IMF, savaşın uzaması halinde küresel ölçekte derin bir ekonomik gerileme yaşanabileceği konusunda uyardı.

Uluslararası kredi kuruluşu, savaşın kısa sürede sona ermesi durumunda ekonomik görünümde yalnızca sınırlı bir kötüleşme bekliyor. Ancak daha olumsuz senaryolarda, büyümenin ciddi şekilde yavaşlayacağı ve enflasyonun belirgin biçimde artacağı öngörülüyor.

Uluslararası Para Fonu, Nisan 2026 Dünya Ekonomik Görünümü Raporu’nda (WEO), Orta Doğu'daki uzun süreli bir çatışmanın küresel büyümeyi son dönemlerin en derin durgunluk dönemlerinde görülen seviyelere indirebileceği konusunda uyardı.

IMF'nin baş ekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas, verdiği bir röportajda, savaşın küresel enerji piyasaları için 1973 petrol krizinden daha yıkıcı olduğunu söyledi.

Gourinchas, ABD ve İran'ın geçen hafta kırılgan bir ateşkes sağlamasına rağmen, bu yıl sonrasında da aksaklıkların devam etmesi halinde, dünya ekonomik büyümesinin 2026'da yaklaşık %2'ye düşebileceği konusunda uyardı; bu da yalnızca son dönemdeki en derin ekonomik daralmalarda görülen durgun bir hız. 

Gourinchas, ekonomik risk hakkında, "Zaman geçtikçe risk daha da büyüyor" dedi.

IMF’nin tahminleri, genellikle dünyanın dört bir yanındaki özel ve resmi tahminciler için bir ölçüt görevi görür. Nisan ayında, savaşın getirdiği belirsizlik, kuruluşu alışılmadık bir adım atmaya ve üç senaryo için tahminler yayınlamaya yöneltti: Bu senaryolar, "referans", "olumsuz" ve "ağır" olarak adlandırıldı.

"Referans" senaryoda, çatışma hızla çözülse de küresel ekonomiyi olumsuz etkilemeye devam ediyor. Bu senaryoya göre, petrolün bu yıl ortalama varil fiyatı yaklaşık 80 dolar olacak ve küresel üretim yıllık bazda %3,1 oranında büyüyecek. Bu oran, geçen yıl kaydedilen %3,4'lük büyümeden ve IMF'nin ocak ayında öngördüğü %3,3'lük büyümeden daha düşük. Küresel enflasyon ise yüzde 4,4’e yükselecek. 

"Olumsuz" senaryoda ise, savaşın devam etmesi ancak bu yılın sonlarına doğru sona ermesi varsayımıyla, petrol fiyatları yılın büyük bölümünde varil başına 100 dolar civarında seyredecek, küresel büyüme daha da düşerek yaklaşık %2,5'a gerileyebilecek.

Çatışma bölgesindeki enerji altyapısında daha fazla hasarın oluştuğu “ağır” senaryoda ise küresel büyüme %2’ye düşecek, küresel enflasyon ise 2026’da %5,8’e, 2027 itibarıyla daha da artarak yüzde 6’nın biraz üzerine çıkacak.

IMF, Bölüm 1 Veriler ekran görüntüsü

IMF bugün yayımlanan raporunda, ABD ile İran arasında geçen salı sağlanan ateşkesten önce hazırlanan bu üç senaryo için herhangi bir gerçekleşme olasılığı belirtmedi. IMF'nin baş ekonomisti Gourinchas ise, hafta sonu Pakistan’da ABD-İran müzakerelerinin bozulmasının, olumsuz ya da ağır senaryoların gerçekleşme riskini artırdığını söyledi.

Dünyanın diğer bölgelerinde büyüme yavaşlarken ABD’de büyümede artış öngörülüyor

Uzun sürecek bir savaşın acısı, dünya genelinde eşit olmayan bir şekilde hissedilecektir. Bugüne kadar yaşanan aksaklıklara dayanarak, IMF, Orta Doğu’nun 2026 büyüme tahminini 2 puan düşürerek yüzde 1,9’a indirdi. Avrupa için büyüme beklentisini 0,2 puan aşağı çekerek yüzde 1,1’e, Çin için ise 0,1 puan düşürerek yüzde 4,4’e revize etti. ABD ise büyüme tahmini yükselen tek ekonomi oldu. Diğer bölgelerde 2026 büyüme beklentileri gerilerken, ABD ekonomisinin 2025’teki yüzde 2,1’in üzerine çıkarak 2026’da yüzde 2,3 büyümesi öngörüldü.

Grafik: IMF

IMF, yakıt ithalatına bağımlı gelişmekte olan piyasa ekonomilerinin en büyük zorluklarla karşılaşabileceğini belirtti.

2020’lerin başında yaşanan yüksek enflasyon, politika yapıcıları fiyat artışlarına karşı gevşek davrandıkları yönündeki eleştirilere karşı daha hassas hale getirdi. Bu yüzden enflasyonda yeniden yükseliş sinyali görülmesi, merkez bankalarını faiz artırmaya yöneltebilir. Gourinchas da bunun ekonomiye ve toplumlara maliyetli olacağını vurgulayarak, “Elbette bu acı verici olacak” dedi.

IMF tahmincilerine göre, derin bir düşüşün riskleri, beklenmedik bir yükseliş olasılığından daha büyük. IMF raporunda, savaş ne kadar uzun sürerse, küresel gıda kıtlığına, siyasi istikrarsızlığa ve finans piyasalarında sıkıntılara o kadar çok katkıda bulunacağını yazdı.

Raporda, “daha büyük bütçe açıkları ve artan kamu borcu uzun vadeli faiz oranları üzerinde ve dolayısıyla daha geniş finansal koşullar üzerinde baskı yaratabilir. Merkez bankası bağımsızlığı ve para politikası güvenilirliği dahil olmak üzere kurumların zayıflaması, özellikle manşet enflasyon dikkat çeken fiyat şokları nedeniyle yükselirken, enflasyon beklentilerini artırabilir” tespiti yapıldı.

Kaynaklar: WSJ – IMF Dünya Ekonomik Görünümü Raporu