ABD’nin düzenlediği müzakerelerin ardından, terör örgütü YPG/SDG, Beşar Esad'ın düşüşünden bir yıldan uzun süre sonra ele geçirdikleri Fırat Nehri'nin batısındaki topraklardan çekildi. Buna karşılık, Suriye Devlet Başkanı Kürtlerin ulusal haklarını tanıyan bir kararname imzaladı.
8 Aralık 2024'te Beşar Esad'ın devrilmesinin ardından SDG'nin ele geçirdiği Fırat'ın batısındaki bu bölgeyi geri almakta kararlı olan Suriyeli yetkililer, sivilleri hükümet kontrolündeki bölgelere tahliye etmek için perşembe günü insani bir koridor kurmuştu.
Halep vilayetindeki yetkililere göre, çatışmalar başlamadan önce 13.000'den fazla sivil hükümet kontrolündeki bölgelere kaçtı. Cuma akşamı, cephe hattında 25.000'den fazla asker toplayan Suriye yetkilileri, SDG mevzilerini topçu ateşiyle bombalamaya başladı. Fırat Nehri'nin batısındaki Deyr Hafir'i kontrol altına aldıktan sonra Meskene'ye ulaştı.
ABD'nin arabuluculuğu ve Fransa'nın yardımıyla yapılan görüşmelerin ardından, SDG lideri Mazlum Abdi, X’ten Kürt güçlerinin cumartesi sabahı saat 7:00'de Halep'in doğu bölgesinden çekileceğini ve Fırat Nehri'nin doğusuna konuşlandırılacağını duyurmuştu.
Gün içinde, ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack Ankara'da Türk yetkililerle görüşürken, Suriye ordusundan bir heyet ile SDG arsında son görüşmeler yapıldı.
Suriye'nin geçici cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Halep'in Kürt mahallelerinde SDG karşısında kazandığı zaferden cesaret alarak, Deyr Hafir bölgesinin geri alınmasını öncelikli hale getirdi. Suriye'nin tahıl ambarlarından biri olan bu bölgeden SDG, insansız hava araçlarıyla Halep'i tehdit ediyor ve El-Babiri su arıtma tesisinden bölgenin 8 milyon sakinine su teminini kontrol ediyor. Rakka'ya bitişik olan bu bölge, aynı zamanda iç savaştan beri Kürt güçlerinin yönettiği ve petrol ve doğalgaz yataklarının yoğunlaştığı kuzeydoğu Suriye'deki bölgeler üzerinde devlet otoritesini yeniden tesis etmek için bir sıçrama tahtası görevi görüyor.
Suriye devlet televizyonunda yayınlanan bir röportajda Şara, Mart 2025'te Mazlum Abdi ile imzalanan Kürt güçlerinin Suriye devletine entegrasyonuna ilişkin anlaşmanın "ne federalizm ne de özerk yönetim " öngördüğünü ısrarla belirtti.
Le Monde gazetesi, “Washington ve Paris, müzakereleri yeniden canlandırmak ve Şam'ın Halep ve Deyr ez-Zor'un güney illerinden tam ölçekli bir saldırı başlatarak özerk Kürt bölgesini zorla geri almasını engellemek için yorulmadan çalışıyor.” ifadelerini kullandı.
Anlaşmanın ayrıntıları
SDG, müzakerelere şans vermek için Deyr Hafir’den çekilmeyi kabul etti. İyi niyet göstergesi olarak, Cumhurbaşkanı Şara cuma akşamı Kürtlerin ulusal haklarını tanıyan bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Suriye'nin 1946'daki bağımsızlığından bu yana ilk kez Kürtçe, okullarda öğretilebilecek ulusal bir dil haline geldi ve Kürt Yeni Yılı Nevruz resmi tatil ilan edildi. Kararname, 1962'deki tartışmalı nüfus sayımının ardından vatandaşlıktan mahrum bırakılan Kürtlerin %20'sine Suriye vatandaşlığı veriyor. Ahmed Şara televizyonda yaptığı konuşmada Kürtleri "ulusun inşasına katılmaya" çağırdı.
"PKK'dan birçok yabancı uyruklu kişi"
Deir Hafer sakinleri, SDG'nin geri çekilmesinin barışçıl olmasını umuyor. Ocak ayı başlarında Halep'teki Şeyh Maksud ve Eşrefiye çatışmaları sırasında birçok ateşkes anlaşması başarısız oldu. Bu başarısızlık, PKK’ya bağlı olup Mazlum Abdi’nin talimatlarına karşı çıkan yerel Kürt militanların “yayılmacı/ilhakçı” eğilimlerine bağlandı.
Le Monde, “Kürt güçleri ile bağımsız bir Kürt devleti hayalini paylaşmayan bölgedeki Arap nüfusu arasındaki birlikte yaşam hiçbir zaman kolay olmamıştır.” yorumunu yaptı.
Şam yetkilileri ile SDG arasında 4 Ocak'ta yapılan müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından durum daha da kötüleşti. Topçu ve insansız hava aracı saldırıları yoğunlaştı ve her iki taraf da birbirini askeri mevzileri, altyapıyı ve evleri ayrım gözetmeksizin hedef almakla suçladı.
SDG yüksek maaş veriyor
Gazetenin görüştüğü, Halep valiliğinde görevli yerel bir yetkili Abdelwahab Abdelatif'e göre, SDG militanları, tahliyelerden önce yaklaşık 75.000 kişiyi kapsayan, Halep ile Fırat Nehri arasındaki kontrol ettikleri bölgelerde kalan nüfusa gece sokağa çıkma yasağı uyguladı. Deyr Hafir’de 28 yaşında bir duvar ustası olan Faouz Bakar, “Son on gündür SDG evlere giriyor. Telefonlarında Başkan Şara'nın fotoğrafları olanları tutukluyorlar. Bölgede kalan tüm genç erkekleri zorunlu askerlik hizmeti için götürdüler” dedi. SDG’nin bir yıl önce bölgeye gelmesinden bu yana, genç erkeklerin çoğu zorunlu askerlikten kaçmak için bölgeden ayrıldı. “Bazıları ise yüksek maaşın cazibesine kapılarak onlara katıldı.”
“SDG takviye birlikleri arasında çok sayıda yabancı PKK üyesi ve eski Esad ordusundan asker var”
60 yaşındaki kamyon şoförü Ebu Saad, SDG'nin Deyr Hafir’e gönderdiği takviye birlikleri arasında "çok sayıda yabancı PKK üyesi ve eski Esad ordusundan askerlerin" bulunduğunu söyledi.
Rejimin düşmesinden bir yıl önce Esad ordusundan firar eden 28 yaşındaki tamirci Wael Al-Hussein ise, "Suriye ordusundaki eski birliğimin komutanı, Cebel'li Albay Nur Muhammed, kıyıdaki olaylardan [Mart ayındaki Alevi bölgesindeki katliamlar] beri Deir Hafer'de. Bir askeri karakolun sorumlusu. Yanında yaklaşık 35 asker, kuzenleri ve Kardaha'dan insanlar var" dedi.
"Operasyon odası PKK’dan İranlı bir Kürt tarafından yönetiliyor"
Yerel sorumlu Abdelwahad Abdelatif de bu bilgileri doğrulayarak şunları söyledi: “Edindiğimiz bilgilere göre operasyon odası PKK’dan İranlı bir Kürt tarafından yönetiliyor. Eski rejimin askerlerini kullanıyor. Ayrılmak isteyen askerlerle temas halindeyiz. Savunma Bakanlığı perşembe akşamı bazıların firar etmesini organize etti.”
SDG ise, Suriye makamları tarafından da dile getirilen bu iddiaları reddetti.
Cuma günü Rasm al-Harmal köprüsünde, sivillerle birlikte kaçmaya çalışan bir adam askeri yetkililer tarafından SDG militanı olarak tanımlanarak tutuklandı. Savunma Bakanlığı, SDG'nin Suriyeli üyelerine taraf değiştirmeleri çağrısında bulundu. Şam, onları müzakerelere engel ve Mazlum Abdi'nin otoritesine meydan okuma olarak gördüğü PKK'nın yabancı üyelerinden uzaklaştırmaya çalışıyor.
Cumartesi sabahı Suriye ordusu, Deir Hafer'e konuşlanmaya başladığını duyurdu. Suriye ordusu, Fırat Nehri'nin batısındaki Deyr Hafir'i kontrol altına aldıktan sonra Meskene'ye ulaştı.
Suriye resmi haber ajansı SANA, Suriye ordusunun Halep'in doğusundaki Mesken'e beldesine ulaştığını duyurdu.
Haberde Suriye ordusunun Halep kırsalındaki 34 köyü de kontrol altına aldığı belirtilerek, 200’den fazla terör örgütü YPG/SDG unsurunun silahlarıyla güvenli şekilde geçişinin sağladığı kaydedildi.
Suriye ordusu, sabah saatlerinde kentin kırsalında Humeyme köyünde giriş yapmak amacıyla birliklerini sevk etmişti. Suriye ordusu, birliklerinin, Deyr Hafir şehrinden başlayarak Fırat Nehri'nin batı bölgesine giriş yapmaya başladığını duyurmuştu.
SDG anlaşmayı ihlal etti, Suriye ordusu “2 askerin şehit olduğunu” duyurdu
Suriye Arap Ordusu Harekat Komutanlığı, SDG örgütünün anlaşmayı ihlal ederek Halep kırsalının Meskene kenti yakınlarında Suriye Ordusu devriyesini hedef aldığını, saldırı sonucunda iki askerin şehit olduğunu ve diğer bazı askerlerin yaralandığını açıkladı.
Harekat Komutanlığı, ordunun Rakka vilayetine girdiğini ve vilayetin batısındaki Dibsî Afanan kasabasını kontrol altına aldığını belirtti.
Yorumunuz