KKTC'de şirket kurmak zor değil.

Chamada Investment Ltd.'nin ortakları arasında, Türkiye'de internet üzerinden yasa dışı bahis oynatmaktan hüküm giymiş, son olarak 460 milyon euro tutarındaki kripto varlıkları dondurulan ve Türkiye'deki tüm mal varlıklarına el konulan Veysel Şahin'in kardeşi İsmail Şahin de bulunuyor.

Mikro Detaylar-Makro Tartışmalar, 2023 yılında eski Malpas Otel'in sahibi Ör Altın Ör Turizm Ltd.'nin adının 18 Ağustos 2023 tarihinde Chamada Investment Ltd. olarak değiştirildiğini, kamu borçlarının kapatılmasının ardından otelin 28 Ağustos 2023'te bu şirkete devredildiğini kamuoyuna duyurmuştu.

Mukayyitlik kayıtlarına göre Chamada Investment Ltd.'nin ortaklık yapısı şöyleydi:

►Çiğdem Şahin: %32,14
►Çağrı Şahin: %30,08
►İsmail Şahin: %18,87
►Ersan Tömay: %18,91

O tarihte şu soruyu sormuştuk:

2021 yılı vergi kayıtlarında yalnızca 38.100 TL gelir beyan eden ve yaklaşık 10 bin TL vergi ödeyen bir iş takipçisi olarak Ersan Tömay, milyonlarca euro değerindeki bir otelin yaklaşık yüzde 19'una nasıl ortak olabiliyordu?

Bugün ise yeni belgeler ışığında çok daha önemli bir soruyu gündeme getiriyoruz.

Asıl dikkat çeken şirket: Casino işletmecisi GrandFalcon

Gazeteci Sabahattin İsmail kısa bir süre önce Chamada Prestige Hotel'in casino işletmesini GrandFalcon Investment Ltd.'nin yürüttüğünü yazdı.

Mikro-Makro'nun önceki dosya incelemelerinde GrandFalcon Investment Ltd.'nin de Şahin ailesiyle bağlantılı şirketlerden biri olduğu not edilmişti. Bunun üzerine Mukayyitlik kayıtlarında GrandFalcon Investment Ltd. dosyası yeniden incelendi.

Ortaya çıkan tablo dikkat çekici.

Casino işletmecisi GrandFalcon Investment Ltd. 31 Ağustos 2021 tarihinde kuruldu.Yaklaşık 1 ay sonrasında Bakanlar Kurulu şirkete Şans Oyunu Salonu İşletmecilik Ruhsatı verilmesini onayladı.

30 Eylül 2021 tarihli Resmi Gazete ekran görüntüsü.

Şirketin kurulduğu günden bugüne kadar ortaklık yapısında herhangi bir değişiklik yapılmadı.

Şirket hisselerinin dağılımı şöyle:

►%62'si Ersan Tömay'a,
►%19'u İsmail Şahin'e,
►%19'u ise Çiğdem Şahin'e ait.

Yani Chamada Hotel'de yaklaşık yüzde 19 ortak olan Ersan Tömay, aynı otelin casino işletmesini yürüten şirkette yüzde 62 hisseyle açık ara en büyük ortak olarak görünüyor.

GrandFalcon Investment Ltd.'de Ersan Tömay yalnızca yüzde 62 hissedar değil. Mukayyitlik kayıtlarına göre şirketin direktörü olarak da görev yapıyor. Şirket sekreterliği görevini ise İsmail Şahin yürütüyor.

Gelir beyanı ile ortaklık yapısı arasındaki fark

Vergi kayıtları ise başka soruları beraberinde getiriyor.

Resmi kayıtlara göre Ersan Tömay, 2021 yılında 38.100 TL gelir beyan etti ve yaklaşık 10 bin TL gelir vergisi ödedi.

Şahsi gelir vergileri sonraki yıllarda ise şu şekilde gerçekleşti:

►2022: 33.592 TL
►2023: 40.464 TL
►2024: 243.690 TL

2021 Şahıs Gelir Vergisi Beyanları Listesi 

2022 Şahıs Gelir Vergisi Beyanları Listesi 

2023 Şahıs Gelir Vergisi Beyanları Listesi 

2024 Şahıs Gelir Vergisi Beyanları Listesi 

2024 Kurumlar Vergisi Beyanları Listesi'nde GrandFalcon Investment Ltd.'nin eksi 219 milyon 939 bin 835,17 TL vergi matrahı beyan ettiği, buna rağmen şirkete 77 milyon 634 bin 864,64 TL vergi tahakkuk ettirildiği görülüyor.

2024 Kurumlar Vergisi Beyanları Listesi 

GrandFalcon Investment Ltd., 22 Ağustos 2024 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararıyla sermayesini 10 milyon TL'den 21 milyon TL'ye çıkardı.

Bu sermaye artışı da Ersan Tömay'ın şirketteki yüzde 62 ortaklığı açısından ayrı bir soru doğuruyor. Ortaklık oranları değişmediğine göre, yüzde 62 hissedar olan Ersan Tömay'ın sermaye artırımındaki payına düşen yaklaşık 6 milyon 820 bin TL'lik ilave sermayeyi hangi mali kaynakla karşıladığı da kamuoyunun cevap beklediği sorular arasında yer alıyor.

Şirket ile ortakların vergilendirilmesi farklı esaslara tabi olmakla birlikte, resmi kayıtlarda düşük gelir beyan eden bir kişinin milyonlarca euro değerindeki bir casino işletmesinde yüzde 62 ortaklığa hangi mali kaynakla sahip olduğu ve bu ortaklık yapısının ticari ve mali dayanağı henüz bilinmiyor.

Malpas devrindeki vergi tartışmaları

Bu sorular, Malpas'ın satış sürecinde gündeme gelen vergi tartışmalarından bağımsız değil.

Mikro-Makro daha önce Maliye Bakanlığı hesaplamalarına göre otel devri sırasında tahsil edilmesi gereken verginin yaklaşık 36 ila 40 milyon TL olduğunu bildirmişti.

Buna karşın tahsil edilen verginin yaklaşık 13 milyon TL seviyesine kadar düştüğü iddia edilmişti.

O tarihte şu soruları yöneltmiştik:

Devletin alması gereken vergi neden düşürüldü?

Bu indirime kim karar verdi?

Gelir ve Vergi Dairesi eski Müdürü'nün itirazları neden dikkate alınmadı?

40 milyon TL'nin tahsil edilmesinde ısrar ettiği birden fazla güvenilir kaynak tarafından doğrulanan Gelir ve Vergi Dairesi eski Müdürü Vicdan Celaloğlu, dönemin Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Başbakan Ünal Üstel ve Maliye Bakanı Özdemir Berova'nın kararıyla 16 Ağustos 2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan kararla neden görevden alındı?

Bu sorular bugün de yanıt bekliyor.

Peki neden yüzde 62?

Bugün ise yeni bir soru daha ortaya çıkıyor.

2009 yılında yürürlüğe giren Şans Oyunları Yasası sonrasında casino işletmelerinde KKTC vatandaşı ortak bulundurulmasına ilişkin yasal zorunluluk kaldırıldı.

Dolayısıyla Ersan Tömay'ın şirkette yer almasının casino mevzuatından kaynaklanan yasal bir zorunluluk olduğu söylenemez.

Diyelim ki şirketin ileride edineceği taşınmazlar bakımından KKTC vatandaşı ortak tercih edildi. Böyle bir durumda bile neden yüzde 51 değil de yüzde 62 hisse verildiği açıklanmaya muhtaçtır.

Neden şirketin açık ara en büyük ortağı Ersan Tömay?

GrandFalcon Investment Ltd.'nin hem yüzde 62 hissedarı hem de direktörü olan Ersan Tömay'ın şirket yönetimindeki bu belirleyici konumu hangi ticari ve mali temele dayanıyor?

Kamu yararı açısından açıklanması gereken hususlar

Mikro-Makro herhangi bir suç isnadında bulunmuyor.

Ancak kamu kayıtlarında yer alan bilgiler birlikte değerlendirildiğinde şu hususların açıklığa kavuşturulması kamu yararı açısından önem taşıyor:

Ersan Tömay bu hisseleri hangi mali kaynakla edindi?

GrandFalcon Investment Ltd.'de Ersan Tömay'ın yüzde 62 hissedar olmasının ticari ve mali dayanağı nedir?

Malpas devrindeki vergi indirimi nasıl gerçekleşti?

Gelir ve Vergi Dairesi eski Müdürü'nün itirazları neden sonuçsuz kaldı?

Veysel Şahin, 2017 yılı öncesinde Malpas yönetimiyle tanışıyor muydu?

Türkiye'de tutuklanmadan önce Malpas'ın satın alınmasına ilişkin görüşmeler yürütüyor muydu?

O dönemde Veysel Şahin veya bağlantılı şirketleri ile Ersan Tömay arasında iş takibi ya da benzeri bir hizmet ilişkisi bulunuyor muydu?

Bu soruların cevaplanması yalnızca ilgili kişiler açısından değil, KKTC'de mali şeffaflık, vergi adaleti ve kamu yönetimine duyulan güven açısından da önem taşıyor.

Bu dosyanın ortaya koyduğu sorular yalnızca GrandFalcon Investment Ltd.'nin ortaklık yapısıyla sınırlı değil. KKTC'de yüksek tutarlı sermaye hareketlerinin, şirket ortaklıklarının ve casino yatırımlarının ne ölçüde denetlendiği sorusu da kamu yararı açısından önem taşıyor.

Hükümetin yurt dışından kaynağı belirsiz paraların yalnızca yüzde 5 vergi ödenerek ekonomiye kazandırılmasına olanak tanıyan düzenleme, bu tartışmayı daha da önemli hale getiriyor.

Kıbrıs'ta yıllardır yasa dışı bahis ve kara para iddiaları kamuoyunun gündeminden düşmezken, bu büyüklükteki ticari ilişkilerin, ortaklık yapılarının ve sermaye hareketlerinin şeffaf biçimde açıklanması yalnızca ilgili şirketlerin değil, kamu kurumlarının da kamuoyuna karşı sorumluluğudur.