Brezilya'da sosyal medya platformlarının seçim süreçlerindeki rolü yeniden tartışma konusu oldu. Yüksek Seçim Mahkemesi (TSE), Facebook, Instagram ve WhatsApp'ın çatı şirketi Meta'yı, 25 Ekim 2026'da gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçimlerinin ikinci turunda adaylara eşit muamele edilmesini sağlamadığı gerekçesiyle para cezasına çarptırdı.

Fransız Le Monde gazetesinin AFP'ye dayandırdığı habere göre mahkeme, Mark Zuckerberg'in sahibi olduğu teknoloji şirketine 7,5 milyon real, yaklaşık 1,2 milyon euro para cezası verdi.

Karar, seçim kampanyası boyunca Meta'nın algoritmalarının siyasi tarafsızlığına ilişkin gündeme getirilen iddiaların ardından alındı.

Lula'nın ekibi Meta'yı algoritmik manipülasyonla suçladı

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, 25 Ekim'deki ikinci tur seçimlerde sağcı rakibi Flavio Bolsonaro'yu yenerek yeniden seçildi.

Seçim kampanyası sırasında Lula'nın ekibi, Meta'nın sosyal medya platformlarında içeriklerin görünürlüğünü etkileyen algoritmalar aracılığıyla Bolsonaro'ya avantaj sağladığını ileri sürdü.

Lula'nın avukatı Angelo Ferraro, mahkemede yaptığı savunmada Meta'nın ciddi usulsüzlükler yoluyla Lula'yı dezavantajlı duruma düşürdüğünü iddia etti.

Ferraro, şirketin seçim sürecinde tarafsız bir teknoloji platformu gibi değil, bir “siyasi aktör” gibi davrandığını savundu.

Bolsonaro'nun seçim kampanyası, ABD Başkanı Donald Trump'ın desteğini de almıştı.

Mahkeme: Meta şeffaf davranmadı

Yüksek Seçim Mahkemesi, ekim ayındaki seçimlerden önce Meta'ya iki adayla ilgili içeriklerin adil biçimde dağıtılmasını sağlama talimatı vermişti. Ancak mahkeme, şirketin bu yükümlülüklerini gerektiği şekilde yerine getirmediği sonucuna vardı.

Davaya bakan yargıç Marco Aurélio Bellizze, Meta'nın mahkemenin belirlediği sürelere uymadığını ve talep edilen bilgileri eksik sunduğunu belirtti.

Mahkemeye iletilen bazı açıklamaların genel ifadelerden oluştuğu, bazılarının ise farklı bir dilde hazırlandığı kaydedildi. Yedi yargıçtan oluşan mahkeme heyeti, Bellizze'nin değerlendirmesini benimseyerek para cezası verilmesine karar verdi.

Bununla birlikte mahkeme, Meta'nın seçim sonucunu kasıtlı olarak değiştirmeye yönelik bir girişimde bulunduğunun kanıtlanmadığını da vurguladı.

Meta suçlamaları reddetti: Teknik sorunlar yaşandı

Meta ise seçim sürecinde herhangi bir adaydan yana tavır aldığı iddialarını reddetti. Şirket, içeriklerin dağıtımında yaşanan sorunların teknik nedenlerden kaynaklandığını ve yalnızca Brezilya'yı etkilemediğini savundu.

Meta'nın avukatı Patricia Marta Martins, mahkemede yaptığı açıklamada siyasi müdahale iddialarının asılsız olduğunu ileri sürdü. Martins, şirketin yargı makamlarının taleplerini eksiksiz yerine getirdiğini de iddia etti.

Ancak mahkeme, Meta'nın sunduğu açıklamaları ve yükümlülüklerini yerine getirme biçimini yeterli bulmadı.

Sosyal medya algoritmalarının seçimlere etkisi tartışılıyor

Brezilya'daki karar, sosyal medya şirketlerinin seçim dönemlerinde içeriklerin görünürlüğünü belirleyen algoritmalarının nasıl denetlenmesi gerektiği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.

Facebook ve Instagram gibi platformlarda hangi siyasi içeriklerin daha fazla kullanıcıya ulaştığı, yalnızca paylaşımların sayısına değil, platformların kullandığı sıralama ve öneri sistemlerine de bağlı.

Bu nedenle siyasi içeriklerin dağıtımında ortaya çıkan eşitsizlikler, seçim kampanyalarında adayların seçmenlere ulaşma olanakları açısından önem taşıyor.

Brezilya mahkemesinin kararı, algoritmaların kasıtlı biçimde manipüle edildiğinin kanıtlanmasından bağımsız olarak, teknoloji şirketlerinin seçim dönemindeki şeffaflık ve eşit muamele yükümlülüklerinin de yargısal denetime tabi olduğunu gösteriyor.

Lula sosyal medya şirketlerine yönelik denetimi artırmak istiyor

Yeniden devlet başkanı seçilen Lula, seçimlerin ardından sosyal medya platformlarına yönelik düzenlemeleri güçlendirme sözü verdi. Brezilya'da Lula'nın önceki görev döneminde yürürlüğe giren düzenlemelerle teknoloji şirketlerinin kullanıcıların yayımladığı içeriklere ilişkin hukuki sorumlulukları artırılmıştı.

Yeni karar, Brezilya'da dijital platformların seçim süreçlerindeki sorumluluklarına yönelik tartışmaların sürdüğü bir dönemde alındı.

Seçimi kaybeden Bolsonaro ABD'ye kaçmıştı

Öte yandan seçim yenilgisini kabul etmeyen Flavio Bolsonaro, Brezilya'dan ayrılarak ABD'ye kaçmıştı. Kara para aklama şüphesiyle hakkında polis soruşturması yürütülen senatörün Miami'de bulunduğu belirtilmişti.

Bolsonaro, ABD'den yaptığı açıklamalarda kendisini Brezilya'nın gerçek lideri olarak nitelendirdi.

Kaynak: Le Monde / AFP