2022'deki Ukrayna'nın işgalinden bu yana ilk kez Rus milletvekilleri, Kremlin yanlısı bir başkanın Beyaz Saray'da bulunduğu bir dönemde ABD’ye gitti. 

Rus vekiller, Moskova'nın Amerikan ilişkilerini yeniden kurma çabaları kapsamında Kongre üyeleriyle görüştü.

Kremlin sözcüsü, Rus Parlamentosu'nun alt kanadı olan Devlet Duma'sının dört üyesinin, haklarında uygulanan kişisel yaptırımlara rağmen Amerika Birleşik Devletleri'ne seyahat etmelerine izin verildiğini söyledi.

Rusya'nın ekonomi danışmanı Kirill Dmitriev görüşmeyi "tarihi" olarak nitelendirdi. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, "bu ilk ihtiyatlı adımların ikili ilişkilerimizin daha da canlanmasına katkıda bulunacağını" umduğunu ifade etti. Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ziyaretin "en önemli parametrelerini" belirlediğini ve ABD'deki görüşmelerden sonra "tam olarak bilgilendirileceğini" de sözlerine ekledi.

Duma Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Leonid Slutsky, Rus devlet haber ajanslarına yaptığı açıklamada, ziyaretin amacının "belirli bir gündem olmaksızın iletişimi yeniden başlatmak" olduğunu söyledi. Ziyareti, bir "deneme toplantısı" olarak nitelendirdi.

Rusya'nın dört yıl önce Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından, ABD de dahil olmak üzere Batı ülkeleri, yaptırımları genişleterek ve Rusya'yı diplomatik olarak izole ederek Kremlin'i cezalandırmaya çalıştı. ABD Başkanı Trump, yaptırımları yürürlükte tutmaya devam ederken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i yakın çevresine çekti; örneğin ağustos ayında Alaska'da Putin'le bir görüşme gerçekleştirdi.

Ziyaret, Rusya ile yakınlaşmayı savunan ve Ukrayna'ya ABD askeri yardımının sona erdirilmesini öngören bir yasa tasarısına ortak sponsor olan, Donald Trump'ın yakın müttefiki ABD Temsilciler Meclisi Üyesi Florida'dan muhafazakâr Cumhuriyetçi Anna Paulina Luna tarafından organize edildi.

Luna, ocak ayında, Ukrayna barış görüşmelerini Kongre üyeleriyle görüşmek üzere isimleri açıklanmayan dört Rus milletvekilinin ziyareti için Dışişleri Bakanlığı'ndan onay aldığını söylemişti.

Rus heyetinde Parlamento Başkan Yardımcısı Boris Çernişov'un yanı sıra milletvekilleri, eski bir akademisyen ve Joseph Stalin'in dışişleri bakanının torunu Vyacheslav Nikonov, Olimpiyat şampiyonu Svetlana Zhurova ve dışişleri komitesinin pek tanınmayan bir üyesi olan Aleksandr Chernyshev yer aldı. Amerikan tarafında ise Luna'nın yanı sıra Cumhuriyetçi milletvekili Andy Ogles de katıldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Rusya Duması Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Leonid Slutsky'nin vize başvurusunu ise reddetti. Slutsky, cinsel tacizle ilgili bir dizi suçlamayla karşı karşıyadır.

New York Times haberinde, "Rusya’da Devlet Dumasının yıllar içinde Kremlin'in dayattığı yasaları itaatkâr bir şekilde onaylayan kukla bir kurum haline geldiği"ni yazdı.

Rus heyetinin tüm üyeleri, Rusya'nın 2014'te Kırım'ı ilhak etmesine ve Ukrayna'da savaş başlatmasına verdikleri destek nedeniyle ABD yaptırımları altındadır. Bu yaptırımlar, kaldırılmadıkları takdirde, ABD'ye girişlerini engellenmektedir.

Luna X’ten yaptığı paylaşımda, "Dünyanın en büyük iki nükleer süper gücünün temsilcileri olarak, vatandaşlarımıza açık diyalog, fikirler ve açık iletişim kanalları sunmakla yükümlüyüz" diye açıkladı.

Putin ziyaret öncesinde Rus heyete brifing verdi

Putin'in sözcüsü Dmitri S. Peskov perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada, Putin'in ziyaret öncesinde heyete brifing verdiğini söyledi. "Bu ilk, ihtiyatlı adımların, hem Washington'ın hem de Moskova'nın çıkarına olan ikili iletişimimizin yeniden kurulmasına kesinlikle katkıda bulunmasını umuyoruz" dedi.

Yıllarca süren diplomatik donmayı kırarak, ABD ve Rusya'nın üst düzey yetkilileri, Trump'ın göreve gelmesinden kısa bir süre sonra, Şubat 2025'te Suudi Arabistan'da bir araya geldi. İki taraf, Ukrayna için bir barış anlaşmasının yanı sıra finansal yatırımlar gibi ikili konuları da görüştü.

Rus yetkililer o dönemde iyimser bir tavır sergileyerek, Washington ve Moskova'daki karşılıklı büyükelçiliklere uygulanan kısıtlamaların kaldırılması ve iki ülke arasında doğrudan uçuşların yeniden başlatılması da dahil olmak üzere, ilişkileri yeniden kurmak için atılabilecek olası ilk adımlardan bahsetmişlerdi.

Bunların hiçbiri gerçekleşmedi, zira ABD yetkilileri bu konuları hâlâ Ukrayna'daki savaşı sona erdirmekle ilişkilendiriyor gibi görünüyor.

Amerikan elçilerinin arabuluculuğuyla Rusya ve Ukrayna arasında savaşı durdurmaya yönelik görüşmeler, ABD'nin İran'a karşı askeri bir harekat başlatmasının ardından geçen ay çıkmaza girdi.

Ukrayna, görüşmeleri yeniden canlandırma umuduyla geçen hafta sonu Florida'ya bir heyet gönderdi. Peskov perşembe günü yaptığı açıklamada, Rusya'nın barış görüşmelerine hâlâ bağlı olduğunu, ancak önceki görüşmelerin Rusya'nın Ukrayna'daki toprak talepleri gibi temel anlaşmazlık noktalarına bir çözüm getirmediğini söyledi.

Kaynaklar: New York Times – Spiegel