Avrupa Parlamentosu, AB-Mercosur serbest ticaret anlaşmasının hukuka uygunluğunu incelemek üzere konuyu Avrupa Birliği Adalet Divanı'na (ABAD) havale etti. Anlaşmaya karşı çıkanlar, Strasbourg'da yapılan oylamada az farkla galip geldi; 334 lehte, 324 aleyhte ve 11 çekimser oy kullanıldı.

ABAD'nin incelemesi, anlaşmanın onaylanmasını en az birkaç ay geciktirebilir

Çarşamba günü yapılan oylama, Avrupa Parlamentosu'nda anlaşmanın fiilen onaylanması için bir test olarak görülüyordu. Bu da anlaşmaya ilişkin nihai kararın da tehlikeye girdiği anlamına geliyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, geçen cumartesi günü Brezilya, Arjantin, Paraguay ve Uruguay ile serbest ticaret anlaşmasını imzaladı. 27 AB üye devletinin çoğunluğu daha önce onay vermişti; ancak anlaşmaya geniş çapta karşı çıkan Fransa'nın direnişiyle karşılaştı. Konunun Avrupa Adalet Divanı'na sevk edilmesi yönündeki parlamento önergesi de Fransız milletvekillerinden gelmişti.

ABAD, bir anlaşmanın AB hukukuyla bağdaşmadığına karar verirse, anlaşma ancak değiştirilerek yürürlüğe girebilir. Lüksemburg'daki kaynaklar, son danışma görüşü süreçlerinin 16 ila 26 ay sürdüğünü belirtti.

Birçok eleştiri

Önerge, anlaşmanın iki parçaya bölünmesini eleştirdi: Anlaşma bir yandan, kapsamlı bir siyasi bileşen olarak AB üye devletlerinde de onaylanması gereken bir ortaklık anlaşmasından, diğer yandan ise yalnızca Avrupa Parlamentosu'nun onayını gerektiren bir ticaret bileşeninden oluşuyor. Önergeye göre bu durum, ulusal parlamentoları devre dışı bırakıyor.

Anlaşmayı eleştirenler ayrıca, Mercosur ülkelerinin telafi edici önlemler ve tazminat talep etmesine olanak sağlayacak bir mekanizmada da sorun görüyorlar. Tüketiciyi koruma, çevre ve hayvan refahı konularındaki AB standartlarının tehlikeye girebileceği endişesi de mevcut.

AB Komisyonu'nun şimdi hangi seçenekleri var?

Teorik olarak, AB Komisyonu ilgili bir karar alırsa, anlaşma Avrupa Adalet Divanı'nın görüşü yayınlanmadan önce bile geçici olarak uygulanabilir.

Almanya Sosyal Demokrat Partisi'nin (SPD) AP Başkanı René Repasi, daha önce davanın Avrupa Adalet Divanı'na taşınmasının tam olarak bu sonucu doğurabileceği konusunda uyarıda bulunmuştu. AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, oylamadan önce geçici başvuru konusunda henüz bir karar alınmadığını ve odak noktasının Parlamento'nun desteğini kazanmak olduğunu açıklamıştı.

Müzakereler 25 yıl sürdü

Avrupa Birliği ve Güney Amerika ticaret bloğu Mercosur, bu anlaşma için 25 yıldan fazla müzakere yürüttü. Ticaret engellerinin ve gümrük vergilerinin azaltılması, AB ve Mercosur arasında mal ve hizmet alışverişini artırmayı amaçlıyor.

AB, bu anlaşmanın Mercosur ülkelerine yapılan yıllık ihracatı yüzde 39 oranında artıracağını öngörüyor. Dolayısıyla yeni serbest ticaret bölgesi, ABD Başkanı Donald Trump'ın korumacı gümrük tarifesi politikalarına karşı da bir sinyal niteliği taşıyor.

Alman Ifo Enstitüsü'ne göre, AB ile Mercosur ülkeleri arasındaki anlaşma, ABD'nin gümrük tarifesi politikasından kaynaklanan kayıpları en azından kısmen telafi edebilir. Ifo Dış Ekonomi Merkezi Başkanı Lisandra Flach, imzanın "önemli bir ilk adım" olduğunu belirterek, "Ancak, ABD'nin gümrük tarifesi politikasının olumsuz sonuçlarını dengelemek için diğer ticaret ortaklarıyla ek ticaret anlaşmalarına ihtiyaç duyulmaktadır" dedi.

Kaynak: Spiegel