ABD Başkanı Donald Trump, İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu (WEF) Yıllık Toplantısı’nda yaptığı ve 70 dakikayı aşan konuşmasında, küresel ekonomi, Avrupa’nın geleceği, enerji politikaları, göç, yapay zeka, ABD’nin borç yükü, kredi kartı faizleri ve Grönland’a ilişkin iddialı çıkışlarıyla dikkat çekti.

Trump, konuşmasının ardından WEF CEO’su Børge Brende ile yaklaşık 20 dakika süren bir soru–cevap oturumuna katıldı. 

Trump konuşmasına Davos’a dönmekten duyduğu memnuniyeti dile getirerek başladı.

“Birkaç düşman’

“Güzel Davos, İsviçre’de olmak harika. Bu kadar saygıdeğer iş insanına, bu kadar çok dosta ve birkaç düşmana hitap etmek büyük bir zevk” diyen Trump, özellikle “birkaç düşman” ifadesiyle salonda kahkahalara yol açtı.

Konuşmasının başlarında, Kongre Merkezi’nin dışında toplanan protestocuların sesleri içeriden duyuldu. Protestocuların sözleri net olarak anlaşılmasa da Trump’a yönelik öfkeli bir muhalefetin varlığı hissedildi.

“Uzmanlar yanıldı, biz kazandık”

Trump, konuşmasının ilk bölümünü ABD ekonomisine ayırdı. Göreve dönüşünün birinci yılında elde ettiğini söylediği ekonomik sonuçları savundu.

“Sözde uzmanların neredeyse tamamı, bu başarısız modeli sona erdirme planlarımın küresel bir resesyona ve kontrolden çıkmış enflasyona yol açacağını söyledi. Ama onları haksız çıkardık” dedi.

ABD ekonomisi: “Gezegenin motoru”

ABD ekonomisini öven Trump, “ABD bu gezegenin ekonomik motorudur. Siz hepimizle birlikte aşağı da inersiniz, yukarı da çıkarsınız” dedi.

Trump, ekonomik büyümeyi özellikle gümrük tarifelerine bağladı. Ancak bu tarifeler, Avrupa ve diğer müttefikler tarafından küresel ticareti zedelediği gerekçesiyle sert biçimde eleştiriliyor. Trump ayrıca, göreve geldiğinde “rekor enflasyon” devraldığı ve bunu tamamen ortadan kaldırdığı yönündeki daha önce defalarca çürütülmüş iddiasını da yineledi.

Avrupa: “Yanlış yoldalar”

Trump, konuşmasında Avrupa’yı hedef aldı. “Avrupa’yı seviyorum. Avrupa’nın iyi olmasını istiyorum. Ama doğru yolda değiller” dedi.

Bu eleştiriler, Trump’ın geçen yılki Birleşmiş Milletler konuşması ve yönetiminin son ulusal güvenlik belgeleriyle paralellik taşıdı.

Yapay zeka, enerji ve özel santraller

Trump, yapay zeka veri merkezlerinin hızla artan enerji ihtiyacına değindi. ABD’de teknoloji şirketlerinin artık kendi enerji santrallerini kurduğunu söyledi.

“Topladığınızda, dünyadaki herhangi bir ülkeden daha fazla enerji kapasitesi inşa ediyorlar” diyen Trump, bu modelle sıradan tüketicilerin enerji maliyetlerinin artmasının önüne geçildiğini savundu.

Avrupa’ya art arda eleştiriler

Kendi ailesinin Avrupa kökenli olduğunu, baba tarafından Alman; anne tarafından İskoç olduğunu hatırlatan Trump, “Avrupa’nın başarılı olmasını isterim ama kendilerini yok ediyorlar” dedi.
Göç, ticaret ve enerji politikaları üzerinden Avrupa’yı hedef alan Trump, “Avrupa’nın bazı yerleri artık tanınmaz halde” ifadesini kullandı.

“O lanet şeyler kuşları öldürüyor, manzarayı mahvediyor”

Trump, rüzgâr enerjisine yönelik eleştirilerini Davos’ta da sürdürdü. Rüzgâr türbinlerini “kaybedenler” olarak nitelendiren Trump, “O lanet şeyler kuşları öldürüyor, manzarayı mahvediyor” dedi.

Çin’in küresel rüzgâr türbini pazarına hâkim olduğunu, ancak kendi ülkesinde bu türbinleri kullanmadığını öne sürdü. Avrupa ülkelerinin Çin’den rüzgâr türbini satın almasını sert sözlerle eleştirdi.

Grönland’dan bahsederken defalarca İzlanda dedi

Trump, konuşması boyunca en az dört kez Grönland’dan söz ederken ‘İzlanda’ dedi.

“NATO müttefiklerimiz İzlanda’da bizim için orada değil” diyen Trump, ABD borsasındaki son düşüşü bile “İzlanda”ya bağladı.

Trump, Grönland’ı nadir toprak elementleri için değil, güvenlik gerekçesiyle istediklerini söyledi. “Yüzlerce metre buz kazmanız gerekir. Mesele bu değil. Mesele stratejik ulusal ve uluslararası güvenlik” dedi.

Trump, Ukrayna Devlet Başkanı ile görüşeceğini söyledi

Trump, çarşamba günü Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ile görüşeceğini söyledi. Bu toplantı Trump'ın kamuoyuna açıkladığı takviminde yer almıyordu ve çevrim içi mi yoksa yüz yüze bir toplantı mı kastettiği de belli değildi.

Zelenski’nin Davos'ta olmadığı sanılıyor.

Danimarka’ya sert tepki

Trump, Danimarka’nın Grönland’ın savunmasına yeterli kaynak ayırmadığını iddia etti.

2019’da verilen 200 milyon dolarlık savunma taahhüdünün “yüzde 1’inden azının” harcandığını öne sürdü. Danimarka’nın kısa süre önce açıkladığı 2 milyar dolarlık yeni savunma planına ise değinmedi.

Trump, Davos'taki konuşmasında ABD'nin Danimarka'dan Grönland'ı satın alması için "acil müzakereler" başlatılması çağrısında bulundu.

Ayrıca, İkinci Dünya Savaşı sırasında ABD'nin Arktik adasını korumasına karşılık Danimarka'yı "nankörlükle" suçladı ve ABD'nin ulusal güvenlik adına adayı kontrol etmesi gerektiği yönündeki tezini yineledi.

Trump, "Bu devasa, güvensiz ada aslında Kuzey Amerika'nın bir parçası. Burası bizim topraklarımız" dedi.

Trump, Grönland'ı ABD'nin ele geçirmesi gereken stratejik bir buz parçası olarak nitelendirdi

Trump, Davos'taki konuşmasında, "Dünyayı korumak için bir parça buz istiyoruz, ama bize vermiyorlar" dedi.

"Evet diyebilirsiniz ve size çok minnettar oluruz. Ya da hayır diyebilirsiniz ve bunu unutmayız" diye ekledi.

Trump, NATO ortakları hakkında, "Size söyleyebileceğim kadarıyla İzlanda konusunda bizim yanımızda değiller" dedi. "Yani, İzlanda yüzünden borsamız dün ilk düşüşü yaşadı, bu yüzden İzlanda bize şimdiden çok para kaybettirdi" diye devam etti.

Trump bir gün önce Beyaz Saray'da düzenlediği uzun basın toplantısında da Grönland'a İzlanda demişti.

“Güç kullanmam” dedi ama tehdit tonunu sürdürdü

Trump, Grönland’ı almak için askeri güç kullanmayacağını ilk kez açıkça ifade etti: “Güç kullanmayacağım. Kullanmak istemiyorum. Kullanmayacağım.”

Ancak hemen öncesinde, isterse “aşırı güçle” sonuç alabileceğini söylemesi dikkat çekti.

Macron'un gözlükleri, Kanada ve İsviçre

Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un güneş gözlükleriyle alay etti; bu sözler salonda en yüksek kahkahayı aldı.

"Dün onu o güzel güneş gözlükleriyle gördüm. Ne oldu böyle?" dedi.

Fransa Cumhurbaşkanı son günlerde kapalı mekânlarda güneş gözlüğü takarken, "tamamen zararsız" bir göz rahatsızlığı hakkında şaka yapmıştı.

Kanada Başbakanı Mark Carney’i hedef alan Trump, “Kanada ABD sayesinde yaşıyor. Bunu hatırla Mark,” dedi.

İsviçre için ise Rolex saatleri üzerinden bir gümrük vergisi hikâyesi anlatarak ülkenin ABD’den faydalandığını savundu.

“Ortak Batı kültürü”

Trump, ABD ile Avrupa arasında “çok özel” bir kültür olduğunu söyledi. “Bu, Amerika ve Avrupa’nın ortak mirasıdır. Onu savunmalı ve güçlü tutmalıyız” dedi.

Batı’yı “karanlık çağlardan insanlığın zirvesine taşıyan ruhu” yeniden keşfetmek istediklerini dile getirdi.

Somali sözleri salonda rahatsızlık yarattı

Trump, Minnesota’daki dolandırıcılık soruşturmalarına değinirken Somali kökenlilerle ilgili şu ifadeyi kullandı: “Somalili haydutların çaldığı 19 milyar dolarlık dolandırıcılığı ortaya çıkarıyoruz. Düşündüğümüzden daha yüksek IQ’lu çıktılar.”

Bu sözler salonda homurtulara yol açtı.

Borç, faiz ve “tefecilik”

Trump, ABD borcunun 40 trilyon dolara yaklaşmasına rağmen sorunun büyümeyle çözüleceğini savundu. “Borç ödüyor olacağız” dedi.

Kredi kartı faizlerinin bir yıl süreyle yüzde 10’a sabitlenmesi için Kongre’ye gideceğini açıkladı.

Bankalar, kredi kartı faiz oranlarına üst sınır getirilmesi fikrine son derece direnç gösteriyor. Davos'ta verdiği bir röportajda JPMorgan'dan Jamie Dimon, kredi kartı faiz oranlarına üst sınır getirilmesinin "ABD ekonomisi için bir felaket olacağını" ve bankaların buna karşılık milyonlarca kredi kartı hesabını kapatacağını söyledi.

Trump, konuşmasında, "Tefeciliğe ne oldu?" diye sordu.

Tefecilik, İncil'de kredilere fahiş faiz uygulanmasının yasaklanması anlamına gelir ve birçok eyalet ve ülke 20. yüzyılın ilk yarısına kadar tefecilik yasalarını yürürlükte tutmuştur.

Trump, konuşmasını şu sözlerle tamamladı: “ABD geri döndü. Daha büyük, daha güçlü, daha iyi.”

Ardından WEF CEO’su Børge Brende ile yaklaşık 20 dakika süren bir soru-cevap oturumu yaptı. Görüşmede önemli bir yeni açıklama yapılmadı ve Trump sahneden ayrıldı.

Kaynak: Associated Press