ABD, Fransa, İtalya, Almanya, Japonya, İngiltere ve Kanada’dan oluşan G7 ülkeleri, yükselen akaryakıt fiyatlarına karşı stratejik rezervlerini kullanma konusunda anlaşmaya vardı.

G7 ülkeleri, önümüzdeki dört ay boyunca stratejik stoklarından toplam 100 milyon varil dizel ve ham petrolü piyasaya sürecek. Uygulama derhal başlayacak ve operasyon Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından koordine edilecek.

100 milyon varillik miktar, küresel petrol talebinin yaklaşık bir günlük bölümüne karşılık geliyor.

G7 ülkeleri yaptıkları ortak açıklamada kararı, acil enerji arzını istikrara kavuşturmak ve fiyat artışlarını sınırlamak amacıyla alınmış “kararlı ve koordineli önlemler” olarak nitelendirdi. 

Açıklamada ayrıca 20 gün içerisinde “önemli miktarda” dizelin piyasaya sürüleceği belirtildi.

Ne kadarının dizel olacağı açıklanmadı

G7, piyasaya sürülecek 100 milyon varilin ne kadarının dizel, ne kadarının rafine edilmemiş ham petrolden oluşacağını açıklamadı.

IEA verilerine göre dizel ve bağlantılı yakıtlar, dünya petrol talebinin yaklaşık yüzde 28’ini oluşturuyor.

Dizel arzındaki sıkıntının özellikle ağırlaşmasının arkasında ise Orta Doğu ve Rusya’daki enerji altyapısına yönelik askeri saldırıların rafinerilere ciddi zarar vermesi bulunuyor. 

Rafinerilerdeki hasar, ham petrolün tüketicilerin kullandığı yakıtlara dönüştürülmesinde küresel kapasitenin azalmasına yol açtı.

Karar, Trump’ın dizel ihracatını yasaklama tehdidinin ardından alındı

G7’nin kararı, ABD Başkanı Donald Trump’ın Amerikan dizelinin ihracatını yasaklama tehdidinde bulunduğu bir dönemde alındı.

Olası ihracat yasağı hem Amerikan petrol şirketlerinin hem de Avrupalı liderlerin yoğun tepkisiyle karşılaşmıştı.

ABD’de perakende dizel fiyatlarının son haftalarda galon başına yaklaşık 6,50 dolara yükselmesi, kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Trump ve Cumhuriyetçiler üzerindeki fiyatları düşürme baskısını artırdı.

Trump, G7 kararının ardından sosyal medyada, “Avrupa, yoğun biçimde stokladığı dizel petrolünden çok büyük miktarda piyasaya sürmeyi az önce kabul etti” açıklamasını yaptı.

Macron: Trump ihracat yasağı uygulamamayı taahhüt etti

G7 dönem başkanlığını yürüten Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, liderlerin video konferans toplantısını düzenledi.

Macron, Trump’ın dizel yakıtına ihracat yasağı getirmemeyi taahhüt ettiğini söyledi.

Washington merkezli enerji araştırma şirketi Clearview ise müşterilerine gönderdiği değerlendirmede, G7 dışındaki ülkelere yönelik ihracat kısıtlamalarının tamamen ihtimal dışı bırakılamayacağını ancak bu olasılığın artık daha düşük göründüğünü belirtti.

Macron, acil petrol ve dizel rezervlerinin piyasaya sürülmesiyle benzin ve akaryakıt fiyatlarının “mümkün olduğunca hızlı biçimde pompada düşmesini” beklediğini söyledi.

ABD’de dizel vadeli işlemleri yüzde 8 düştü

G7 kararının ardından ABD’de dizel vadeli işlem fiyatları yüzde 8 geriledi.

Tüketicilerin akaryakıt istasyonlarında ödediği fiyatların genellikle vadeli fiyatlardaki hareketi takip ettiği, ancak bunun daha yavaş gerçekleştiği belirtiliyor.

ABD’nin dizel ihracatını yasaklaması özellikle Avrupa açısından ciddi sonuçlar doğurabilecek bir adım olarak değerlendiriliyordu.

Avrupa, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından Rus yakıtına uyguladığı ithalat yasağı sonrasında Amerikan yakıtına giderek daha bağımlı hale geldi.

S&P Global verilerine göre Avrupa günde yaklaşık 1,5 milyon varil yakıt ithal ediyor ve bunun yaklaşık üçte biri ABD’den geliyor.

Washington merkezli Rapidan Energy Group Başkanı Robert McNally, Avrupa’nın olası uzun süreli bir arz kesintisinden endişe ettiği için stoklarını kullanmak konusunda oldukça isteksiz davrandığını ve elindeki rezervleri korumak istediğini söyledi.

Çin dizel ihracatını kısıtlıyor

Dünyanın önemli dizel tedarikçilerinden Çin de yakın zamanda yakıt ihracatını yeniden kısıtlamaya başladı.

Trump ise şu ana kadar benzer bir adım atmadı.

The New York Times’ın haberinde, zaman geçtikçe ABD’nin uygulayacağı olası bir ihracat yasağının kasım ayındaki ara seçimlerden önce ülke içindeki dizel fiyatlarını düşürme etkisinin azalacağına dikkat çekiliyor. Böyle bir yasağın, ABD’de çok daha fazla aracın kullandığı benzinin fiyatını yükseltme riski de bulunuyor.

Kaynak: The New York Times