Boeing, 737 MAX uçaklarında belirli bir iniş senaryosunda otomatik navigasyon özelliğinin devre dışı kalmasına yol açabilecek yeni bir yazılım hatası tespit etti. ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) sorunu incelerken Boeing, pilotlar için geçici bir prosedür ve kalıcı bir yazılım güncellemesi üzerinde çalışıyor.

The Wall Street Journal’ın (WSJ) haberine göre sorun, kokpit yazılımına yapılan bir güncellemeden kaynaklanıyor ve pilotların başarısız bir iniş yaklaşımının ardından planlanan uçuş rotasını değiştirmeleri durumunda ortaya çıkabiliyor.

Belirli koşullarda otomatik navigasyon sisteminin çalışmaması halinde pilotların bazı otopilot işlevlerinden yararlanamadan uçağı manuel olarak uçurması gerekebiliyor.

Sektör yetkilileri, özellikle uçağın alçak irtifada bulunduğu ve kötü hava koşulları gibi başka sorunların da yaşanabileceği bir aşamada bunun pilotların iş yükünü artırabileceğine dikkat çekiyor.

Boeing sorunun uçuş güvenliği açısından risk oluşturmadığını söyledi

Boeing, 737 MAX işletmecilerini ağustos ayının sonunda yazılım hatası konusunda bilgilendirdi. WSJ’nin gördüğü şirket belgesine göre Boeing, bildiriminde sorunun uçuş güvenliği açısından risk oluşturmadığını belirtti.

Şirket, ihtiyaç halinde pilotların otomatik navigasyon özelliğini yeniden etkinleştirebilmesini sağlayacak bir prosedür üzerinde havayollarıyla çalıştığını açıkladı.

Boeing ayrıca sorunu kalıcı olarak ortadan kaldıracak bir yazılım güncellemesi hazırlıyor. Şirket, operatörlere mevcut pilot prosedürlerinin bu tür durumların güvenli şekilde yönetilmesine ilişkin yeniden hatırlatıldığını bildirdi.

Boeing’in kalıcı yazılım düzeltmesini başlangıçta 2028’in başında devreye almayı planladığı, ancak hem yeni yönlendirmelerin hem de yazılım güncellemesinin takvimini öne çekmeye çalıştığı belirtildi.

Southwest ve United Havayolları yeni siparişlerinde sorunlu yazılımı istemiyor

WSJ’ye konuşan sektör yetkililerine göre Southwest Airlines ve United Airlines, Boeing’e hatalı yazılımın bulunduğu yeni 737 MAX uçaklarını teslim almak istemediklerini ve yazılımın daha eski sürümünü talep ettiklerini bildirdi.
Alaska Airlines, American Airlines, Southwest ve United ise mevcut filolarındaki 737 MAX uçaklarının hiçbirinde söz konusu sorunlu yazılım sürümünün kullanılmadığını açıkladı.

Boeing’in havayollarına daha eski yazılım sürümüne geri dönülebileceğini bildirdiği kaydedildi.

Sorunlu yazılımın kaç uçakta bulunduğu ise henüz kesin olarak bilinmiyor. Boeing, bu sayıyı belirlemeye çalıştığını açıkladı. Havayollarının yaptıkları yazılım güncellemelerini Boeing’e bildirme zorunluluğu bulunmuyor.
Havacılık veri şirketi Cirium’a göre dünya genelinde halen 2 bin 422 Boeing 737 MAX 8 ve MAX 9 hizmet veriyor.

FAA soruşturma başlattı

FAA, yeni yazılım sorununu inceliyor. Üst düzey bir FAA yetkilisi, kurumun gerekli görülmesi halinde önlem alacağını söyledi.

İncelemenin sonucu Boeing açısından ayrıca önem taşıyor; çünkü sorun şirketin yeni MAX modellerinin sertifikasyon sürecini de etkileyebilir.

FAA, 737 MAX 7'yi geçen ay yolcu hizmetleri için onayladı ve bu modelin onaylanan tasarımında yeni yazılım bulunuyor. Boeing CEO’su Kelly Ortberg ise düzenleyici kurumların daha büyük 737 MAX 10'u da yakında onaylamasını beklediklerini açıklamıştı.

FAA yetkilisine göre kurum, yazılım hatasının düzeltilmesi gereken bir “güvensiz durum” oluşturduğuna karar verirse devam eden incelemenin sonucu MAX 10'un sertifikasyonunu da etkileyebilir.

Delta, United, American ve Alaska dahil ABD'nin büyük havayollarının MAX 10 siparişleri bulunuyor.

Sorun ilk kez 2024'te Boeing'e bildirildi

Boeing, yazılım hatasından ilk kez bir 737 MAX işletmecisinin Kasım 2024'te yaptığı bildirimle haberdar olduğunu açıkladı.

Şirkete göre sorun o tarihte resmi bir güvenlik incelemesi başlatılmasını gerektiren kriterleri karşılamıyor gibi görünüyordu. Boeing daha sonra havayollarıyla bilgi paylaşarak yeni geri bildirimler aldı ve Eylül 2026'da resmi güvenlik incelemesi başlattı. İncelemenin sonuçları FAA ile paylaşıldı.

Söz konusu yazılımı geliştiren GE Aerospace de Boeing ile yakın şekilde çalıştığını ve FAA'nın değerlendirmesine destek vereceğini bildirdi.

Kanadalı havayolu WestJet ise sorunun güvenlik problemi olarak değerlendirilmediğini, şirketin bu tür durumları yönetmek için standart operasyon prosedürleri ve pilot eğitimleri bulunduğunu açıkladı.

737 MAX’in güvenlik geçmişi nedeniyle inceleme yakından izleniyor

Yeni sorun, Boeing 737 MAX'in geçmişte yaşadığı iki ölümcül kaza nedeniyle ayrıca dikkat çekiyor.

2018 ve 2019 yıllarında meydana gelen iki 737 MAX kazasında toplam 346 kişi hayatını kaybetmiş, uçaklar dünya genelinde yaklaşık iki yıl uçuşlardan çekilmişti.

Bu kazalarda MCAS adı verilen uçuş kontrol sistemindeki sorun, uçakların burunlarını tekrar tekrar aşağı yönlendirmiş ve pilotlar uçakların kontrolünü yeniden sağlayamamıştı. Kazaların ardından Boeing, sisteme ek güvenlik önlemleri getirmişti.

Yeni tespit edilen yazılım hatasının MCAS ile aynı sorun olmadığı belirtilirken FAA'nın incelemesi, mevcut problemin uçuş güvenliği açısından nasıl sınıflandırılacağını ve Boeing'in yeni MAX modellerinin sertifikasyon süreçlerini etkileyip etkilemeyeceğini ortaya koyacak.

Kaynak: WSJ