Nigel Farage liderliğindeki aşırı sağdaki göçmen karşıtı parti Reform UK, iki kripto milyarderinden 48 saat içinde toplam 72 milyon sterlinlik bağış aldı. 

Ben Delo ve Christopher Harborne’dan gelen 36’şar milyon sterlinlik bağışların toplamı, Birleşik Krallık’taki siyasi partilere 2023 yılı boyunca yapılan 79 milyon sterlinlik toplam bağışa yaklaştı. Rekor miktar, Reform UK’in finansmanı ve siyasi bağışların denetimine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Nigel Farage liderliğindeki Reform UK, iki kripto milyarderinden yalnızca 48 saat içinde toplam 72 milyon sterlinlik bağış alarak Britanya siyasetinde dikkatleri üzerine çekti.

İlk 36 milyon sterlinlik bağış İngiliz milyarder ve kripto para yatırımcısı Ben Delo’dan geldi. Ardından Tayland merkezli iş insanı ve Reform UK’in en büyük bağışçısı Christopher Harborne, Delo’nun bağışını aynı miktarla eşleştireceğini açıkladı.

Böylece Reform UK’ye yalnızca iki isimden gelen para 72 milyon sterline ulaştı.

Trump, Ben Delo’yu affetmişti

İlk 36 milyon sterlinlik bağışın sahibi Ben Delo, kripto para sektörünün önde gelen milyarderlerinden biri.

Delo, ABD’de Banka Gizliliği Yasası’nın (Bank Secrecy Act) ihlaliyle bağlantılı bir suçtan dolayı geçen yıl ABD Başkanı Donald Trump tarafından koşulsuz olarak affedilmişti. Delo’nun ardından Christopher Harborne da 36 milyon sterlin bağışlayacağını duyurdu.

İki büyük bağış, Reform UK’in mali kaynaklarının yanı sıra kripto para sektöründeki milyarderlerin siyasette giderek artan finansal ağırlığı konusunda da tartışma başlattı.

48 saatte gelen para, bir yıllık siyasi bağışa yaklaştı

Bağışların büyüklüğü, Birleşik Krallık Seçim Komisyonu’nun geçmiş yıllara ilişkin verileriyle karşılaştırıldığında daha çarpıcı hale geliyor.

Seçim Komisyonu’na göre, 2023 yılında Birleşik Krallık’taki bütün siyasi partilere toplam 79 milyon sterlin bağışlandı. Genel seçimlerin yapıldığı 2024 yılında ise toplam siyasi bağış miktarı 84 milyon sterlin oldu.

Reform UK’in yalnızca 48 saat içinde iki kişiden aldığı 72 milyon sterlin, böylece 2023 boyunca ülkedeki tüm siyasi partilere yapılan toplam bağışın yaklaşık yüzde 91’ine denk geliyor.

Reform’un iki yıllık bağışlarının iki katından fazla

Temmuz 2024-Haziran 2026 dönemindeki bağış rakamları da son iki bağışın ölçeğini ortaya koyuyor.

Bu dönemde Muhafazakâr Parti 37 milyon sterlin, Reform UK 35 milyon sterlin, İşçi Partisi 21 milyon sterlin, Liberal Demokratlar 17 milyon sterlin, Yeşiller ise 1,9 milyon sterlin bağış aldı. Bu rakamlar Reform UK’in son 72 milyon sterlinlik gelirini içermiyor.

Dolayısıyla Reform UK, yaklaşık iki yılda topladığı 35 milyon sterlinin iki katından fazlasını yalnızca 48 saat içinde iki kripto milyarderinden elde etmiş oldu.

Reform UK’in finansmanı tartışılıyor

Rekor bağışlar, Reform UK’in finansman kaynaklarına yönelik tartışmaların sürdüğü bir dönemde yapıldı.

Parti, yabancı kaynaklı bağışları gizlemeye çalıştığı yönündeki iddialarla da karşı karşıya bulunuyor. Reform UK ise herhangi bir usulsüzlük yaptığını reddediyor. Bağışların hukuka uygunluğu konusunda da parti cephesinden açıklama geldi.

“Tamamen yasal olduğundan çok eminim”

Reform UK’in ekonomi sözcüsü Robert Jenrick, Sky News’e yaptığı açıklamada bağışları savunarak bunların “tamamen yasal” olduğundan “çok emin” olduğunu söyledi.

Bağışların yeni düzenlemeleri ihlal ettiğinin tespit edilmesi halinde Reform UK’in parayı iade edip etmeyeceği sorusuna ise, “Kim bilir? İnsanlar geriye dönük bir şeyler yapmaya çalışırsa, belki” yanıtı verildi. Toplam 72 milyon sterlinlik iki bağış, yalnızca Reform UK’in mali gücünü bir anda değiştirmekle kalmadı; Britanya’da çok büyük bireysel servetlerin siyasi partilerin finansmanı üzerindeki etkisini de yeniden tartışmaya açtı.

Ülkede göçmen karşıtı protestolar artıyor

Birleşik Krallık Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimler Bakanı Angela Rayner, ülkede artan göçmen karşıtı protestolara ilişkin açıklamasında, siyahlar giymiş ve yüzlerini maskelerle kapatmış yüzlerce kişinin sokaklarda yürümesinin “gözdağı verici olduğunu ve sınırı aştığını” söyledi.

BBC’ye konuşan Rayner’a, Portsmouth, Tamworth ve Glasgow’da düzenlenen göçmen karşıtı gösteriler de dahil olmak üzere son dönemde protestolarda yaşanan artış soruldu.

Polis, 5-6 Eylül hafta sonunda yüzleri maskeli ve siyahlar giymiş yüzlerce erkeğin Dover Limanı’nın girişini kapatması ve Portsmouth’ta yolları kesmesinin ardından bazı gösterilerde yüzlerin kapatılmasına yönelik kısıtlama getirdi.

Rayner, ülkede protesto hakkının bulunduğunu ancak bunun başkalarına gözdağı verme veya yasa dışı davranma hakkı anlamına gelmediğini vurguladı.

“Bu ülkede protesto hakkı bulunduğu konusunda son derece açık olduk ancak bu size insanlara gözdağı verme ve yasa dışı hareket etme hakkı tanımıyor” diyen Rayner, toplumdaki bölünmenin arttığını ve bazı toplulukların kendilerini daha savunmasız hissetmeye başladığını belirtti.

Pakistanlı kriket takımını sığınmacı sandılar

Rayner, hafta içinde Portsmouth’taki bir otelin önünde yaşanan olayı da “kesinlikle kabul edilemez” olarak nitelendirdi.

Geçen salı gecesi yaklaşık 40 maskeli erkek, otelde kalan Pakistanlı genç kriket takımını ülkeye yeni gelmiş sığınmacılar sanarak otelin önünde toplandı. Grup sloganlar attı ve otelin kapılarına vurdu.

Rayner, olayla ilgili, “Bu kesinlikle kabul edilemez. Bu, gözdağı vermeye yönelik bir davranış” dedi.

Rayner sözlerini şöyle sürdürdü: “Yüzlerce insanın tamamen siyah giyinmiş ve yüzlerinde siyah kar maskeleriyle sokaklarda yürümesi gözdağı vericidir ve sınırı aşmaktadır.”

Kaynak: The Guardian