Rusya’da üç gün süren parlamento seçimlerinde Devlet Başkanı Vladimir Putin’i destekleyen Birleşik Rusya Partisi, oyların yüzde 57,83’ünü alarak Devlet Duması’ndaki anayasal çoğunluğunu güçlendirdi.

Muhalif çevreler seçimleri “göstermelik” olarak nitelendirirken Avrupa Birliği, Rusya’nın işgali altındaki Ukrayna topraklarında düzenlenen oylamaları tanımayacağını ve seçimlerin düzenlenmesinde rol alanlara yaptırım uygulanacağını açıkladı.

Rusya’da 18-20 Eylül tarihlerinde yapılan parlamento seçimlerinin ardından Kremlin yanlısı Birleşik Rusya Partisi, Devlet Duması’ndaki hakimiyetini daha da güçlendirdi.

Rusya Merkez Seçim Komisyonu Başkanı Ella Pamfilova’nın açıkladığı, oyların yüzde 95’inden fazlasının sayıldığı sonuçlara göre Birleşik Rusya yüzde 57,83 oy aldı. Parti 2021’deki son Duma seçimlerinde yüzde 49,8 oy almıştı. Mevcut sonuçlara göre Birleşik Rusya’nın 450 sandalyeli Devlet Duması’nda 355 milletvekilliği elde etmesi bekleniyor. Böylece parti, anayasa değişikliği için gerekli çoğunluğu da koruyor.

Üç gün süren seçimler, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalini başlatmasından bu yana yapılan ilk Devlet Duması seçimleri oldu.

Duma’da dört parti barajı geçti

Parti listesi oylarında Komünist Parti yüzde 13,81 ile ikinci sırada yer aldı. Aşırı milliyetçi Liberal Demokrat Parti (LDPR) yüzde 8,98, Yeni İnsanlar Partisi ise yüzde 7,96 oy aldı. Adil Rusya Partisi yüzde 5 barajının hemen altında kaldı.

Rusya Merkez Seçim Komisyonu’nun açıkladığı ön sonuçlara göre Birleşik Rusya 355, Komünist Parti 40, LDPR 25 ve Yeni İnsanlar 20 milletvekilliği elde ediyor. Adil Rusya’nın durumu ise kesin sonuçlara göre değişebilecek.

Seçime katılımın yüzde 59’un üzerine çıktığı açıklandı. Bu oran 2021’de yüzde 51,72 düzeyindeydi.

Savaş karşıtı Yabloko Partisi adayları seçim listesinden çıkarıldı

Seçimler, muhalefetin yarışma koşulları ve bağımsız gözlem imkanlarının sınırlılığı nedeniyle eleştirilerin odağında yer aldı.

Avrupa Birliği, savaş karşıtı bir programa sahip Yabloko Partisi’nin adaylarının federal listeden çıkarılmasının Rus seçmenlerin tercih imkânını daha da sınırladığını belirtti. AB ayrıca seçimler öncesinde idari ve hukuki araçların savaşa karşı çıkanları seçim sürecinden uzaklaştırmak amacıyla kullanıldığı yönündeki bağımsız gözlemci ve analistlerin değerlendirmelerine dikkat çekti.

Rusya’nın Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) gözlemcilerini seçimlere davet etmemesi de AB’nin eleştirileri arasında yer aldı. AB, bunun seçimlerin tarafsız ve bağımsız biçimde değerlendirilmesini engellediğini bildirdi.

AB: Rusya’da demokrasinin aşınması derinleşiyor

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas adına 27 AB üyesinin yayımladığı açıklamada, 18-20 Eylül seçimlerinin Rusya’daki “demokrasinin süregelen ve derinleşen aşınmasını” ortaya koyduğu belirtildi.

AB, Rus makamlarının demokratik muhalefet güçlerini mevcut siyasi düzene karşı yarışmaktan alıkoymak amacıyla ülke içinde ve dışında sistematik baskıyı artırdığını savundu.

İşgal altındaki Ukrayna topraklarındaki seçimlere yaptırım

AB açıklamasında ayrıca Rusya’nın işgali altındaki Kırım ve Sivastopol ile Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson bölgelerinin bazı kesimlerinde seçim düzenlenmesi kınandı.

Birlik, bu bölgelerde yapılan seçimleri ve sonuçlarını tanımayacağını bir kez daha açıkladı. AB’ye göre söz konusu seçimlerin düzenlenmesinde görev alanlar, aday olanlar ve Rusya içinde özgür ve adil seçim yapılmasını engellemekten sorumlu kişiler yaptırım kapsamına alınacak.

AB, işgal altındaki Ukrayna topraklarında yapılan oylamaların uluslararası hukukun ve Ukrayna’nın egemenliği ile toprak bütünlüğünün ihlali olduğunu belirtti.

Seçimler Rusya’nın yanı sıra Moskova’nın kontrolündeki Ukrayna topraklarında da gerçekleştirildi. Rusya’da 110 milyondan fazla seçmenin oy kullanma hakkı bulunuyordu.

Seçim ihlalleri

Gözlemciler ve bağımsız izleme grupları, üç gün süren oy verme işlemleri boyunca yüzlerce olası ihlal yaşandığını bildirdi.

Bunlar arasında gözlemcilerin toplu şekilde sandık merkezlerinden çıkarılması veya görev yapmalarının engellenmesi, kamu çalışanlarına oy kullanmaları için baskı yapılması, Sıktıvkar ve Mari El Cumhuriyeti’nde sandıklara usulsüz biçimde oy pusulası atıldığı şüpheleri ve oy pusulalarının saklanmasına ilişkin sorunlar yer aldı.

BBC News Rusça’nın haberine göre bazı bölgelerde kamu çalışanlarına, oy kullandıkları sırada taratılmak üzere kişiye özel numaralar taşıyan piyango biletleri verildi.

Moskova, Belgorod bölgesi, Buryatya, Krasnodar bölgesi ve Lipetsk bölgesindeki bazı seçmenler de sandık merkezlerine gittiklerinde, kayıtlara göre kendilerinin daha önce oy kullanmış göründüğünü bildirdi.

Oy vermenin son gününde Perm’de polis, Yeni İnsanlar Partisi adına görev yapan bir seçim gözlemcisini askerlik celbi bulunduğu gerekçesiyle gözaltına aldı. Ancak söz konusu celbin resmi kayıtlarda olmadığı belirtildi. Gözlemci yaklaşık iki saat sonra serbest bırakıldı.

Kaynaklar: Interfax - AB Konseyi - Novaya Gazeta Europe