ABD Başkanı Trump, cuma günü Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, “Eğer Grönland konusunda bizimle aynı yönde hareket etmezlerse ülkelere gümrük vergisi koyabilirim; çünkü ulusal güvenliğimiz için Grönland’a ihtiyacımız var. Dolayısıyla bunu yapabilirim” dedi.

Bir sağlık etkinliği sırasında konuşan Trump, daha önce Fransa ve Almanya gibi ülkelere yönelik gümrük vergisi tehdidinin, reçeteli ilaçların yüksek fiyatları konusunda elini güçlendirdiğini söyledi. Trump, aynı yaklaşımın Grönland’ın kontrolünü sağlamasına da yardımcı olabileceğini ifade etti.

Trump, yaklaşık 75 bin nüfusa sahip yarı özerk Danimarka toprağı olan ve Kanada’nın hemen kuzeydoğusunda bulunan Grönland’ın, Amerika’nın ulusal güvenliği için ABD’ye ait olması gerektiğini savunuyor. ABD Başkanı, son günlerde ABD’nin Grönland’ı kontrol etmemesi halinde Çin’in veya Rusya’nın kontrol edeceğini söyledi. Beyaz Saray bölgeyi ele geçirmek için güç kullanma ihtimalini tamamen dışlamış değil.

Danimarka ve Grönland ise adanın “satılık olmadığını” ve halkının ABD’nin bir parçası olmak istemediğini belirtti.

Cumhuriyetçiler arasında Trump'a karşı çıkanlar artıyor

Trump’ın Grönland’ı ilhak etme yönündeki tekrarlanan girişimleri, Kongre’deki bazı Cumhuriyetçi müttefikleriyle nadir görülen bir açık tartışmaya da yol açtı. Bazı Cumhuriyetçiler bu planı sert biçimde eleştirerek, bunun NATO müttefiki bir ülkenin egemenliğini ihlal edeceğini ve ABD’nin Avrupalı ortakları nezdinde güveni sarsacağını söyledi.

İki partiden milletvekillerinden oluşan bir Kongre heyeti, cuma günü üst düzey Danimarkalı yetkililer ve yasama organı üyeleriyle görüşmek üzere Kopenhag’ı ziyaret etti. Heyet, Kongre’nin Trump’ın Grönland’ı ilhak etme isteğine karşı olduğunu vurgulayan güven verici mesajlar iletti.

"NATO ve ABD, Grönland’da istediği kadar askeri üs açabilir. Bu yüzden Grönland’ın Amerikan olmasına gerek yok”

Danimarkalı milletvekilleri, hem Grönland’ın hem de Danimarka’nın ABD’ye Arktik adasında geniş kapsamlı askeri ve ekonomik erişim sağlamaya zaten istekli olduğunu açıkça dile getirmiş olmasına rağmen, Trump’ın Grönland’ı alma hedefi karşısında şaşkınlık ve kafa karışıklığı yaşadıklarını ifade etti.

Danimarka Parlamentosu üyesi Jan Jørgensen, “Trump’ın, şu anda ABD’nin ve Başkan Trump’ın burada ne kadar popüler olmadığını bilip bilmediğinden emin değilim” dedi. Jørgensen, “Güvenlik konusunda endişelenmemeli; çünkü NATO ve ABD, Grönland’da istediği kadar askeri üs açabilir. Bu yüzden Grönland’ın Amerikan olmasına gerek yok” diye konuştu.

Jørgensen ayrıca, “Burada gerçekten derin bir hayal kırıklığı var” dedi.

Trump’ın açıklamaları, Danimarka ve Grönland dışişleri bakanlarının çözüm arayışıyla Washington’u ziyaret etmesinin ardından geldi.

Bu arada birkaç NATO müttefiki, keşif görevi için Grönland'a asker gönderiyor. Alman Silahlı Kuvvetleri (Bundeswehr) bölgeye bir düzineden fazla asker gönderirken Norveç, İsveç, Finlandiya, Büyük Britanya, Fransa ve Hollanda da bu girişime katılıyor. Alman Savunma Bakanlığı'na göre amaç, diğer Avrupa ülkelerinin "bölgede güvenliği sağlamakta" Danimarka’ya nasıl destek verebileceğini araştırmaktır.

Birkaç gün önce Washington'da düzenlenen gayri resmi Grönland zirvesinde ABD ve Danimarka bir çalışma grubu kurma konusunda anlaştı. Ancak, Beyaz Saray ve Danimarka hükümeti arasında farklı görüşler olduğu anlaşılıyor.

NATO eski Genel Sekreteri Jens Stoltenberg: "ABD'nin NATO'da kalacağının sözünü veremem"

Öte yandan NATO eski Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Alman yayın organı Der Spiegel’e verdiği röportajda "ABD'nin NATO'da kalacağının sözünü veremem" dedi.

Stoltenberg, Avrupalıları Beyaz Saray'dan gelen tehditleri ciddiye almaları konusunda uyardı. Ayrıca Rusya Devlet Başkanı Putin ile başa çıkmakta azimli olmanın önemini vurguladı.

Kaynaklar: Wall Street Journal - Spiegel