İsveç Parlamentosu, 11 Kasım Çarşamba günü yapılan oylamada, çifte vatandaşlığa sahip kişilerin belirli durumlarda İsveç vatandaşlığının iptal edilmesine olanak sağlayacak anayasa değişikliğini onayladı.

Le Monde gazetesinin AFP'ye dayandırdığı habere göre, 292 milletvekilinin desteklediği, 51 milletvekilinin karşı çıktığı değişiklik, vatandaşlığın yanlış veya sahte beyanlarla elde edilmesi ya da İsveç'in "hayati çıkarlarına" ciddi zarar veren suçlardan mahkûmiyet durumunda vatandaşlığın geri alınabilmesini sağlayacak yasal düzenlemelerin önünü açıyor.

Anayasa değişikliği, vatandaşlıktan çıkarma işlemlerinin hemen başlayacağı anlamına gelmiyor. Düzenlemenin hangi koşullarda ve nasıl uygulanacağını belirleyecek yasaların bir sonraki hükümet tarafından hazırlanması gerekiyor.

Anayasa değişikliği iki aşamada kabul edildi

Başbakan Ulf Kristersson liderliğindeki merkez sağ hükümet, geçen yıl organize suçlarla bağlantılı davalarda mahkûm edilen çifte vatandaşların İsveç vatandaşlığından çıkarılabilmesinin yollarını araştırdığını açıklamıştı.

Parlamentoda aşırı sağcı İsveç Demokratları partisinin desteğine sahip olan hükümetin bu hedefi gerçekleştirebilmesi için anayasa değişikliği gerekiyordu. İsveç Anayasası uyarınca söz konusu değişikliğin, aralarında genel seçim bulunan iki ayrı parlamento oylamasında kabul edilmesi gerekiyor.

11 Kasım'da gerçekleştirilen oylama, bu sürecin ikinci ve son aşamasını oluşturdu.

İnsan hakları örgütlerinden eşitlik uyarısı

Anayasa değişikliği, insan hakları örgütlerinin eleştirilerine yol açtı. Civil Rights Defenders adlı sivil toplum kuruluşunun hukuk danışmanı Aida Samani, oylama öncesinde yaptığı açıklamada, düzenlemenin İsveç vatandaşları arasında hukuki statü bakımından ayrım yaratabileceğini belirtti.

Samani, önerinin uygulamada iki tür İsveç vatandaşlığı ortaya çıkarabileceğini savundu: Biri güçlü ve güvenceli, diğeri ise daha zayıf ve koşullara bağlı. Bu durumun hukuk önünde eşitlik ilkesi açısından ciddi sorular doğurduğunu vurgulayan Samani, çifte vatandaşların diğer İsveç vatandaşlarından farklı bir hukuki konuma yerleştirilmesi riskine dikkat çekti.

Uygulamanın kapsamını yeni hükümet belirleyecek

İsveç'te 13 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirilen genel seçimlerin ardından siyasi partiler henüz yeni bir hükümet kurma konusunda uzlaşmaya varamadı. Başbakan Ulf Kristersson, hükümet kurma görüşmeleri sürerken geçici hükümete liderlik ediyor.

Anayasa değişikliğinin nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntılar ise kurulacak yeni hükümet tarafından belirlenecek. Özellikle hangi suçların İsveç'in "hayati çıkarlarına ciddi zarar veren suçlar" kapsamında değerlendirileceği, hazırlanacak yasal düzenlemenin temel konularından biri olacak.

Kaynak: Le Monde / AFP