Fransa’daki yerel seçimlerin ikinci tur oylamasında Fransızlar, belediye binalarına kimin taşınacağına karar verdiler. 

Pazar günü yaklaşık 1500 Fransız belediyesi, önümüzdeki altı yıl boyunca kendilerini yönetecekleri belirledi. Bu belediyeler arasında, seçimlerin özellikle Paris, Marsilya, Lyon, Strasbourg ve Bordeaux'da çok çekişmeli geçmesi bekleniyordu.

Sosyalistler ve müttefikleri Paris ve Marsilya’da seçimleri kazanırken milliyetçiler birçok büyük şehirde başarısız oldu.

Aşırı sağcı adaylar, kazanmayı umdukları güneydeki önemli yerlerde, özellikle de aşırı sağcı Ulusal Birlik Partisi'nin yükselişini sergilemek için uygun bir hedef olarak belirlediği Fransa'nın ikinci büyük şehri Marsilya'da yenilgiye uğradılar. Bu kayıplar, güneydeki diğer iki şehirde Carcassonne ve Nice'te aşırı sağın zaferleriyle dengelendi.

Başkanlık seçimlerine sadece bir yıl kala, oylama ulusal duyarlılığın bir göstergesi olsa da başkanlık seçimlerine etkisi sınırlı ölçüde yorumlanabilir. 

Sosyalist Grégoire Paris belediye başkanı oldu

Tahminlere göre, sosyalist Emmanuel Grégoire Paris'in yeni belediye başkanı olacak. 48 yaşındaki Grégoire, seçim akşamı partisinden belediye binasına kiralık bir bisikletle gitti ve ilk röportajlarını bisiklet sürerken verdi. Grégoire, "Sevinç çok büyük, sorumluluk da çok büyük. Şimdi birkaç saat kutlama yapacağız ve yarın çok erken saatlerde işe başlayacağız" dedi.

Paris'in görevden ayrılan belediye başkanı Anne Hidalgo'nun uzun süredir sağ kolu olan Grégoire, Hidalgo'nun iklim ve bisiklet dostu politikalarını sürdürmeyi amaçlıyor. Ayrıca boş ofis alanlarını sosyal konutlara dönüştürmeyi planlıyor. Çok sayıda maraton koşusu yapmış olmasıyla tanınıyor, çok karizmatik olmasa da yetenekli olarak değerlendiriliyor.

Grégoire, yolsuzluktan yargılanacak olan muhafazakâr eski Kültür Bakanı Rachida Dati'ye karşı galip geldi. Dati, hükümet kampı tarafından desteklenmişti. Ancak Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, şahsen onun adına yerel seçime müdahale ettiği yönündeki medya haberlerini kamuoyu önünde yalanladı.

Marsilya'da mevcut solcu iktidar kazandı

Marsilya'da solcu belediye başkanı Benoît Payan, bir ara anketlerde başa baş gittiği sağcı popülist aday Franck Allisio'yu yenerek yeniden seçildi. 

Ulusal Birlik Partisi (RN) büyük şehirlerde başarısız oluyor

Marine Le Pen'in Ulusal Cephesi (RN) için bazı kazanımlara rağmen, sonuç muhtemelen düşündürücü olacak. İlk tur oylamada, Franck Allisio liderliğindeki listesi, Fransa'nın ikinci büyük şehri Marsilya'da, mevcut belediye başkanı Benoît Payan'ın gerisinde kalarak birinciliği kıl payı kaçırmıştı. Liman kentinde birinci olmak, Le Pen için muazzam bir başarı olabilirdi.

Ancak tahminlere göre, Marsilya'da zaferi kaçırdılar. Ayrıca RN'nin büyük umutlar beslediği Nîmes ve Toulon'da da ancak ikinci sırada yer aldılar.

Nice'te ise aşırı sağcı partinin dışından bir müttefiki olan Éric Ciotti birinci oldu. Buna rağmen Le Pen, X paylaşımında bunu "büyük bir başarı" olarak nitelendirdi. RN parti lideri 30 yaşındaki Jordan Bardella, partisinin "tarihindeki en büyük atılım"dan bahsetti. "RN ve müttefikleri daha önce hiç bu kadar çok belediye meclisi üyesine sahip olmamıştı."

RN milletvekili Laurent Jacobelli, RN'nin zafer kazandığı yaklaşık 30 şehirden bahsetti. Bunlar arasında Fransa'nın güneyindeki Orange, Carcassonne ve Carpentras ile kuzeydeki Liévin ilçesi de bulunuyordu. RN adayı ayrıca, eski cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin oğlu Louis Sarkozy'nin aday olduğu Menton'da da kazandı.

Fransa'da vatandaşlar doğrudan belediye başkanını seçmiyor; seçilen meclis üyeleri başkanı belirliyor

Fransa'daki belediye seçimlerinde, vatandaşlar doğrudan belediye başkanını seçmezler. Gelecek belediye meclisinin üyelerini seçerler ve bu üyeler de belediye başkanını belirlerler. Ancak, en çok oy alan parti listesinin mecliste belirli sayıda sandalye garantisi olduğu için, bu liste genellikle belediye başkanını da belirler.

Yerel seçim sonuçlarından doğrudan 2027 cumhurbaşkanlığı seçiminin sonucuna varmak, meseleyi fazla basite indirgemek olur. Saygın kamuoyu araştırma enstitüsü Ipsos’a göre, seçmenlerin neredeyse onda dokuzu için belirleyici olan yerel konulardı. Bununla birlikte, yüzde 40’tan biraz fazlası ulusal düzeydeki siyasi ve ekonomik durumu da belirleyici buldu. Yine de yerelde ve ulusal düzeyde oy verme tercihleri kısmen farklılaşıyor; bunun bir nedeni de RN ya da Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un Renaissance’ı gibi bazı partilerin yerelde hâlâ zayıf biçimde örgütlenmiş olmasıdır.

Kaynaklar: Le Monde - New York Times