Avrupa Parlamentosu, Sözcü TV’ye kayyım atanması ve medya grubu yöneticilerinin gözaltına alınmasının ardından Türkiye’de basın özgürlüğünün durumuna ilişkin sert eleştiriler içeren ortak açıklamayı resmî internet sitesinde yayımladı.
Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye Daimi Raportörü Nacho Sánchez Amor (Sosyalistler ve Demokratlar, İspanya) ile AB-Türkiye Karma Parlamento Komisyonu Delegasyonu Başkanı Emmanouil Kefalogiannis (Avrupa Halk Partisi, Yunanistan) tarafından yapılan açıklamada, Sözcü TV’ye el konulmasının Türkiye’de basın özgürlüğüne yönelik müdahalelerde ciddi bir tırmanışa işaret ettiği vurgulandı.
İki parlamenter, Türkiye’de medya çoğulculuğunun giderek ortadan kaldırıldığını, gazetecilik faaliyetlerinin cezai soruşturmalara konu edildiğini ve devletin medya kuruluşlarına müdahalelerinin hukuki güvenliği de zayıflattığını savundu.
“Türkiye’de basın özgürlüğü yeni bir dip noktaya ulaştı”
Sánchez Amor ve Kefalogiannis, Sözcü TV’ye yönelik operasyonu Türkiye’de basın ve medya özgürlüğünün geldiği noktanın son örneği olarak değerlendirdi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Türkiye’de basın ve medya özgürlüğü yeni bir dip noktaya ulaştı. Sözcü TV’ye sabahın erken saatlerinde el konulması, medya grubunun bazı yöneticilerinin gözaltına alınması ve hükümet tarafından kayyım atanması, medya çoğulculuğuna ve halkın bağımsız ve eleştirel bilgi edinme hakkına vurulmuş bir başka ağır darbedir.”
Parlamenterler, basın özgürlüğünün temel bir insan hakkı olduğunu ve demokratik sistemlerin dayandığı başlıca ilkelerden birini oluşturduğunu hatırlattı.
Türkiye Anayasası’nın 26. ve 28. maddeleri hatırlatıldı
Ortak açıklamada, Türk yetkililerin uygulamalarının Türkiye Anayasası’nda güvence altına alınan haklarla çeliştiği ileri sürüldü.
Anayasa’nın 28. maddesinde yer alan “Basın hürdür, sansür edilemez” hükmüne ve 26. maddede düzenlenen düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğüne dikkat çekildi.
Parlamenterler, gazetecilerin tartışmalı konuları araştırma, iddiaları aydınlatma ve kamuoyunu bilgilendirme faaliyetlerinin suç kapsamına alınmasının anayasal güvenceleri etkisiz hale getirdiğini savundu.
Açıklamada, gazetecilerin mesleki faaliyetleri nedeniyle cezai soruşturma ve kovuşturmalara maruz bırakılmasının yalnızca basın mensuplarını değil, toplumun haber alma hakkını da doğrudan etkilediği vurgulandı.
Yatırım fonu skandalı örnek gösterildi
Avrupa Parlamentosu temsilcileri, Türkiye’de son dönemde gündeme gelen yatırım fonu skandalını gazetecilik faaliyetlerinin cezai soruşturmalara konu edilmesine örnek olarak gösterdi.
Açıklamada, kamu yararını ilgilendiren iddiaları araştırmaya ve ortaya çıkarmaya çalışan gazetecilerin tutuklanma, kovuşturma ve uzun hapis cezalarıyla karşı karşıya kaldıkları belirtildi. Parlamenterler, kamuoyunu bilgilendirmeye yönelik araştırmacı gazetecilik faaliyetlerinin cezalandırılmasının basının demokratik denetim işlevini zayıflattığını savundu.
“Bağımsız televizyon gazeteciliği neredeyse sıfıra indiriliyor”
Sözcü TV’ye yönelik müdahalenin tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Sánchez Amor ve Kefalogiannis, Türkiye’de başka medya kuruluşlarının da benzer süreçlerden geçtiğini ifade etti.
Açıklamada Habertürk, Tele1 ve Halk TV’nin de adları verilerek, Sözcü TV’ye yönelik işlemin medya kuruluşlarının devralınmasını içeren uzun bir sürecin son halkası olduğu öne sürüldü.
Parlamenterler, bu gelişmelerin Türkiye’de zaten oldukça sınırlı olan bağımsız ve eleştirel televizyon gazeteciliği alanını endişe verici biçimde neredeyse sıfıra indirdiğini belirtti.
“Devlet müdahaleleri yatırımcı güvenini de sarsıyor”
Ortak açıklamada, medya kuruluşlarına yönelik müdahalelerin ekonomik ve hukuki sonuçlarına da dikkat çekildi.
Parlamenterler, işletmelerin yeterli hukuki gerekçe ve usul güvenceleri olmaksızın keyfi devlet müdahalelerine maruz kalabilme ihtimalinin Türkiye’de hukuki öngörülebilirlik ve ticari faaliyet özgürlüğü açısından ciddi endişeler yarattığını ifade etti.
Bu tür müdahalelerin belirsizlik ortamı oluşturduğu ve yatırımcı güvenini önemli ölçüde zayıflattığı savunuldu.
“Türkiye adım adım otoriterliğin karanlık yoluna sürükleniyor”
Sánchez Amor ve Kefalogiannis, açıklamanın devamında Türkiye hükümetinin temel özgürlükleri ve siyasi çoğulculuğu sistematik biçimde zayıflattığını ileri sürdü.
Parlamenterler, hükümetin ülkeyi bilinçli olarak otoriterleşmeye yönelttiğini savunarak şu değerlendirmede bulundu:
“Temel özgürlüklerin ve siyasi çoğulculuğun durmaksızın zayıflatılmasıyla Türk hükümeti, ülkeyi adım adım otoriterliğin karanlık yoluna bilinçli biçimde sürüklüyor.”
Avrupa Birliği’ne uyarı: “Kapınızın eşiğinde otoriter bir rejim güçleniyor”
Açıklamanın en dikkat çekici bölümlerinden biri, Avrupa Birliği’nin Türkiye’deki gelişmeler karşısındaki sorumluluğuna ilişkin uyarı oldu.
Parlamenterler, artan jeopolitik istikrarsızlık ve uluslararası kurallara dayalı sistemin aşınmasıyla şekillenen yeni dünya düzeninde Türkiye’deki gelişmelerin AB açısından taşıdığı önemin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.
Avrupa Birliği’nin hemen yakınında otoriter bir rejimin güçlenmesinin Birliğin güvenliği, demokratik dayanıklılığı ve stratejik çıkarları bakımından ne anlama geldiğinin ciddi biçimde değerlendirilmesi istendi.
Bu çerçevede Avrupa Birliği’nin sessiz kalmasına yönelik doğrudan bir uyarıda bulunuldu:
“Sessizlik yalnızca utanç verici değildir, bir noktadan sonra suç ortaklığına da dönüşür.”
“Avrupa Parlamentosu sessiz kalmayacak”
Sánchez Amor ve Kefalogiannis, ortak açıklamalarında Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye’deki gelişmeler karşısında tutumunu sürdüreceğini belirtti.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“En azından Avrupa Parlamentosu, Türkiye’de temel özgürlüklere ve hukukun üstünlüğüne yönelik süregelen saldırılar karşısında sessiz kalmayacak ve Türk yetkililere Türkiye Anayasası’nın hükümlerine ve ülkenin uluslararası taahhütlerine uyma çağrısında bulunmaya devam edecektir.”













Yorumunuz