2026 Nobel Edebiyat Ödülü'nün sahibi Kanadalı şair, deneme yazarı ve çevirmen Anne Carson oldu.

İsveç Akademisi, 76 yaşındaki Carson'ın ödüle, klasik gelenekle oyunbaz bir diyalog kurarak çağdaş edebiyat için yeni biçimler yaratan cesur ve yenilikçi eserleri nedeniyle layık görüldüğünü açıkladı.

Edebiyat dünyasının en prestijli ödüllerinden biri kabul edilen Nobel Edebiyat Ödülü, yazarların yaşamları boyunca ortaya koydukları eserler değerlendirilerek veriliyor. Carson, ödülle birlikte 12 milyon İsveç kronu (yaklaşık 1,2 milyon dolar) kazanacak.

Haberi İzlanda'da rüzgârı dinlerken aldı

İsveç Akademisi Daimi Sekreteri Ingrid Carlberg, ödül kararını kamuoyuna duyurulmadan kısa süre önce Carson'a telefonla bildirdiğini açıkladı.

Carlberg, Carson'ın o sırada İzlanda'da bulunduğunu ve rüzgârı dinlediğini söylediğini aktardı.

Carson'ın ödülü kazanacağını öğrenince şaşırdığını belirten Carlberg, yazarın sesinden çok mutlu olduğunu anlayabildiğini ifade etti.

1950 yılında Toronto'da doğan Carson, Michigan'da yaşıyor. Kanadalı yazar, 2022 yılından bu yana İzlanda vatandaşlığına da sahip.

Şiir, kurgu ve Antik Yunan edebiyatı arasında

Anne Carson, şiir, kurgu, deneme ve akademik araştırma arasındaki sınırları aşan eserleriyle tanınıyor.

Otuz yılı aşkın süredir klasik filoloji profesörü olarak çalışan Carson'ın yazılarında Antik Yunan edebiyatı önemli bir yer tutuyor. Antik metinlere getirdiği çağdaş yorumlar, hem çevirilerinde hem de özgün eserlerinde kendisini gösteriyor.

İsveç Akademisi Nobel Edebiyat Komitesi Başkanı Anders Olsson, Carson'ın anlatıcı benliğe bağlı lirik şiir anlayışından uzaklaşarak çağdaş edebiyatta yeni biçimlere ilham verdiğini belirtti.
Olsson'a göre Carson'ın yazı yöntemi, klasik ve modern şiirin yanı sıra farklı edebî türler ve sanat biçimleri arasında hareket eden, oyunbaz ve ironik eserler ortaya çıkarıyor.

Truvalı Helen'den Marilyn Monroe'ya

Carson'ın eserlerinde Antik Yunan mitolojisi ile modern kültür arasındaki ilişkiler önemli bir yer tutuyor.

2019 yılında sahnelenen Norma Jeane Baker of Troy (Truvalı Norma Jeane Baker) adlı performans eseri, farklı tarihsel dönemlerin iki ünlü güzellik simgesi olan Truvalı Helen ile Marilyn Monroe arasında bağlantı kuruyordu.

2021 yılında yayımlanan The Trojan Women: A Comic (Troyalı Kadınlar: Bir Çizgi Roman) ise Euripides'in antik tragedyasını grafik anlatı biçiminde yeniden yorumladı.

Carson'ın Sophokles'in Elektra tragedyasından yaptığı çeviri de geçen yıl Londra'da, başrolünde Brie Larson'ın yer aldığı bir yapımla sahnelendi.

Yazarın öne çıkan eserleri arasında The Glass Essay (Cam Denemesi), Autobiography of Red: A Novel in Verse (Kırmızının Otobiyografisi: Manzum Bir Roman), Nox (Gece), Float (Süzülmek), The Beauty of the Husband: A Fictional Essay in 29 Tangos (Kocanın Güzelliği: 29 Tangoda Kurgusal Bir Deneme), If Not, Winter - Fragments of Sappho (Eksik Parça), Eros the Bittersweet (Acı Tatlı Eros) bulunuyor.

“Uluslararası sanat ve edebiyat dünyasında olağanüstü bir öneme sahip”

İsveç Akademisi Nobel Komitesi Başkanı Anders Olsson, Carson'ın görsel sanatçılar, koreograflar, opera ve tiyatro yönetmenleriyle yaptığı ortak çalışmaların, edebî beklentiler ve yerleşik kurallar karşısındaki özgür yaklaşımını ortaya koyduğunu vurguladı.

Olsson, bu yaklaşımın Carson'ın 1990'lı yıllardan bu yana ortaya koyduğu eserleri uluslararası sanat ve edebiyat dünyasında olağanüstü bir öneme taşıdığını belirtti.

Kaynak: BBC