Avrupa’ya yönelik kokain kaçakçılığında kullanılan yüksek hızlı tekneler, İspanya’nın güney kıyılarında güvenlik güçlerinin müdahale kapasitesini giderek zorluyor.

Kaçakçıların radar, dron ve termal görüntüleme sistemleriyle donattığı tekneler saatte yaklaşık 110 kilometre hıza ulaşırken, İspanyol güvenlik güçlerinin elindeki teknelerin yalnızca küçük bir bölümü bu hıza yetişebiliyor.

The Wall Street Journal’ın (WSJ) İspanya’nın güneyindeki güvenlik yetkilileri, uyuşturucu kaçakçıları ve organize suç davalarına bakan avukatlarla yaptığı görüşmelere dayanan haberine göre, küresel kokain üretiminin tarihi seviyelere çıkmasıyla Avrupa’ya ulaşan uyuşturucunun miktarı da önemli ölçüde arttı. Avrupa, ABD’nin ardından dünyanın ikinci büyük kokain pazarı haline gelirken, İspanya’nın Costa del Sol bölgesi başlıca giriş noktalarından biri oldu. 

Kaçakçıların teknesi polis teknelerinin üzerinden geçti: İki polis öldü

Sorunun ulaştığı boyut, iki yıl önce İspanya’nın güneyinde yaşanan ve iki Sivil Muhafız görevlisinin ölümüyle sonuçlanan saldırıyla gözler önüne serildi.

Yağmurlu bir kış akşamında dört Sivil Muhafız görevlisinin bulunduğu şişme polis botu, uyuşturucu kaçakçılığında kullanıldığından şüphelenilen yaklaşık 18 metre uzunluğunda ve dört motorlu bir sürat teknesine yaklaştı.

Kaçmak yerine polis botunun çevresinde dönmeye başlayan kaçakçı teknesini kıyıdan izleyenler tezahürat yaptı. Ardından sürat teknesi polis botuna çarparak üzerinden geçti. Denize düşen görevlilere yeniden çarpan tekne, iki polisin ölümüne neden oldu. 

WSJ’ye konuşan İspanyol polisinin Costa del Sol Organize Suç Birimi Başkanı Juan Luján, uyuşturucu teknelerinin limanlarda ve koylarda açıkça dolaşabildiğine, hatta çocuklu ailelerin yüzdüğü sahillerde yüklerini boşaltabildiğine dikkat çekti. Luján’a göre güvenlik güçleri, fiilen İspanya karasularındaki kontrolün bir bölümünü kaybetmiş durumda. 

İspanya’nın Cádiz bölgesindeki Algeciras Limanı’nda, Gümrük Servisi rıhtımında tutulan el konulmuş iki uyuşturucu kaçakçılığı teknesi, Fotoğraf: WSJ

Saatte 110 kilometre hız, dört tona kadar kokain

İspanya’da yerel olarak “narcolanchas” olarak adlandırılan fiberglas kaçakçı tekneleri, ABD Navy SEAL birliklerinin kullandığı hızlı taarruz tekneleriyle karşılaştırılabilecek performansa sahip.
Saatte 60 deniz miline, yaklaşık 110 kilometre hıza ulaşabilen tekneler, dört tona kadar kokain taşıyabiliyor. Yüksek hızda sert dalgaların üzerinden geçebilecek şekilde tasarlanan tekneler, takip sırasında güvenlik güçlerine karşı silah olarak da kullanılabiliyor. 

Bu teknelerin bulundurulması İspanya’da yasak ve beş yıla kadar hapis cezası riski taşıyor. Kaçakçı teknelerinde kullanılacağı varsayıldığı için 100 litrelik mazot bidonlarının satın alınması dahi suç kapsamına alınmış durumda.

Çeteler tekneleri Portekiz’deki gizli atölyelerde üretiyor ve kamyonlarla ya da nehir yoluyla İspanya’ya sokuyor. Eski bir uyuşturucu teknesi pilotunun anlattığına göre dört kişilik mürettebat, uluslararası sularda bir aya kadar bekleyebiliyor. Bu süre boyunca şemsiyelerin altında barınıyor, yiyecek için balık tutuyor ve yük gemileri veya yarı batabilir “narco denizaltıları” tarafından denize bırakılan kokain sevkiyatlarını teslim almayı bekliyor. 

“Onları görebiliyoruz, sorun durdurabilmek”

İspanya’nın uzun sahilleri uyuşturucunun karaya çıkarılması için çok sayıda nokta sağlarken, yaklaşık 640 kilometre uzunluğundaki Guadalquivir Nehri de önemli kaçakçılık güzergâhlarından biri haline geldi. Nehrin kanallar ve koylarla dolu yapısı ile kıyılarındaki terk edilmiş tarım arazileri ve depolar, kaçak malların saklanmasını kolaylaştırıyor.

Campo de Gibraltar Gümrük Gözetim Servisi Başkanı Lisardo Capote durumu, “Onları görebiliyoruz. Sorun onları durdurabilmek” sözleriyle anlattı. 

İspanya’nın güneyinde güvenlik kurumlarının kullanabildiği en fazla 36 civarında devriye teknesi bulunuyor. Bunlardan 10’dan azı uyuşturucu teknelerinin hızına ulaşabiliyor. Silahlı güvenlik görevlileri ise kaçakçılar ateş açmadıkça ateş edemiyor. 

İspanya’da ele geçirilen kokain iki katına çıktı

İspanya’nın Avrupa kokain ticaretindeki rolündeki büyüme ele geçirilen uyuşturucu miktarlarına da yansıdı.

Ülkede 2023 yılında ele geçirilen kokain miktarı bir önceki yıla göre iki katına çıkarak yaklaşık 117 tona ulaştı. 2024’te ise İspanya’da ele geçirilen kokain miktarı, Avrupa’nın en büyük üç limanına ev sahipliği yapan Belçika, Hollanda ve Almanya’da ele geçirilen toplam miktarı geçti.

Mayıs ayında İspanyol Sivil Muhafızları Kanarya Adaları açıklarında 30 tondan fazla kokain ele geçirdi. Bu miktar, bugüne kadar herhangi bir yerde gerçekleştirilen en büyük kokain operasyonu oldu. Güney Amerika’dan gelen sevkiyat Sierra Leone üzerinden taşınmıştı. 

Ancak güvenlik yetkilileri ve kaçakçılara göre rekor miktarlardaki yakalamalar bile Avrupa’ya ulaşan toplam kokainin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturuyor. Kazançların büyüklüğü nedeniyle kaybedilen sevkiyatlar ticaretin devamını engellemiyor. 

Kokainin toptan fiyatı iki yılda 35 bin dolardan 15 bin dolara düştü

Güney Amerika’daki rekor üretim, dünya genelinde kokainin toptan fiyatlarını da aşağı çekti.

İspanya’da bir kilogram kokainin toptan fiyatı iki yıl önce yaklaşık 35 bin dolar, pandemi öncesinde ise 45 bin dolara kadar çıkarken bugün 15 bin dolara kadar geriledi.

Sokak fiyatı gram başına yaklaşık 70 dolar seviyesinde kalmasına rağmen kokainin saflığı arttı. Uzmanlara göre Avrupa’ya o kadar fazla kokain geliyor ki kaçakçıların uyuşturucuyu seyreltmesine eskisi kadar ihtiyaç kalmıyor. 

Bir tekne 500 bin dolar, pilotun tek seferlik ücreti 350 bin dolar

Kaçakçılık sektörünün ulaştığı ekonomik büyüklük kullanılan araçlara ve çalışanlara ödenen paralara da yansıyor.

Dört adet 400 beygir gücünde motor ve güvenlik güçlerini takip etmek için radar ekipmanları bulunan bir uyuşturucu teknesinin yapımı 500 bin dolardan fazla tutuyor.
Tekneyi kullanan pilot ise tek sefer için yaklaşık 350 bin dolar kazanıyor.

Ancak bu rakamlar taşınan uyuşturucunun değeriyle karşılaştırıldığında oldukça düşük kalıyor. Üç tonluk bir kokain sevkiyatının perakende satışından 250 milyon dolardan fazla gelir elde edilebiliyor.

İspanya ise ülkenin güneyindeki suç ağlarını dağıtmak amacıyla başlattığı Campo de Gibraltar güvenlik planına son 10 yılda 230 milyon dolardan az kaynak ayırdı. 

Marbella uluslararası organize suçun merkezlerinden biri

Costa del Sol’un turizm merkezi Marbella’nın uluslararası organize suçla ilişkisi 1960’lı yıllara kadar uzanıyor.

WSJ’nin haberine göre, dönemin İspanya diktatörü General Francisco Franco yönetiminde kartellerin suçtan elde ettikleri parayı bölgede harcamalarına, şiddete başvurmadıkları sürece göz yumuldu.

Bugün Marbella’daki yat limanları süper yatlar ve lüks mağazalarla dolu. Polis yetkilileri ve avukatlara göre varlıklı turistlerin ve iş insanlarının yoğunluğu, suç örgütlerinin yasa dışı servetlerini dikkat çekmeden harcayabilmesine olanak sağlıyor. 

Bölgede uyuşturucu kaçakçılığı davalarına bakan avukat Ricardo Alvarez-Ossorio, son iki yılda kokain bağlantılı dava sayısının en az beş kat arttığını söyledi. Cebelitarık Boğazı uzun yıllardır tütün ve esrar kaçakçılığının önemli güzergâhlarından biri olsa da Alvarez-Ossorio’ya göre kokain ticaretindeki mevcut büyüme geçmiştekilerle karşılaştırılamayacak ölçekte. 

Kara para gayrimenkulden avokadoya kadar aklanıyor

Uyuşturucu kaçakçılarının Marbella’da elde ettikleri paraları gayrimenkul, gece kulüpleri, spor salonları ve çeşitli işletmeler üzerinden akladıkları belirtiliyor. Şirketlerin gerçek sahipleri ise yurt dışında kurulan paravan şirketlerle gizleniyor.

Çeteler ayrıca çiftçilerden avokado ve diğer tarım ürünlerinin hasatlarını satın alıp süpermarketlere satarak yasa dışı parayı ekonomiye sokuyor.

Bir diğer yöntem ise piyango kazanan kişilere ulaşmak. Çeteler, kazanan bileti ikramiye tutarının yanı sıra on binlerce dolar nakit ödeme karşılığında satın alıyor ve ardından piyango ikramiyesini kendi banka hesaplarına yatırıyor.

Marbella’da kara para ortadan kalksa ekonomi bir gecede çöker

Kara para aklama konusunda uzman bir güvenlik yetkilisi, Marbella’daki kayıt dışı ekonominin büyüklüğünü anlatırken, bu ekonomi tamamen ortadan kaldırılırsa “Marbella'nın bir gecede çökeceğini” söyledi. 

Uyuşturucu ekonomisinin etkisi Marbella’nın dışına da uzanıyor. Yaklaşık 65 bin nüfuslu La Línea de la Concepción, İspanya’nın hane gelirinin en düşük, işsizliğin ise en yüksek olduğu bölgelerinden biri. İşsizlik oranı yaklaşık yüzde 30 seviyesinde.

Kaçakçılar gençlere birkaç saatlik uyuşturucu taşıma veya gözcülük işi karşılığında binlerce euro teklif ediyor. Ayrıca sadakat ve sessizlik sağlamak amacıyla para ve hediyeler dağıtıyor.
Bölgede yaşayanların kullandığı ifadeyle, “Marbella büyük uyuşturucu patronlarını, La Línea ise hapishaneleri dolduran adamları sağlıyor.”

Kaynak: WSJ