Arakçi, İngiliz Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ile yaptığı telefon görüşmesinde, ABD savaş uçaklarının İngiliz hava üslerini kullanmasının İran'a karşı "saldırganlığa katılım" olarak değerlendirileceğini ve "ülkelerimiz arasındaki ilişkiler tarihinde yer alacağını" söyledi. Bu açıklama, Telegram kanalından yaptığı bir mesajda yer aldı.

İran ile savaşın başlamasından bir gün sonra, 28 Şubat'ta, İngiliz Başbakanı Keir Starmer, ABD'nin İngiliz üslerini "belirli ve sınırlı bir savunma amacı" için kullanmasını onaylamıştı.

Devlet haber ajansının Kuveyt Petrol Şirketi'ne (KPC) atıfta bulunarak verdiği bilgilere göre, Mina el-Ahmadi petrol rafinerisi bu sabah erken saatlerde birkaç insansız hava aracı saldırısının hedefi oldu. Rafinerinin bazı tesislerinde yangınlar çıktı.

İlk raporlar, saldırılar sonucunda herhangi bir yaralanma veya can kaybı olmadığını gösteriyor. KPC ayrıca, itfaiyecilerin ve kurtarma ekiplerinin yangınları derhal söndürmeye başladığını ve rafinerinin birkaç ünitesinin kapatıldığını belirtti. 

Günlük yaklaşık 730.000 varil petrol kapasitesine sahip rafineri, perşembe günü de İran'ın bir başka saldırısında hasar görmüş ve KPC'ye göre bu saldırıda sınırlı bir yangın çıkmıştı. Kuveyt'teki üç petrol rafinerisinden biri olan rafineri, ülke ve Körfez bölgesinin en önemli rafinerileri arasında yer alıyor.

İran devlet medyası cuma sabahı erken saatlerde, İran ordusunun İsrail'e bir füze saldırısı daha başlattığını bildirdi. İsrail kamu yayın kuruluşu ise Hayfa'da yangın çıktığını ve ülkenin kuzeyindeki iki farklı noktaya şarapnel düştüğünü, ayrıca Kudüs'e de füze parçalarının düştüğünü aktardı. Herhangi bir can kaybı bildirilmedi.

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, birkaç insansız hava aracının ele geçirildiğini açıkladı. Kuveyt, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri, insansız hava aracı ve füze saldırılarını engellediklerini açıkladı.

Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri yetkilileri, saldırıların İran'dan geldiğini belirtti. Bahreyn yetkilileri, düşen şarapnel parçaları nedeniyle çıkan depo yangınının söndürüldüğünü bildirdi.

İran ile savaş İsrail halkını da etkiliyor. Ülkeye yönelik roket saldırıları tekrar tekrar insanları yaralıyor. İsrail Sağlık Bakanlığı'na atıfta bulunan İsrail medyası haberlerine göre, İsrail'de şu ana kadar 4.000 kişi çatışmalarda yaralandı. Sağlık Bakanlığı yaralanmalarla ilgili ayrıntı vermedi, ancak son 24 saatte 150 kişinin hastaneye kaldırıldığını belirtti. 

İsrail polisi ve Şin Bet güvenlik servisine göre, Demir Kubbe hava savunma sisteminde görev yapan bir İsrail yedek askeri tutuklandı. İran için casusluk yaptığı ve askeri hizmetiyle ilgili hassas güvenlik bilgilerini para karşılığında İran istihbarat ajanlarına aktardığı şüphesiyle gözaltına alındı.

Yetkililer, yaptıkları açıklamada, 26 yaşındaki askerin aylardır İran ajanlarıyla temas halinde olduğunu ve onlar için çeşitli görevler yürüttüğünü belirtti.

Tahran'dan yapılan açıklamaya göre, İran Devrim Muhafızları sözcüsü ABD ve İsrail hava saldırılarında öldürüldü. Devrim Muhafızları'nın internet sitesi Sepah News'te yer alan bildiriye göre, Ali Muhammed Naini cuma sabahı erken saatlerde "Amerikan-Siyonist tarafın korkakça terörist saldırısının" kurbanı oldu. 

Devrim Muhafızları, İran'ın ideolojik ordusu ve İslam Cumhuriyeti'nin temel direklerinden biridir. Ocak ayında AB üye devletleri, Devrim Muhafızları'nı “terör örgütü” olarak tanımlama konusunda anlaşmıştı.

İran'la yaşanan savaşın yol açtığı petrol krizi ışığında, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), petrol tüketimini azaltmaya yönelik önlemler öneriyor. IEA'nın Paris'te açıkladığı üzere, krizin etkilerini azaltmak için öneriler, petrol tüketiminin yüzde 45'ini oluşturan ulaştırmaya odaklanıyor. 

IEA’ya göre, evden çalışma oranının artması, yollardaki hız sınırlarının düşürülmesi ve toplu taşımaya geçilmesi yakıt tüketimini azaltabilir. Örneğin, büyük şehirlere giriş, her gün sırayla çift ve tek plakalı araçlara verilebilir; böylece trafik sıkışıklığı ve yakıt tüketimi azalır. Araç paylaşımı, daha verimli sürüş alışkanlıkları ve yük ve teslimat taşımacılığında verimliliğin artırılmasıyla da ek tasarruflar sağlanabilir.

Petrol fiyatları varil başına 119 dolarlık zirveden gerileyerek düşüşünü sürdürdü ve Asya borsaları cuma günü istikrar kazandı ancak çoğunlukla düşüş yönünde işlem gördü.

İran ve Katar'daki büyük enerji tesislerine yönelik yeni saldırıların enerji arzı konusunda endişeleri artırmasının ardından petrol fiyatları bu hafta hızla yükseliyordu.

Küresel gösterge petrol olan Brent petrolün fiyatı cuma günü varil başına yaklaşık 108 dolardı. Perşembe günü yaklaşık yüzde 10'luk bir artışla 119 dolara kadar yükseldikten sonra nihayet 108,65 dolarda sabitlendi.

ABD’deki AAA motor kulübüne göre, benzin fiyatları cuma günü tekrar yükseldi ve ulusal ortalama galon başına 3,91 dolara ulaştı. Bu artış, savaşın başlamasından bu yana sürücüler için maliyeti yaklaşık yüzde 31 oranında yükseltti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent perşembe günü bir televizyon röportajında, ABD hükümetinin fiyatları düşürmek için başka önlemler de değerlendirdiğini söyledi. Halihazırda sevk edilmekte olan yaklaşık 140 milyon varil İran petrolüne yönelik yaptırımları kaldırabileceğini ve kendi stratejik rezervlerinden daha fazla petrol piyasaya sürebileceğini belirtti.

ABD'de dizel fiyatları daha da hızlı bir şekilde artarak cuma günü tekrar yükseldi ve galon başına 5,16 dolara ulaştı; bu da savaşın başlangıcından bu yana yüzde 37'lik bir artış anlamına geliyor.

Amerika Birleşik Devletleri şu anda İran'ın ürettiği petrolün büyük bir kısmını tankerlere yüklediği Harg Adası'nı ele geçirme ihtimalini değerlendiriyor. ABD, geçen hafta sonu Harg Adası'ndaki askeri üsler olarak tanımladığı birkaç noktaya saldırı düzenledi; ancak ABD Başkanı Trump, petrol altyapısına dokunmadıklarını defalarca vurguladı. Çarşamba günü ise ABD'nin İran'ın petrol altyapısını veya elektrik şebekesini yok edebileceği tehdidinde bulundu.

ABD ayrıca, İran'ın yaklaşık 440 kilogram bomba yapımına uygun nükleer yakıtının büyük bir kısmını depoladığı İsfahan'daki yer altı nükleer tesisini ele geçirmek konusunu da değerlendiriyor. 

Her iki operasyon da muhtemelen kara birliklerini gerektirecektir.

Geçtiğimiz hafta, ABD, 31. Deniz Piyade Seferi Birliği'nden 2.500 deniz piyadesini Hint-Pasifik bölgesinden Orta Doğu'ya taşımaya başladı ve bölgedeki yaklaşık 50.000 ABD askerine ekleme yapıyor.

Kara operasyonları yürütme konusunda uzmanlığı bulunan ve deniz ve hava desteğiyle desteklenen bu birliğin seçimi, ABD’nin İran'a, özellikle de Hürmüz Boğazı'na baskınlar planlıyor olabileceğini düşündürüyor.

Bu hafta Kudüs'ün Eski Şehrine düşen İran füze saldırısından çıkan şarapnel parçaları, Hristiyanlığın en kutsal yerlerinden birine çok yaklaştı.

Ancak, pazartesi günü Kutsal Kabir Kilisesi'ne isabet etmesi beklenen füze enkazı, kilise yetkililerine göre, Ortodoks Hristiyanlığın yerel merkezi olan Rum Patrikhanesi'ne ait yakındaki bir binanın çatısına hasar verdi. İsrail polisi, bir başka parçanın da İslam'ın üçüncü en kutsal mabedi olan El Aksa Camii külliyesine düştüğünü söyledi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları, oradaki kültürel miras alanlarına da zarar verdi. Bunlar arasında, başkent Tahran'da bulunan ve 14. yüzyıla ait UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Golestan Sarayı da bulunuyor.

Hamas önderliğindeki saldırıların 7 Ekim 2023'te Orta Doğu krizini başlatmasından bu yana, Hristiyanlar, Müslümanlar ve Yahudiler tarafından kutsal kabul edilen Kudüs, Tel Aviv ve Hayfa gibi kıyı kentlerine kıyasla çok daha az saldırıya maruz kaldı. Analistler, İran ve Hamas ile Hizbullah gibi müttefiklerinin, antik bir kutsal alanı yanlışlıkla yerle bir etme potansiyeli nedeniyle Kudüs'e doğrudan ateş açmayı çok riskli bulmuş olabileceğini söylüyor.

Ancak son birkaç gündür, İsrail hava savunmasının füzeleri engellemesi sonucu oluşan enkaz parçaları şehrin çeşitli yerlerine düştü. İsrail’in yerel polis komutanlarından Dvir Tamim, yaptığı açıklamada, parçaların bazılarının üç veya dört metre uzunluğunda olduğunu söyledi.

Kudüs, çoğunlukla Yahudilerin yaşadığı Batı Kudüs ve Filistinlilerin yoğun olarak yaşadığı Doğu Kudüs olmak üzere ikiye bölünmüştür. Filistinliler, şehrin nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ını oluşturmaktadır.

New York Times'ın haberine göre Filistin Kurtuluş Örgütü'nde üst düzey bir yetkili olan Adnan el-Hüseyni, pazartesi günü Doğu Kudüs'teki Şeyh Cerrah mahallesindeki bahçesine bir füze parçasının isabet ettiğini ve daha sonra polis tarafından olay yerinden kaldırıldığını söyledi.

Kudüs'ün Eski Şehri bir kilometrekareden daha küçük bir alana sahip olsa da, Müslümanlar, Yahudiler ve Hristiyanlar için kutsal sayılan birçok yeri barındırıyor. Normalde barış zamanında turistlerle dolu olan sokaklar şimdi bomboş ve dükkânlar kapalı.

Bu hafta başlarında enkaz düşen Mescid-i Aksa külliyesi, hem Müslümanlar hem de Yahudiler için son derece kutsal bir yer; her iki din de burayı İncil'de geçen iki tapınağın bulunduğu yer olarak saygıyla karşılıyor. Savaş başladıktan sonra İsrail yetkilileri, kamu güvenliğini gerekçe göstererek bu kutsal alanı kapatmış ve bu durum Filistinliler arasında hayal kırıklığı ve öfkeye yol açmıştı.

Mescid-i Aksa'nın hemen altında, Yahudiler için bir diğer önemli kutsal mekân olan Batı Duvarı yer almaktadır. Birkaç yüz metre batıda ise, geleneksel olarak Hz. İsa'nın gömüldüğü ve dirildiği yer olduğuna inanılan Kutsal Kabir Kilisesi, her yıl binlerce hacıyı kendine çekmektedir.

İran Yeni Yılı'nın başlangıcı olan Nevruz, bu yıl savaş ve çatışmalarla gölgeleniyor. Yaklaşık 90 milyon nüfusa sahip İran'da, İsrail-Amerikan saldırıları nedeniyle kasvetli bir hava hakim. Gelecek kaygısı, belirsizlik ve korku birçok evde atmosferi domine ediyor. Nevruz'un başlangıcı, Kuzey Yarımküre'de gün ve gecenin eşit uzunlukta olduğu baharın başlangıcına dayanmaktadır. Dünyanın en eski festivallerinden biridir. Bu yıl İran Yeni Yılı, bugün öğleden sonra başlıyor.

Mart ayı genellikle İran'daki birçok insan için yılın en güzel zamanıdır. Şehirler yeşile bürünür, güneş geri döner ve bahar başlar. Ancak bu yıl, büyük şehirlerin şehir manzarasına moloz yığınları hakim. Akşamlar, İran'ın metropolleri karanlığa gömülüyor. Dükkânlar kapanıyor, şehir ışıkları sönüyor, savaş uçakları tepede kükrerken ve uzaktan boğuk patlama sesleri yankılanıyor.

Rejim karşıtları ise bu yılki protestolarda ölenlerin yasını tutuyor.

Kaynaklar: New York Times – Spiegel