ABD merkezli, kripto destekli dijital topluluk Praxis, yıllardır dünyanın farklı bölgelerinde aradığı “geleceğin şehri” için Uruguay’ı seçti.

Yapay zeka sonrası dünyaya uygun yeni kültürel, ekonomik ve yönetişim sistemlerinin geliştirilmesinin hedeflendiği proje, Uruguay’ın Colonia del Sacramento kenti yakınlarında kurulmakta olan +Colonia adlı akıllı şehir projesinin içinde yer alacak.

The New York Times’ın haberine göre Praxis’in kurucuları daha önce Akdeniz bölgesini değerlendirdi ancak bölgenin aktif çatışmalara yakın olduğu gerekçesiyle bu plandan vazgeçti. Grubun Grönland’ı satın alma fikrini dahi değerlendirdiği ancak kamuoyundan tepkisiyle karşılaştığı belirtildi. Praxis CEO’su Dryden Brown, uzun süren arayışın ardından, “Dünya turu sona erdi: Uruguay’ı seçtik” dedi. 

Fotoğraflar: +Colonia - Gentileza

Yüzlerce daire satıldı: Gelecek sene ilk binalara yerleşilmeye başlanacak

30 yaşındaki eski profesyonel sörfçü Brown, Batı kültürünü yeniden canlandırmayı amaçlayan yeni bir uygarlık kurma iddiasıyla tanınıyor. Praxis’ın planladığı yerleşim, Arjantinli girişimci Eduardo Bastitta tarafından Uruguay’ın güneyindeki Colonia del Sacramento yakınlarında geliştirilen +Colonia projesinin içinde kurulacak.

Bastitta, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei tarafından danışman olarak görevlendirilmiş bir girişimci.

Praxis ile Bastitta’nın şirketi arasında imzalanan anlaşmanın ise büyük ölçüde bağlayıcı olmadığı belirtiliyor. Bu nedenle Praxis’ın sıfırdan şehir kurma hedefinin ne ölçüde hayata geçirilebileceği konusunda halen önemli soru işaretleri bulunuyor. 

Brown, aralık ayı gibi Uruguay’a taşınmayı planlıyor. Praxis topluluğunun bazı üyelerinin ise gelecek yıl +Colonia’daki ilk binalara yerleşmesi bekleniyor.

Anlaşmaya göre Praxis, gelecek yılın sonuna kadar +Colonia arazisi içinde toprak satın almaya başlayacak. Bölge, Buenos Aires'ten feribotla yaklaşık bir saat uzaklıkta bulunuyor. 

Tasarımlar. Praxis Nation

Yapay zeka sonrası dünya için yeni sistemler

Brown’ın anlatımına göre kurulacak şehirde yaşayacak kişiler, yapay zeka sonrası dünya için yeni kültürel, ekonomik ve yönetişim sistemleri geliştirecek.

Projenin ayrıntılarına göre Brown, şehrin Antik Yunan, Roma ve Rönesans estetiğinden beslenen yeni bir kültürün oluşturulacağı bir laboratuvar olmasını hedefliyor. Praxis'in benimsediği değerler arasında “hakikat, güzellik ve kahramanlık” bulunuyor. 

Praxis’in projesi, bazı Silikon Vadisi girişimcileri arasında giderek daha fazla ilgi gören “network state” (ağ devleti) düşüncesiyle bağlantılı.

Kavramı popülerleştiren isimlerden biri, kripto para borsası Coinbase’in eski teknoloji direktörü Balaji Srinivasan. Srinivasan’ın modelinde ortak değerlere sahip çevrim içi topluluklar, zamanla kendi fiziksel topraklarını kolektif olarak finanse ediyor, kendi yasalarına sahip küçük devletler oluşturuyor ve mevcut devletlerden diplomatik tanınma sağlamaya çalışıyor.

Eleştirmenler bu girişimleri teknoloji milyarderlerinin toplumdan ayrılmaya yönelik elitist projeleri veya gerçekleşmesi mümkün olmayan ütopyalar olarak değerlendirirken, destekçileri yeni yönetim modellerinin denenebileceği ve teknolojik yeniliklerin önündeki bürokrasiyi azaltabilecek laboratuvarlar olarak görüyor. 

Honduras’taki benzer proje milyarlarca dolarlık davaya dönüştü

Bu yaklaşımın en dikkat çekici örneklerinden biri Honduras’taki Próspera.

Özel olarak yönetilen yarı özerk şehir-devlet, Honduras’taki özel yasal düzenlemeler sayesinde kuruldu. Ancak Honduras hükümeti daha sonra bu düzenlemeleri yürürlükten kaldırdı. Bunun üzerine Próspera’nın yatırımcıları, uğradıkları zararın tazmini için Honduras devletine karşı milyarlarca dolarlık uluslararası tahkim davası açtı.

Brown ise bağımsız bir yönetime sahip olmanın Praxis için şu aşamada zorunlu olmadığını ve projenin Uruguay’ın mevcut hukuk sistemi içerisinde faaliyet göstereceğini söyledi. 

Topluluk çevrim içi ortamda başladı

Praxis’in geçmişi Covid-19 pandemisi dönemine uzanıyor.

Brown, bu dönemde internette kendi ifadesiyle “tuhaf, sağcı şeyler” okumaya başladığını, daha sonra New York’taki partilerine benzer çevrelerden kişileri davet ettiğini anlattı. Bu sosyal çevre zamanla dijital bir topluluğa dönüştü. Praxis’in internet sitesine göre bugün 2 bin 500’den fazla kişi yeni şehre taşınmayı taahhüt etmiş durumda. 

Sam Altman’ın yatırım şirketinden de finansman aldı

Praxis 2021 yılında yatırım toplamaya başladı. 2023 yılına gelindiğinde girişimin yaklaşık 20 milyon dolar finansman sağladığı bildirildi.

Yatırımcılar arasında OpenAI CEO’su Sam Altman’ın girişim sermayesi şirketi Apollo Projects ile daha sonra büyük bir dolandırıcılık skandalıyla çöken FTX’in kurucusu Sam Bankman-Fried tarafından kurulan Alameda Research de bulunuyordu.

Praxis, 2024 yılında ise kripto şirketi Gem Digital’in projeye 500 milyon dolarlık kredi limiti sağladığını duyurdu. 

Neden Uruguay?

Praxis’in Uruguay’ı tercih etmesinde ülkenin siyasi istikrarı, oturum ve vatandaşlığa geçiş olanakları ile yeni gelenlere sağlanan vergi avantajları etkili oldu.

Brown, Uruguay’ı “Güney Amerika’da İsviçre havasına sahip” bir ülke olarak nitelendiriyor. Brown’a göre ülkenin doğal güzellikleri de yapay zeka nedeniyle işlerini kaybedebilecek yaratıcı profesyonelleri ve teknoloji yöneticilerini bölgeye çekebilir.

Uruguaylı hukukçu ve vergi hukuku profesörü Leonardo Costa da son yıllarda giderek daha fazla Avrupalı ve Kuzey Amerikalının, dünyanın diğer bölgelerindeki karışıklıklardan uzak olması nedeniyle Uruguay’da gayrimenkul satın aldığını belirtti. 

Praxis’ın toplum vizyonuna eleştiriler

Praxis’in gelecekteki şehir tanımı yıllar içerisinde değişiklik gösterdi. Kurucular projeyi daha önce bir “kripto devlet”, özel hukuki ve düzenleyici yapıya ihtiyaç duyan bir oluşum ve “iri tüccarlar, kaslı savaşçılar ve çok zayıf rahiplerden oluşan bir toplum” gibi ifadelerle tanımladı.

Brown son dönemde ise söylemini değiştirerek projeyi “harika yoga”, “iyi DJ’ler” ve sanatçıların sergi açabileceği bir yaşam alanı olarak tarif ediyor.

Batı estetiğine yaptığı vurgu ve Nietzsche’den esinlenen toplumsal hiyerarşi ve savaşçılığın erdemlerine ilişkin referansları nedeniyle eleştirmenler Brown’ın hareketinin sağ internet alt kültürüyle ilişkili olduğunu savunuyor. Brown ise kendisini sağcı olarak sınıflandırmayı reddediyor ve sağ-sol ayrımını eski bir siyasi çerçeve olarak gördüğünü söylüyor. 

+Colonia’ya 290 milyon dolarlık yatırım

Praxis’in yerleşeceği +Colonia projesi için bugüne kadar 290 milyon dolar yatırım taahhüdünde bulunuldu, birkaç binanın inşaatına başlandı ve yüzlerce daire satıldı.

Yaklaşık sekiz kilometrelik Río de la Plata kıyısı boyunca inşa edilen +Colonia, teknoloji çalışanlarına yönelik modern bir “akıllı eko-şehir” olarak tasarlanıyor.

Montevideo ve Buenos Aires’e yakınlığı nedeniyle Bastitta bölgeyi, sakinlerinin Uruguay ve Arjantin'in hukuki ve vergisel sistemlerinin sunduğu olanaklardan yararlanabileceği stratejik bir sınır ötesi merkez olarak görüyor.

Bastitta, Praxis’in +Colonia projesinin önemli bir bölümünü kaplayacağını belirterek, “Vizyonlarını beğeniyorum. Hikâyeleri çok güçlü” diyor.

Kaynak: New York Times