İsrail'de dün gerçekleştirilen genel seçimlerde, bir neslin en yüksek seçmen katılım oranlarından biri kaydedildi. Ancak sandık çıkış anketleri, Başbakan Binyamin Netanyahu ile ana rakibi Gadi Eisenkot'un liderliğindeki blokların birbirine çok yakın sonuçlar elde ettiğini ortaya koydu.

İsrail'in üç büyük televizyon kanalının ilk sandık çıkış anketleri muhalefet blokunun küçük bir farkla önde olduğunu gösterirken, güncellenen tahminlerde iki blok arasındaki fark kapandı. Son güncellemelerde iki televizyon kanalı blokların eşit durumda olduğunu, üçüncüsü ise Netanyahu'nun ittifakının küçük bir farkla öne geçtiğini bildirdi.

Oy sayımının tamamlanmasının günler sürebileceği, ardından hükümet kurma görüşmelerinin başlayacağı belirtiliyor.

Sandık çıkış anketleri, Netanyahu'nun liderliğindeki sağ blok ile Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet blokunun 120 sandalyeli parlamentoda 51’er sandalye kazanabileceğini gösteriyor. Arap partilerinin ise toplam 18 sandalye elde etmesi bekleniyor.

Bu tabloya göre hiçbir blok, hükümet kurmak için gerekli 61 sandalyelik çoğunluğa tek başına ulaşamıyor.

Netanyahu: Güçlü bir sağ hükümet kurmalıyız

Netanyahu, 28 Ekim Çarşamba günü sabaha karşı Kudüs'te partisinin destekçilerine yaptığı konuşmada, resmî sonuçları beklediğini söylemekle birlikte seçimden güçlenerek çıktıkları mesajını verdi.

Likud'un parlamentodaki en büyük parti olarak ortaya çıktığını savunan Netanyahu, seçim öncesindeki kamuoyu araştırmalarının aksine partisinin güçlü bir sonuç aldığını belirtti.
Netanyahu, destekçilerine hitaben, "Güçlü bir sağ hükümet kurmalıyız" dedi.

Konuşmasında İran'a da değinen Netanyahu, İran'ın hiç olmadığı kadar zayıf, İsrail'in ise hiç olmadığı kadar güçlü olduğunu ileri sürdü. ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte İran kaynaklı tehdidin tamamen ortadan kaldırılabileceğini savundu.

Eisenkot: Halk değişim istiyor

Muhalefet blokunun lideri, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot da seçim gecesi destekçilerine yaptığı konuşmada zafer mesajı verdi.

Yashar Partisi'nin destekçileri tarafından coşkuyla karşılanan Eisenkot, "Tarih yazdık" diyerek seçim sonuçlarının İsrail toplumunun değişim istediğini gösterdiğini savundu.

Seçimleri ülkenin gelecekte kimin tarafından yönetileceğine ilişkin bir referandum olarak nitelendiren Eisenkot, halkın bu soruya yanıt verdiğini söyledi. Eisenkot, Netanyahu'nun artık geçici hükümetin başında bulunduğunu ve halkın güvenini kaybettiğini ileri sürdü.

İsrail'in güvenlik kurumlarına da seslenen Eisenkot, Netanyahu'yu ülkenin güvenliğini siyasi amaçlarla kullanmaması konusunda uyardı.

Arap partileri hükümetin kaderini belirleyebilir

Seçimlerin en dikkat çekici sonuçlarından biri, Arap seçmenlerin yüksek katılımı ve Arap partilerinin sandık çıkış anketlerinde elde ettiği güçlü sonuçlar oldu.

İsrailli yayın kuruluşlarının tahminlerine göre, Birleşik Arap Listesi (Raam) ile sol eğilimli Ortak Liste, parlamentoda tarihsel açıdan yüksek sayıda sandalye kazanabilir. Bu sonuç, iki partinin yeni hükümetin kurulmasında belirleyici rol üstlenmesi ihtimalini gündeme getirdi.

Mevcut tahminlere göre ne Netanyahu'nun liderliğindeki sağ blok ne de Eisenkot'un öncülüğündeki muhalefet, Arap partilerinin desteği veya karşı bloktan gelecek milletvekilleri olmadan hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşabiliyor.

Netanyahu hükümetinin aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, seçim sonrasında yaptığı konuşmada Arap partilerinin siyasi meşruiyetini hedef aldı. Smotrich, 7 Ekim 2023 saldırılarını kınamayan ve Hamas'ı terör örgütü olarak tanımlamayan partilerin İsrail siyasetinde meşru aktörler olarak kabul edilemeyeceğini savundu.

Bennett: 7 Ekim hükümeti gidecek

Netanyahu karşıtı ittifakta yer alan eski Başbakan Naftali Bennett de seçim sonuçlarını mevcut hükümetin yenilgisi olarak değerlendirdi. Netanyahu'yu 7 Ekim 2023'te Hamas öncülüğünde gerçekleştirilen saldırılarla ilişkilendiren Bennett, "7 Ekim hükümeti gidecek" dedi.

Muhalefet partilerinin kişisel ve siyasi anlaşmazlıklarını bir kenara bırakarak hükümet kurmak için çalışacağını belirten Bennett, ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlik hizmetine alınmasını savunan bir hükümet hedeflediklerini söyledi.

Ancak Bennett, kurulacak koalisyonda Arap partilerinin veya Likud'un yer alıp almayacağı konusunda açıklama yapmadı.

Yaklaşık 600 bin özel sandık oyu henüz sonuçlara yansımadı

Seçim sonuçlarının kesinleşmesini geciktiren unsurlardan biri de özel sandıklarda kullanılan oylar. Askeri üsler, hastaneler, cezaevleri ve diplomatik temsilciliklerde kullanılan yüz binlerce oy, sandık çıkış anketlerine yansımıyor.

İsrail seçim yetkililerinin tahminlerine göre bu seçimlerde yaklaşık 600 bin oy özel sandıklarda kullanıldı. Bu sayı, kayıtlı seçmenlerin yaklaşık yüzde 10'una karşılık geliyor. Önceki seçimlerde özel sandıklardan Netanyahu'nun koalisyonuna daha fazla destek çıkmıştı. Bu seçimde aynı eğilimin devam edip etmeyeceği henüz bilinmiyor.

Özel sandıklara ilişkin sonuçların perşembe gününden önce açıklanması beklenmiyor.

Kaynak: The New York Times