Dünya

FATF'den kara para ve kripto paralara sıkı takip: Gelişmekte olan ülkelere özel denetim modeli

Mali Eylem Görev Gücü (FATF), kripto varlıkların kara para aklama, terörizmin finansmanı ve yaptırımlardan kaçınma amacıyla kullanılmasına karşı denetimleri hızlandırma kararı aldı. Bulgaristan, Fildişi Sahili, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Monako gri listeden çıkarılırken, Vietnam'a uyarı yapıldı. FATF ayrıca kurumsal kapasitesi sınırlı gelişmekte olan ülkeler için yeni bir değerlendirme modeli oluşturulmasını kararlaştırdı.

Kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadelede uluslararası standartları belirleyen Mali Eylem Görev Gücü (FATF), 28–30 Ekim 2026 tarihlerinde Paris'te düzenlenen Genel Kurul toplantısının sonuçlarını açıkladı.

İngiltere'nin dönem başkanlığında Giles Thomson yönetiminde gerçekleştirilen toplantıya, FATF'nin 200'den fazla ülke ve bölgeyi kapsayan küresel ağından temsilciler katıldı.

30 Ekim'de yayımlanan sonuç bildirgesinde, sanal varlıkların yasa dışı finansmanda kullanılmasının önlenmesi, uluslararası dolandırıcılık ağlarıyla mücadele, yüksek riskli ülkelerin denetlenmesi ve gelişmekte olan ülkelere yönelik yeni değerlendirme süreçleri konusunda kararlar alındığı duyuruldu.

Kripto varlıklar için denetimler hızlandırılacak

FATF, kripto varlıkların dolandırıcılık, yaptırımlardan kaçınma, kara para aklama, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanı amacıyla giderek daha fazla kullanılmasına karşı yeni bir denetim süreci başlatacak.

Bu kapsamda, kripto varlık piyasası önemli büyüklüğe ulaşmış ülkelerde FATF standartlarının uygulanmasını hızlandırmak amacıyla hedefli incelemeler ve hızlandırılmış takip mekanizmaları devreye alınacak.

İncelemeler, nesnel ölçütler ve ülkelerin mevcut değerlendirme durumları temelinde yürütülecek.

İlk sonuçların Haziran ve Ekim 2027'de yayımlanması planlanıyor.

FATF ayrıca ilgili ülkelerle iş birliği yaparak eğitim, teknik destek ve kurumsal kapasite geliştirme faaliyetlerini artıracak.

Uluslararası dolandırıcılık merkezleriyle mücadele genişletiliyor

Toplantıda, özellikle organize suç örgütleri tarafından işletilen ve geniş çaplı dolandırıcılık faaliyetlerinin yürütüldüğü merkezlere ilişkin yeni bir rapor kabul edildi.

FATF, bu merkezleri dünya genelinde en hızlı büyüyen organize suç faaliyetleri arasında değerlendiriyor.

Gelecek hafta yayımlanması planlanan rapor, dolandırıcılık faaliyetlerinden elde edilen yasa dışı gelirlerin nasıl aktarıldığını ve suç örgütlerinin finansal ağlarının nasıl işlediğini inceleyecek.

Çalışma, suç örgütlerinin giderek daha profesyonel ve birbirine bağlı yapılar oluşturduğu, suç faaliyetlerinin hizmet olarak sunulduğu ekonomik modelin ortaya çıkarılmasını amaçlıyor.

Yeni rapor, bu ağların finansmanının kesilmesi ve yasa dışı kazançlarına el konulması amacıyla yürütülecek uluslararası mücadeleye temel oluşturacak.

Dört ülke FATF'nin gri listesinden çıkarıldı

FATF, kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadelede stratejik eksiklikleri bulunduğu için artırılmış izlemeye tabi tutulan Bulgaristan, Fildişi Sahili, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Monako'nun gri listeden çıkarılmasına karar verdi.

Karar, söz konusu ülkelerde gerçekleştirilen yerinde incelemelerin olumlu sonuçlanmasının ardından alındı.

FATF'ye göre dört ülke, kara para aklama, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanıyla mücadelede belirlenen eksiklikleri gidermek için hazırlanan eylem planlarını öngörülen sürelerde tamamladı.

Ülkeler, gri listeden çıkarılmalarına rağmen ilgili bölgesel kuruluşlarla iş birliği içinde mali denetim sistemlerini güçlendirmeye devam edecek.

Vietnam'a uyarı: Somut ilerleme sağlanmazsa yeni adımlar değerlendirilecek

FATF, gri listede bulunan Vietnam'ın kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadelede kaydettiği ilerlemenin yetersiz olmasından ciddi endişe duyduğunu açıkladı.

Vietnam'ın belirlenen stratejik eksiklikleri gidermek için bir sonraki Genel Kurul toplantısına kadar somut ilerleme sağlamaması durumunda yeni adımların değerlendirileceği bildirildi.

İran ve Myanmar'a yönelik uyarılar güncellendi

FATF, ciddi stratejik eksiklikleri nedeniyle yüksek riskli ülkeler arasında bulunan İran ve Myanmar'a ilişkin kamuoyu açıklamalarını güncelledi.

Myanmar'a yönelik açıklamada, ülkeden kaynaklanan geniş çaplı dolandırıcılık faaliyetleri ve organize suç ağlarıyla mücadele edilmesi çağrısı güçlendirildi.

İran'a ise terörizmin finansmanını suç olarak düzenlemesi ve FATF standartlarına uygun hedefli mali yaptırım mekanizması oluşturması çağrısı yinelendi.

Her iki ülke de FATF'nin uluslararası finans sistemini korumak amacıyla önlem alınması çağrısında bulunduğu yüksek riskli ülkeler kapsamında bulunuyor.

ABD ve Meksika'nın mali denetim sistemleri değerlendirildi

Genel Kurul toplantısında ABD ve Meksika'nın kara para aklama, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanıyla mücadele sistemlerine ilişkin karşılıklı değerlendirme raporları kabul edildi.

Raporlarda, ülkelerin FATF tavsiyelerine uyumu ve yasa dışı finansmanla mücadele tedbirlerinin etkinliği incelendi.

Kalite ve tutarlılık incelemelerinin tamamlanmasının ardından raporların Aralık 2026'da yayımlanması planlanıyor.

Yeni değerlendirme sistemi kapsamında ülkelere, mali suçlarla mücadelede belirlenen eksiklikleri gidermeleri için üç yıllık süreyi kapsayan eylem yol haritaları sunulacak.

Gelişmekte olan ülkeler için yeni değerlendirme modeli

FATF, kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadelede kurumsal ve teknik kapasitesi sınırlı gelişmekte olan ülkeler için yeni bir değerlendirme yaklaşımı benimseme kararı aldı.

Genel Kurul toplantısında, düşük kapasiteli ülkelerin uluslararası mali suçlarla mücadele standartlarını uygularken karşılaştıkları güçlükleri inceleyen bir projenin sonuçları değerlendirildi.

FATF, mali sistemin güvenilirliğini sağlayan önlemlerin sürdürülebilir ekonomik kalkınma, istikrar ve güvenlik açısından kritik önemde olduğunu vurguladı.

Yeni yaklaşım kapsamında, gelişmekte olan ülkelerin belirli bir bölümü için karşılıklı değerlendirme süreçleri ülkelerin koşullarına daha uygun biçimde düzenlenecek.

Denetimlerde riskler ve kurumsal kapasite dikkate alınacak

Yeni modelin temel amacı, ülkelerin sınırlı kaynaklarını en büyük mali suç risklerine ve en yüksek etkiyi sağlayabilecek reformlara yönlendirmesine yardımcı olmak.

Bu kapsamda FATF, karşılıklı değerlendirmeleri gerçekleştiren uzmanların risk temelli yaklaşım konusundaki eğitimlerini güçlendirecek.

Ayrıca kurumsal kapasitesi sınırlı ülkelerde mali suçlarla mücadele sistemlerinin geliştirilmesine yönelik teknik destek ve kapasite artırma çalışmalarının daha etkili yürütülmesi için uluslararası diyaloğu artıracak.

FATF, yeni değerlendirme modelinin hangi ülkeleri kapsayacağını, ülkelerin hangi ölçütlerle düşük kapasiteli sayılacağını ve uygulamanın ne zaman başlayacağını henüz açıklamadı.

Aralık ayında yeni politika belgesi hazırlanacak

FATF, risk temelli yaklaşımın geliştirilmesi amacıyla 1–2 Aralık 2026 tarihlerinde ABD'nin Dallas kentinde uluslararası bir forum düzenleyecek.

Toplantıya mali denetim kurumları, mali istihbarat birimleri, kolluk kuvvetleri, finans kuruluşları ve finans dışı sektörlerin temsilcileri katılacak.

Forumda, mali suç risklerinin değerlendirilmesi, denetim kaynaklarının öncelikli alanlara yönlendirilmesi ve kamu ile özel sektörün risk temelli yaklaşımı daha etkili uygulaması ele alınacak.

Toplantının ardından, risk temelli yaklaşımın uygulamada nasıl yorumlanması gerektiğine ilişkin bir politika belgesinin yayımlanması planlanıyor.

Rusya'nın FATF üyeliğinin askıya alınması devam edecek

Genel Kurulda Rusya Federasyonu'nun FATF üyeliğinin askıya alınması kararının yürürlükte kalacağı da açıklandı.

Kaynak FATF

:
share
Siteyi Telegram'da Paylaşın
Siteyi WhatsApp'ta Paylaşın
Siteyi Twitter'da Paylaşın
Siteyi Facebook'ta Paylaşın