ABD güçlerinin 3 Ocak'ta Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'yu yakalayıp görevinden uzaklaştırmasından bu yana ülkenin petrol ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre %75 oranında düştü ve Venezuela rejimi için hayati önem taşıyan bir para kaynağı kesildi.

Sonraki 10 gün içinde limanlardan çıkan az miktardaki petrolün tamamı ya ABD'ye gönderildi ya da Venezuela'daki rafinerilerde halk ve sanayi için yakıt üretmek üzere ayrıldı.

Belçika merkezli nakliye istihbarat firması Kpler’in verileri, Venezuela’dan çıkan bu petrol sevkiyatlarının rotasının ABD’deki belirli rafineri ve işleme merkezlerine yöneldiğini gösteriyor. Buna göre kargoların bir bölümü, Chevron’un büyük bir rafinerisinin bulunduğu Mississippi’deki Pascagoula’ya giderken; diğerleri Teksas’ta Corpus Christi’ye ve Louisiana’da St. Charles Parish’teki petrol işleme tesislerine doğru ilerliyor.

Amerikan enerji şirketi Phillips 66’nın CEO’su Mark Lashier’e göre, şirketin Körfez Kıyısı’nda Venezuela ham petrolünü işleyebilen iki yakıt tesisi bulunuyor. Lashier, yakın zamanda Goldman Sachs’ın enerji konferansında yatırımcılara yaptığı değerlendirmede, Venezuela petrolünün yoğunluk ve kalite bakımından Kanada ham petrolüne benzediğini; bu benzerliğin Kanada petrolünün fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabileceğini ve bunun da Phillips 66’nın ABD genelindeki rafinerilerinde hammadde maliyetlerini düşürebileceğini söyledi.

Lashier, “Venezuela günde üç milyon varil ağır ham petrol üretiyordu. Bu ham petrolü işlemek üzere uzun vadeli tasarlanmış rafinerilerimiz var” ifadelerini kullanırken, Venezuela’nın enerji sektörünün on yılları bulan ihmalin ardından tamamen toparlanmasının ise yıllar alabileceğini ekledi.

Çin Venezuela petrolü yerine Kanada petrolüne yöneliyor

Venezuela'dan Çin’e petrol akışındaki yavaşlama ise Çin'in dünyanın en büyük petrol alıcısı olma statüsünü tehdit ediyor. Ülke, Rusya, İran ve Venezuela gibi yerlerden büyük indirimlerle ham petrol satın alıyordu, ancak seçenekleri azaldıkça, küresel petrol piyasası arz fazlası beklerken alımlarını yavaşlatma riskiyle karşı karşıya kalıyor.

Venezuela ham petrolünden mahrum kalan Pekin, Kanada'dan daha fazla petrol ithal etmeyi düşünüyor. İki ülke bu ay enerji bağlarını derinleştirmek konusunda anlaştı. Kanada, ABD Başkan Trump'ın gümrük vergileri nedeniyle ABD'ye olan ticaret bağımlılığını azaltmak istiyor. Kanada'nın ham petrol ihracatının %90'ından fazlası ABD'ye gidiyor.

Kanada Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson, Pekin'deki görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, "Çin’in güvenilir ticaret ortakları aradığı ve enerjiyi baskı aracı olarak kullanmayan ortaklar istediği mesajını çok net aldık” dedi.

Kanada'nın yeni petrol boru hattı projesi ivme kazandı

Kanada'nın Alberta eyaletindeki petrol sahalarından Vancouver, Britanya Kolumbiyası yakınlarındaki deniz terminallerine ham petrol taşıyan Trans Mountain Boru Hattı sayesinde Çin, Kanada ham petrolünün önemli bir alıcısı haline geldi. 

Kanada İstatistik Kurumu verilerine göre, 2025 yılının ilk 10 ayında Çin, Kanada petrol ihracatının %5'inden fazlasını oluşturdu; bu oran, 2024 yılının aynı dönemindeki %1,8'lik payından önemli ölçüde daha yüksek.

ABD'nin Venezuela'nın petrol sektörünü canlandırma girişimi, Kanada'da Alberta ile Pasifik kıyıları arasında yeni bir bağlantı sağlayacak olan yeni petrol boru hattı projesine ivme kazandırdı. Japonya ve diğer Asya ülkeleri bu projeden ham petrol satın alabilirken, analistler Çin'in kesinlikle birincil müşteri olacağını söylüyor. 

Kaynak: Wall Street Journal