OpenAI, yapay zekâ modellerinin ürettiği yüzlerce yeni matematiksel ispatı kamuoyuna açtı.

Şirketin yayımladığı çalışma, sayı teorisi ve cebirsel geometri dahil farklı alanlarda 300’den fazla probleme yönelik yapay zekâ çözümlerini kapsıyor.

Bunlar, OpenAI modelinin incelediği toplam 722 makaleden elde edilen sonuçlar arasında yer alıyor.

Çalışmalar, kalan beş Milenyum probleminden üçüyle ilişkili

Sonuçların dikkat çekici bölümlerinden biri, matematiğin en ünlü açık problemleri arasında bulunan Milenyum Ödülü problemleriyle bağlantılı çalışmalar.

Yayımlanan çalışmalar, başlangıçta yedi problemden oluşan Milenyum Ödülü Problemleri arasında hâlâ çözülememiş beş problemden üçüyle ilgili ilerlemeler de içeriyor. Bunlardan biri matematiğin en ünlü açık problemlerinden Riemann hipotezi.

Rutgers Üniversitesi’nden matematik profesörü Alex Kontorovich, yayımlanan “quasi-Riemann hypothesis” ispatlarından biri için değerlendirmesinde çarpıcı bir karşılaştırma yaptı. “Bunu bir insan yapmış olsaydı, tartışmasız doğrudan Fields Madalyası alırdı” dedi.

Fields Madalyası, matematik alanındaki en prestijli ödüllerden biri kabul ediliyor.

Yaklaşık 4 bin problem denendi

OpenAI, bu kez tek bir büyük sonucu öne çıkarmak yerine çalışmaların önemli bölümünü aynı anda yayımladı. Şirketin açıklamasına göre model toplam yaklaşık 4 bin problemi çözmeyi denedi ve OpenAI 372 sonuç grubu yayımladı.

Şirket ayrıca modelin çalışmalarına ilişkin özetler sundu ve ortalama bir sonucun elde edilmesi için gereken hesaplama gücünün, bir ay önceki Milenyum Ödülü problemine yönelik çalışmada kullanılan hesaplama kapasitesinin küçük bir bölümü olduğunu bildirdi. Matematikçilerin önünde şimdi yüzlerce sonucu inceleme ve doğrulama süreci bulunuyor.

OpenAI’ın yapay zekâ modeli geçen ay, yaklaşık 90 yıldır çözülemeyen Navier–Stokes varlık ve düzgünlük problemini çözerek yedi Milenyum Ödülü probleminden birine yanıt ürettiğini açıklamıştı.

“Matematik tarihinin en önemli anı”

Yayımlanan sonuçların büyüklüğü matematik dünyasında kısa sürede yankı buldu. OpenAI’ın rakibi Anthropic’te çalışan bir araştırmacı dahi gelişmeyi “açıkça matematik tarihinin en önemli anı” olarak nitelendirdi.

Sonuçların önemi kadar dikkat çeken diğer unsur ise bunların çok kısa bir zaman diliminde ortaya çıkması. İnsan matematikçilerin onlarca yıldır üzerinde çalıştığı çok sayıda problem için yapay zekâ tarafından üretilmiş sonuçlar aynı gece yayımlandı.

Yapay zekâ laboratuvarlarının yeni rekabet alanı matematik

2026, yapay zekâ ile matematik arasındaki ilişkinin belirgin biçimde değiştiği bir yıl oldu.

OpenAI ve Anthropic, en gelişmiş modellerinin yeteneklerini göstermek için giderek daha zor matematik problemlerini kullanmaya başladı. Modeller, bazıları insan matematikçileri yaklaşık bir yüzyıldır uğraştıran problemlere yönelik çözümler üretti.

Wall Street Journal gazetesinin aktardığına göre şirketler arasındaki rekabet öylesine yoğunlaştı ki OpenAI, Anthropic’in Milenyum Ödülü problemlerinden en az birini çözdüğünü öğrendikten sonra kendi sınır modelini bu problemlere yöneltti ve çalışma için milyonlarca dolarlık hesaplama gücü kullandı.

Matematikçilerden tepki: Matematiğin amacı ne olacak?

Gelişmeler matematik dünyasında heyecan yaratması kadar ciddi bir tartışmayı da beraberinde getirdi.

OpenAI’ın geçen ay bir Milenyum Ödülü problemine ilişkin çalışmasını duyurmasının ardından matematikçiler tepki göstermişti. Aynı dönemde Silikon Vadisi’ndeki yapay zekâ laboratuvarlarının giderek daha güçlü sistemler geliştirme yarışı ve bu teknolojilerin kontrolden çıkabileceğine ilişkin endişeler de yoğunlaşmıştı.

28 Fields Madalyası sahibi matematikçi, yapay zekâ şirketlerinin matematik problemlerini çözmek için yürüttüğü yarışın matematiğin temel amacına zarar verebileceği uyarısında bulunan bir açık mektup yayımlamıştı.

OpenAI matematikçilerden bağımsız kurul oluşturdu

Bilim dünyasından gelen eleştirilerin ardından OpenAI, önde gelen matematikçilerden oluşan bağımsız bir danışma grubunun kurulmasına destek verdi.

Kurul, yüzlerce matematikçiden alınan görüşlerin ardından geçen hafta yapay zekâ laboratuvarlarının matematiksel bulgularını nasıl yayımlaması gerektiğine ilişkin ilkeler açıkladı.

OpenAI, yüzlerce yeni sonucu yayımlarken bu önerileri dikkate aldığını bildirdi. Ancak şirket ile matematikçiler arasında önemli bir görüş ayrılığı devam ediyor. Kurulda yer alan matematikçiler, yapay zekâ şirketlerinden ileri düzey matematik problemlerini kapalı, şirket içi modeller üzerinde test etmeyi bırakmalarını istedi.

OpenAI ise buna karşı çıkarak matematik ve diğer bilimlerde şirket içindeki en gelişmiş modellerini değerlendirmeye devam etmenin önemli olduğunu savundu. Şirket, amacının bu alanlarda ilerlemeyi hızlandıracak araçların geliştirilmesini sağlamak olduğunu belirtti.

Kaynaklar: The Wall Street Journal – Open AI