Macaristan'da eski otoriter başbakan Viktor Orbán'ın yakın müttefiklerinden biri olarak bilinen Sulyok, günlerdir yeni hükümetin yoğun baskısı altındaydı. Cumhurbaşkanı, pazartesi günü görevinden ayrılacağını açıkladı.

Nisan ayında yapılan seçimlerin ardından başbakanlık görevini üstlenen Péter Magyar, parlamentonun geçen pazartesi kabul ettiği anayasa değişikliğini imzalaması için Sulyok'a beş gün süre vermiş, aksi takdirde görevden alma sürecini başlatacaklarını duyurmuştu.

Yeni cumhurbaşkanı seçilene kadar görevi Meclis Başkanı yürütecek

Yeni devlet başkanı seçilinceye kadar cumhurbaşkanlığı görevini Parlamento Başkanı Ágnes Forsthoffer vekâleten yürütecek. Anayasaya göre parlamentonun yeni cumhurbaşkanını 30 gün içinde seçmesi gerekiyor.

Macaristan'da cumhurbaşkanı halk tarafından değil, parlamento tarafından seçiliyor.

Başbakan Magyar, Sulyok'un anayasa değişikliklerini imzaladığını doğrulayarak, kapsamlı siyasi reformların artık yürürlüğe girebileceğini açıkladı.

Magyar, Facebook hesabından yaptığı paylaşımda, "Bu kararlarla Macar halkına, Orbán rejiminin yıllardır elinden almaya çalıştığı bir şeyi geri veriyoruz: Gücün sınırlandığı, kamu varlıklarının geri kazanıldığı ve devletin yeniden özgür Macar vatandaşlarına hizmet ettiği bir düzeni" ifadelerini kullandı.

"Cumhurbaşkanlığı makamı siyasetin insafına bırakıldı"

Sulyok ise parlamentonun kendisini görevden alma kararının anayasaya aykırı olduğunu savundu ancak buna karşı başvurabileceği etkili bir hukuki yol bulunmadığını söyledi. Uzmanlar da Anayasa Mahkemesi'nin söz konusu kararı yalnızca usul yönünden inceleyebileceğini, esas bakımından denetleyemeyeceğini belirtiyor.

Facebook'ta yayımladığı video mesajında Sulyok, Macaristan'da cumhurbaşkanlığı makamının artık "yürütmenin ve siyasetin insafına bırakıldığını" ve "herhangi bir denge ve denetim mekanizmasından yoksun kaldığını" ifade etti.
Magyar ise 2024'ten bu yana görev yapan Sulyok'u, Orbán yönetiminin politikalarını desteklemekle suçlamıştı.

Milletvekilliğine 12 yıl sınırı geliyor

Anayasa değişikliği kapsamında, Anayasa Mahkemesi üyesi yargıçların görevleri 70 yaşına ulaştıklarında otomatik olarak sona erecek. Bu düzenleme, mevcut 15 üyeden dördünü etkileyecek. Görevden ayrılacak isimler arasında, Orbán'a yakınlığıyla bilinen Anayasa Mahkemesi Başkanı Péter Polt da bulunuyor.

Değişiklikler ayrıca, 2030 yılından itibaren milletvekillerinin görev süresini en fazla 12 yılla sınırlandırıyor. Düzenleme, yürürlüğe girdiğinde Viktor Orbán'ın yeniden milletvekili seçilmesini de engelleyecek. Orbán, 1990 yılından bu yana aralıksız milletvekilliği yapmasına rağmen, bu yıl nisan ayında Fidesz listesinden kazandığı milletvekilliği görevini üstlenmemişti.

Reform paketi kapsamında ayrıca, devlet varlıklarının geri kazanılması amacıyla yeni bir kamu kurumu da oluşturulacak.

Kaynak: Der Spiegel