptanı, iskele tarafında yüksek bir patlama sesi duyduğunu ve gördüğünü, ardından bölgeden küçük bir teknenin uzaklaştığını bildirdi.

İngiliz Kraliyet Donanması'na bağlı kuruluş, gemiden petrol sızıntısı olduğunu ancak mürettebatın sağ salim olduğunu ve yangın çıkmadığını belirterek, Körfez bölgesindeki gemilere dikkatli olmaları tavsiyesinde bulundu.

Kuveyt İçişleri Bakanı, olayın ülkenin karasularının dışında, Mubarak Al-Kabeer limanından 60 kilometreden fazla uzaklıkta meydana geldiğini belirtti. Limana gemilerle erişim, Basra Körfezi girişindeki Hürmüz Boğazı üzerinden sağlanmaktadır.

Çarşamba günü, küresel petrol ticaretinin stratejik öneme sahip bu ana arterinden geçmeye çalışan bir konteyner gemisi iki füzeyle vuruldu; savaş nedeniyle birçok gemi bu bölgede mahsur kalmış durumda.

İran'ın dış operasyonlarından sorumlu güç olan İran Devrim Muhafızları, dünyanın petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazının %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın "tamamen" kontrolünü ele geçirdiğini iddia etmişti.

Asya piyasalarının açılışında petrol fiyatları yaklaşık %2 oranında yükseldi

Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) varil fiyatı, Orta Doğu'daki çatışma ve Hürmüz Boğazı ablukasıyla ilgili süregelen endişeler nedeniyle perşembe günü Asya piyasalarının açılışında yaklaşık %2 oranında yükseldi.

Piyasa göstergesi olan Brent petrolünün ticareti henüz yeniden başlamadı. Haftanın başlarında yaşanan yükselişin ardından, dalgalı bir seansın ardından çarşamba günü WTI ve Brent neredeyse aynı seviyede kapandı.

XTB adlı aracı kurumda analist olan Kathleen Brooks, petrol fiyatlarının haftanın başlarındaki yükselişlere kıyasla çarşamba günü duraklamış olmasına rağmen, "ABD Başkan Trump'ın ABD savaş gemilerini boğazdan geçen tankerlere eşlik etmek üzere görevlendirme planına ilişkin bazı şüpheler" olduğunu kaydetti.

Beyrut yakınlarında İsrail hava saldırılarında üç kişi öldü

Lübnan yetkilileri, Beyrut yakınlarında iki araca yönelik iki İsrail saldırısında üç kişinin öldüğünü bildirdi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, altı kişi de yaralandı. Lübnan haber ajansı ANI'ye göre, saldırı havaalanına giden yolda meydana geldi.

İsrail ordusu Telegram üzerinden yaptığı açıklamalarda, Lübnan başkenti yakınlarında iki "teröristi" hedef aldığını bildirdi.

İran saldırılarına katılımı reddeden Kanada Başbakanı, Kanada ordusunun mantıklı olduğunda müttefiklerinin yanında olacağını bildirdi

Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırısına katılmayı kesin bir dille reddetse de, perşembe günü yaptığı açıklamada ülkesinin ordusunun yine de çatışmalara dahil olabileceğini söyledi.

Avustralya'da bulunan ve Avustralya parlamentosuna hitap eden Carney, başkent Canberra'da gazetecilere konuştu ve "Katılımı hiçbir zaman kesin olarak dışlayamayız" dedi. "Mantıklı olduğunda müttefiklerimizin yanında olacağız" diye ekledi.

İspanya Başbakanı, ülkesinin İran'a karşı savaşa olan muhalefetinden vazgeçtiği iddialarını reddetti

İspanya hükümeti çarşamba günü, Beyaz Saray'ın İspanya'nın İran'a karşı savaşa olan muhalefetinden vazgeçtiği ve artık ABD ordusuyla iş birliği yaptığı yönündeki iddiasını kesin bir dille yalanladı. İspanya'nın "çatışmaların sona ermesini talep etmeye devam edeceğini" de sözlerine ekledi.

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez çatışmaların "cihatçı terörizmde ciddi bir artışa ve Doğu Akdeniz'de ağır bir göç krizine yol açtığını" söyledi. Başka bir Amerikan yönetiminin daha Orta Doğu'da bir savaşı başlattığını dile getirdi.

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares de Beyaz Saray'ın iddiasını derhal reddetti ve “İspanya'nın tutumu değişmedi" dedi.

Trump yönetimi ile kesin bir savaş karşıtı tutum sergileyen İspanya'nın solcu hükümeti arasındaki karşılıklı atışma devam ederken İngiltere, Fransa ve Almanya, İran'a karşı savunma eylemlerine yardımcı olacaklarına dair ortak bir bildiri yayınladı.

Pazar günü İspanya Başbakanı Sánchez, İran'a yapılan saldırıyı uluslararası hukukun ihlali olarak kınayarak, bunu "haksız ve tehlikeli bir askeri müdahale" olarak nitelendirmişti. Hükümeti, saldırılara karışan Amerikan savaş uçaklarının İspanyol üslerini kullanmasını yasaklamıştı.

Salı günü, Trump, gözle görülür şekilde öfkeli bir halde, İspanya ile ticareti kesmekle tehdit etmişti.

ABD Savunma Bakanlığı ölen 6 askerden kalan 2 askerin isimlerini açıkladı

ABD Savunma Bakanlığı, pazar günü Kuveyt'te İran'ın insansız hava aracıyla düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir askerin ve aynı saldırıda öldüğü düşünülen diğer bir askerin adını açıkladı.

Iowa eyaletinin Waukee kentinden 45 yaşındaki yedek subay Binbaşı Jeffrey O'Brien, saldırıda hayatını kaybetti. Bakanlık yaptığı açıklamada, Binbaşının, salı günü ölümleri açıklanan dört askerin de bağlı olduğu Iowa, Des Moines'deki 103. Destek Komutanlığı'nda görev yaptığını belirtti.

Ayrı bir açıklamada, Kaliforniya'nın Sacramento şehrinden 54 yaşındaki Baş Astsubay Robert M. Marzan'ın da aynı olayda öldürüldüğüne inanıldığı belirtildi. Açıklamada, astsubayın cesedinin kimliğinin adli tıp uzmanı tarafından tespit edileceği ifade edildi.

Uzmanlar, Tahran'ın gelişmiş 'hipersonik' füzeler iddiasından şüphe duyuyor; İran tarafından fırlatılan balistik füze sayısı savaşın ilk gününe kıyasla yüzde 86 azaldı

ABD-İsrail hava harekatı İran'ın balistik füze saldırıları düzenleme kabiliyetini azaltırken, Tahran en gelişmiş silahlarını henüz konuşlandırmadığı konusunda uyarıda bulundu.

İran Savunma Bakanlığı sözcüsü Rıza Talai-Nik, devlet haber ajansı İslam Cumhuriyeti Haber Ajansı'na salı günü yaptığı açıklamada, "Gelişmiş silahlarımızın tamamını ilk günlerde konuşlandırmayı planlamıyoruz" dedi.

Talaei-Nik ayrıntı vermese de, İran'ın 2023'ten beri övündüğü hipersonik füzelerine atıfta bulunuyor olabilir; IRNA o yıl İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun bu silahın ilk yerli üretim modelini tanıttığını bildirmişti.

İran, Fattah füze serisinin bir parçası olarak hipersonik füze teknolojisi geliştirdiğini ve kendi versiyonunun ses hızından kat kat daha hızlı hareket edebildiğini, yaklaşık 870 mil menzile sahip olduğunu iddia ediyor. Bu kadar yüksek hızlardaki bir füze geleneksel hava savunma sistemlerini etkisiz hale getirebilir.

Ancak birçok güvenlik uzmanı füzelerin hipersonik kapasiteye sahip olduğundan şüphe duyuyor ve bu kapasiteleri bağımsız bir şekilde doğrulanmadı.

İran’ın daha önce Fattah füzesinin bazı versiyonlarını İsrail’e karşı kullandığına dair işaretler bulundu, ancak bir düşünce kuruluşu olan Foundation for Defense of Democracies’te (Demokrasileri Savunma Vakfı) İran programının kıdemli direktörü Behnam Ben Taleblu’ya göre Tahran’ın bu silaha ilişkin iddiaları muhtemelen “abartılmış” durumda.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) eski komutanı Amiral William J. Fallon da, “Sahip oldukları şeyler konusunda göğüslerini kabartma konusunda bir geçmişleri var” dedi. “Gerçekten hipersonik olanlardan çok sayıda sahip olduklarından şüpheliyim. Hatta belki hiç yoktur” iddiasında bulundu.

ABD ordusu saldırılarını özellikle hareketli füze rampalarına ve yetkililerin İran’ın balistik füzelerini depoladığını düşündüğü yer altı tesislerine yoğunlaştırdı.

ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, İran tarafından fırlatılan balistik füze sayısının savaşın ilk gününe kıyasla yüzde 86 azaldığını ve son 24 saatte %23'lük bir düşüş yaşandığını söyledi.

Trump yönetimi İran’da kız okulunu vuran saldırının ABD’ye tarafından yapılıp yapılmadığını araştırmaya devam ediyor

Trump yönetiminin üst düzey yetkilileri çarşamba günü, savaşın ilk gününde İran'daki bir kız ilkokulunu vuran hava saldırısının ABD tarafından yapılıp yapılmadığını hâlâ araştırdıklarını söyledi.

İran devlet medyası ve sağlık yetkililerine göre, saldırı, İran'a karşı Amerikan-İsrail kampanyasının şimdiye kadarki en ölümcül saldırılarından biriydi ve çoğu muhtemelen çocuk olmak üzere en az 175 kişinin ölümüne neden oldu.

İsrail bugünden itibaren bazı kamusal kısıtlamaları gevşetiyor

İsrail İç Cephe Komutanlığı, okulların kapalı kalmaya devam etmesine rağmen, perşembe günü öğlen saat 12'den itibaren iş yerlerinin yeniden açılabileceğini ve yakınlarda sığınak bulunması koşuluyla 50 kişiye kadar olan toplantılara izin verileceğini açıkladı.

Savaşın cumartesi günü başlamasıyla birlikte ülke genelinde uygulanan kısıtlamalar, İsrail ordusunun son günlerde gelen füze saldırılarının azaldığını söylemesinin ardından gevşetiliyor.

Kaynaklar: Le Monde – TRT  –  AP – New York Times