Dünya

Beş Avrupa ülkesi, sığınma başvurusu reddedilen göçmenleri Ruanda'ya gönderecek

Almanya, Avusturya, Danimarka, Yunanistan ve Hollanda, sığınma başvuruları reddedilen göçmenlerin Ruanda'ya gönderilmesi için ortak bir merkez kurulacağını duyurdu. Avrupa Birliği'nin göç politikasında önemli bir değişime işaret eden proje, insan hakları örgütlerinin tepkisini çekti. Fransa ise girişime katılmayı reddetti.

Avrupa Birliği (AB) üyesi beş ülke, sığınma başvuruları reddedilen göçmenlerin Avrupa dışındaki bir ülkeye gönderilmesini öngören ortak bir projede anlaşmaya vardı.

Almanya, Avusturya, Danimarka, Yunanistan ve Hollanda, Avusturya'nın başkenti Viyana'da düzenlenen toplantıda Ruanda'da bir geri gönderme merkezi kurulacağını açıkladı.

Toplantıya Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Avusturya Başbakanı Christian Stocker ve beş ülkenin ilgili bakanlarının yanı sıra Ruanda İçişleri Bakanı Vincent Biruta katıldı.

İlk aşamada yalnızca 100 göçmen kabul edilecek

Pilot proje kapsamında Ruanda'da kurulacak merkez, ilk aşamada yaklaşık 100 kişiyi ağırlayacak. Bu sayı, projeye katılan her ülke için ortalama 20 kişiye karşılık geliyor.

Merkezin nerede kurulacağı henüz açıklanmadı. Beş ülkenin planına göre merkeze, sığınma başvuruları reddedilmiş, bakmakla yükümlü olduğu aile üyeleri bulunmayan yetişkin kadın ve erkekler gönderilebilecek.

Avrupalı yetkililer, merkezin kapalı bir gözaltı tesisi olmayacağını, göçmenlerin eğitim, sağlık hizmetleri ve istihdam programlarından yararlanabileceği açık bir yapı olarak faaliyet göstereceğini belirtiyor.

Ruanda hükümeti de ülkeye gönderilen kişilere oturma izni verilmesini ve topluma uyum sağlamalarına yardımcı olunmasını taahhüt ediyor. Göçmenler, istemeleri durumunda kendi ülkelerine dönmek için de başvuruda bulunabilecek.

Danimarka Başbakanı: "Amaç caydırıcı bir mesaj vermek"

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, projenin yalnızca Ruanda'ya gönderilecek kişi sayısıyla değerlendirilmemesi gerektiğini savundu. Frederiksen'e göre girişimin temel amacı, Avrupa'ya düzensiz yollarla giren kişilerin kıtada süresiz kalamayacağı mesajını vermek.

Danimarka Başbakanı, bu caydırıcılığın binlerce insanın tehlikeli göç yolculuklarına çıkmasını önlemeye yardımcı olacağını ileri sürdü.

Ruanda İçişleri Bakanı Vincent Biruta ise ülkesinin Avrupa'da yasal kalış hakkını kaybeden kişilere ikinci bir fırsat sunacağını söyledi.

Beş Avrupa ülkesi, merkezin işleyişinde Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin (UNHCR) desteğini almayı da hedefliyor.

Merkezin 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor

Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, Ruanda ile yürütülen müzakerelerin 2027 yılının başında tamamlanmasının beklendiğini açıkladı. Planın aynı yıl içerisinde uygulanmaya başlanması öngörülüyor.

Proje, AB'nin ekim ayı ortasında kesin olarak kabul ettiği yeni sınır dışı etme düzenlemesine dayanıyor. Düzenleme, sığınma başvuruları reddedilen ve belirli koşullar nedeniyle ülkelerine dönemeyen kişilerin AB dışındaki üçüncü ülkelere gönderilmesine olanak tanıyor.

Avusturya Başbakanı Christian Stocker, kurulacak merkezin AB hukuku ve uluslararası hukuka uygun faaliyet göstermesi gerektiğini vurguladı.

Amnesty International: "Ruanda'da ciddi insan hakları ihlalleri belgelenmiş durumda"

Ruanda'nın tercih edilmesi insan hakları savunucularının eleştirilerine neden oldu. Amnesty International'ın göç politikaları uzmanlarından Diane Fogelman, Devlet Başkanı Paul Kagame yönetimindeki Ruanda'da çok sayıda insan hakları ihlalinin belgelendiğini hatırlattı.

"Utanç verici bir anlaşma"

Avrupa Parlamentosu'nun Yeşiller grubundan milletvekili Melissa Camara ise girişimi utanç verici bir anlaşma olarak nitelendirdi. Avrupa Komisyonu ise projeye destek verdi.

Le Monde gazetesi, bu tutumun AB'nin göç politikasında son yıllarda yaşanan değişimi yansıttığına dikkat çekti. Gazeteye göre 2024 yılında kabul edilen Göç ve İltica Paktı ile aynı yıl Avrupa Parlamentosu seçimlerinde aşırı sağ partilerin güç kazanması, göç politikalarının sertleşmesinde önemli dönüm noktaları oldu.

500 bin geri gönderme kararının yalnızca yüzde 27'si uygulandı

Grenoble-Alpes Üniversitesi Kamu Hukuku Profesörü Serge Slama, projenin uygulamadaki etkisinden çok siyasi anlamının öne çıktığını değerlendirdi. Slama'nın aktardığı Eurostat verilerine göre AB ülkeleri 2025 yılında yaklaşık 500 bin geri gönderme kararı aldı. Bu kararların yalnızca yüzde 27'si uygulandı. Bu veriler, yılda 350 binden fazla kişinin geri gönderilemediğini gösteriyor.

Slama, Ruanda'ya yalnızca 100 kişinin gönderilmesinin mevcut sorunu çözmekten uzak olduğunu, projenin asıl öneminin Avrupa'nın göç hukukunda temsil ettiği değişimden kaynaklandığını savundu.

Fransa katılmayı reddetti, İtalya projeye alınmadı

Fransa, beş ülkenin ortak girişimine katılmayı kesin biçimde reddetti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 19 Haziran'da yaptığı açıklamada bu tür merkezlerin etkili olmadığını ve Avrupa'nın değerleriyle bağdaşmadığını belirtmişti.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni hükümeti de projeye katılmak istedi. Arnavutluk'ta halihazırda göçmen merkezleri bulunan İtalya'nın girişimi, Hollanda'nın itirazıyla karşılaştı. Hollanda, İtalya'nın AB göç ve iltica kuralları kapsamındaki sorumluluklarını yerine getirmediğini savunarak ülkenin projeye alınmasına karşı çıktı.

Almanya'nın 26 Eylül'de Münih'te düzenlenen toplantıda İtalya'nın katılımını sağlama girişimleri de sonuçsuz kaldı.

İngiltere'nin Ruanda projesi başarısız olmuştu

Ruanda, daha önce İngiltere'nin göçmenleri ülke dışına gönderme planında da gündeme gelmişti. İngiltere'nin 2022 yılında başlattığı proje, uluslararası hukuka uygunluk sorunları nedeniyle sonuçlandırılamadı.

İngiliz hükümeti, Ruanda'ya yaklaşık 715 milyon sterlin (860 milyon euro) kaynak aktarmasına rağmen plan kapsamında zorunlu sınır dışı işlemleri gerçekleştirilemedi. Ruanda'ya gönüllü olarak giden göçmen sayısı en fazla beş kişiyle sınırlı kaldı.

Projenin mahkemelere taşınması bekleniyor

Beş Avrupa ülkesi, Ruanda'daki merkezin hukuki itirazlarla karşılaşabileceğini öngörüyor. Bu nedenle projenin başlangıçta küçük ölçekte uygulanması ve hukuki engellerin aşılması durumunda genişletilmesi planlanıyor.

Girişimi destekleyen ülkeler, ilerleyen dönemde Uganda ve Özbekistan gibi başka ülkelerde de benzer merkezler kurulmasını değerlendiriyor.

Ruanda'nın projeye katılmasının uluslararası alanda siyasi ve diplomatik kazanımlar elde etme arayışıyla bağlantılı olabileceği de belirtiliyor.

ABD'nin ekim ayı sonunda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin doğusunda faaliyet gösteren M23 isyancı grubuna verdiği destek nedeniyle Ruanda'ya ticari yaptırımlar uygulaması, ülkenin uluslararası konumunu daha da tartışmalı hale getirmişti.

Kaynak: Le Monde

:
share
Siteyi Telegram'da Paylaşın
Siteyi WhatsApp'ta Paylaşın
Siteyi Twitter'da Paylaşın
Siteyi Facebook'ta Paylaşın