ABD ordusu, İran’ın ticari gemilere ve bölgedeki Amerikan güçlerine yönelik saldırılarına misilleme gerekçesiyle salı günü İran’daki hedeflere hava saldırıları düzenledi. İran Devrim Muhafızları (IRGC) ise saatler sonra ABD saldırılarına karşı “pişmanlık verici bir yanıt” başlattığını açıkladı.

ABD'nin saldırısı, iki ülkenin pazar günü karşılıklı saldırılar düzenlemesinin ardından üç gün içinde İran'a yönelik ikinci Amerikan hava harekâtı oldu. Yaklaşık bir aylık görece sakinliğin ardından çatışmaların yeniden hızlanması, altı aydır devam eden savaşın yeniden genişleyebileceği endişelerini artırdı.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran’da tam olarak hangi noktaların vurulduğunu açıklamazken, saldırıların İran Devrim Muhafızları’nı hedef aldığını bildirdi.

İran devlet medyası ise Hürmüz Boğazı'nın doğusundaki iki güney liman kenti Çabahar ve Konarak'taki noktaların vurulduğunu duyurdu.

İran: “Pişmanlık verici yanıt” başlatıldı

ABD saldırılarından saatler sonra İran Devrim Muhafızları, ülkenin ABD'ye karşı “pişmanlık verici bir yanıt” başlattığını açıkladı. Devrim Muhafızları misillemenin nasıl gerçekleştirildiği veya hangi noktaların hedef alındığı konusunda ise ayrıntı vermedi.

Devrim Muhafızları ayrıca ABD'yi İran'ın güney kıyılarındaki çeşitli noktaların yanı sıra sivil yerleşimleri de bombalamakla suçladı.

İranlı iki yetkili, Amerikan saldırılarının ülkenin güney kıyılarındaki çok sayıda noktayı vurduğunu söyledi. Yetkililere göre Bender Abbas'taki bir askeri üs, Keşm Adası'ndaki ticari havalimanının çevresi ile Sirik ve Cask'taki hedefler vuruldu ve saldırılarda önemli hasar meydana geldi.

İran: Bir düğün ve ev vuruldu, 2 kişi öldü

Hürmüzgan Eyaleti Vali Yardımcısı Ahmad Nafisi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada Kuhestak kentinde bir düğün töreninin gerçekleştirildiği alan ile bir evin vurulduğunu söyledi.
Nafisi, saldırılarda iki kişinin hayatını kaybettiğini, en az 20 kişinin de yaralandığını açıkladı.

CENTCOM, İranlı yetkililerin sivil noktaların vurulduğuna ilişkin açıklamalarına henüz yanıt vermedi.

Trump: İran karşılık verirse çok daha sert vurulacak

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Amerikan saldırılarının “büyük ve güçlü” olduğunu belirterek, harekâtın İran'ın Hürmüz Boğazı'na yeni deniz mayınları yerleştirme girişimine misilleme olarak gerçekleştirildiğini savundu.

Trump, İran'ın karşılık vermesi halinde ülkenin “çok daha sert ve daha yüksek düzeyde” yeniden vurulacağı tehdidinde bulundu.

Hürmüz’de çatışmalar yeniden şiddetlendi

ABD ile İran arasındaki son karşılıklı saldırılar, yaklaşık bir ay süren görece sakin dönemi sona erdirdi. ABD ordusu pazar günü, İran güçlerinin Hürmüz Boğazı'na mayın taşıyan roketler fırlatmaya hazırlandığını öne sürerek Lark Adası'ndaki İran birliklerini bombaladığını açıklamıştı.

ABD ordusunun, roketlerle deniz mayını döşenmesine yönelik bu iddiası bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadı. İran Dışişleri Bakanlığı pazar günkü ABD saldırılarında ölen ve yaralananların bulunduğunu açıklarken sayı vermedi.

İran Devrim Muhafızları ise buna karşılık Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) Amerikan askerlerinin bulunduğu üsleri hedef aldığını duyurdu.

Ürdün yönetimi hava sahasındaki sekiz füzenin önlendiğini açıklarken, BAE ordusu İran'dan gönderilen bir insansız hava aracına “karşılık verildiğini” bildirdi. Saldırılarda can kaybı veya hasar bildirilmedi.

Suudi petrolü taşıyan iki tanker vuruldu

Yeni çatışmalar öncesinde Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırılar da sürdü.

Risk danışmanlığı şirketi Marisks'e göre Suudi Arabistan petrolü taşıyan iki tanker pazartesi günü birkaç dakika arayla saldırıya uğradı. Deniz güvenliği şirketlerinin aktardığı bilgilere göre Liberya bayraklı bir tanker Umman açıklarında üç roketle vuruldu. Bundan sekiz dakika önce Suudi Arabistan bayraklı başka bir gemi de birden fazla isabet aldı.

Her iki tanker de ABD'nin İran'ın boğaz üzerindeki baskısını kırmak amacıyla oluşturduğu güney geçiş koridorunu kullanıyordu.

Saldırıların sorumluluğunu üstlenen olmadı.

İran, son aylarda Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere yönelik saldırılar gerçekleştirirken, bölgedeki güvenlik sorunu ABD'nin müttefiklerinin petrol ve doğal gaz ihracatını ciddi şekilde sınırlandırdı.

Washington ile Tahran arasında haziran sonunda imzalanan bir “mutabakat zaptı” da kısa süre içerisinde çöktü.

İranlı yetkililer boğazın yeniden tamamen açılması karşılığında ABD'den önemli ve acil tavizler talep ederken, Washington bu talepleri reddetti.

Trump yönetimi ise İran limanlarına yönelik deniz ablukası ve yaptırımları artırarak Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı yoğunlaştırmaya çalışıyor.

Petrol yüzde 4 yükseldi

ABD'nin yeni saldırıları ve Hürmüz Boğazı'ndaki çatışmalar enerji piyasalarında da sert hareketlere yol açtı.

ABD ordusunun İran'a misilleme saldırıları düzenlediğini açıklamasının ardından petrol fiyatları yaklaşık yüzde 4 yükseldi.

Çatışmaların yeniden şiddetlenmesi, dünyanın en önemli petrol ve doğal gaz geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların daha fazla aksayabileceği ve enerji fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyon üzerinde yeni baskı oluşturabileceği endişelerini artırdı.

Kaynaklar: New York Times - WSJ - Financial Times