İran'ın gizlice Çin yapımı bir casus uydu satın aldığı ve Orta Doğu'daki savaş sırasında bölgedeki ABD askeri üslerini hedef almak için kullandığı iddia edildi.

Financial Times, sızdırılan İran askeri belgelerine atıfta bulunarak, İran Devrim Muhafızları'nın 2024 yılının sonlarında TEE-01B uydusunu satın aldığını bildirdi. 
Uydunun Çinli Earth Eye şirketi tarafından üretilip uzaya fırlatıldığı belirtiliyor. İranlı komutanların uyduyu ABD askeri tesislerini izlemek için kullandığı iddia ediliyor.

Gazete, bulgularını tarihli koordinat listeleri, uydu görüntüleri ve yörünge analizlerine dayandırdı.

Yörünge incelemeleri, yaklaşık yarım metre çözünürlükte görüntü sağlayabilen casus uydunun, insansız hava aracı ve füze saldırıları sırasında ABD askeri üslerinin üzerinde konumlandırıldığını gösterdi.

Casus uydu İran'a hedefteki 50 santimetre büyüklüğündeki nesneleri dahi ayırt edebilecek görüntüler sundu

Casus uydu, İran’a yeryüzünde yaklaşık 50 santimetre büyüklüğündeki nesneleri dahi ayırt edebilecek düzeyde, yani araçları ve detayları net biçimde görebilmesini sağlayan yüksek çözünürlüklü (0,5 metre) uydu görüntüleri elde etme kabiliyeti kazandırdı. 

Karşılaştırma yapmak gerekirse, İran’ın mevcut Noor-3 uydusu yalnızca 5 metre çözünürlüğe sahipken, daha eski Noor-2 uydusu 12 ila 15 metre çözünürlük sunabiliyordu. 

TEE-01B’nin daha yüksek çözünürlüğü, İran Devrim Muhafızları’nın tekil uçakları ve kara araçlarını tespit etmesine ve altyapı detaylarını gözlemlemesine olanak sağladı. Nitekim sızdırılan veriler arasında, uydunun Orta Doğu’daki çeşitli ABD üslerinin görüntülerini kaydettiğini gösteren kayıtlar yer aldı; bu üslerden bazılarının kısa süre sonra insansız hava aracı saldırılarına hedef olduğu bildirildi.

İddialara göre, izlenen hedefler arasında Suudi Arabistan, Ürdün, Bahreyn ve Irak'taki ABD askeri tesisleri de bulunuyordu.

Habere göre görüntüler mart ayında bu noktalara düzenlenen insansız hava aracı ve füze saldırılarından önce ve sonra çekildi:

►Uydu, 13, 14 ve 15 Mart tarihlerinde Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'nün fotoğraflarını çekti. ABD Başkanı Donald Trump, 14 Mart'ta ABD uçaklarının orada vurulduğunu doğruladı.

►Ayrıca, Ürdün'deki Muwaffaq Salti hava üssü, Bahreyn'in Manama kentindeki ABD Beşinci Filosu deniz üssü yakınlarındaki bölgeler ve Irak'taki Erbil havaalanı da gözetim altında tutuldu. Bu olaylar, İran Devrim Muhafızları'nın bu bölgelerdeki tesislere saldırdıklarını duyurdukları sıralarda gerçekleşti.

Gazete ayrıca, anlaşmanın Pekin merkezli sağlayıcı Emposat tarafından işletilen ticari yer istasyonlarına erişimi de içerdiğini bildirdi. Şirket, Asya, Latin Amerika ve diğer bölgeleri kapsayan bir ağ işletiyor. ABD veya Çin'den hemen bir açıklama gelmedi. Reuters'ın iletişime geçtiği Earth-Eye ve Emposat da yorum yapmaktan kaçındı.

Earth Eye Co. ve Emposat Çin’de faaliyet gösteren ticari şirketler olsa da, kurucularının ve üst düzey yöneticilerinin birçoğunun ülkenin askeri-sanayi kompleksiyle bağlantıları bulunuyor. Ayrıca Çin’in uzay sektörü genellikle Pekin tarafından sıkı biçimde kontrol ediliyor. 

Financial Times’a konuşan eski bir üst düzey Batılı istihbarat yetkilisi, “Hiçbir Çinli şirketin, yönetimden birilerinin onayı olmadan bir uydu fırlatması gibi bir şey söz konusu olamaz” dedi ve ekledi: “Çin’in bir süredir İran’a istihbarat konusunda yardım ettiği açık, ancak bunu devletin rolünü gizleyerek yapmaya çalışıyor.”

Kaynak: FT