Türkiye Milli Savunma Bakanlığı'nın daha önce yaptığı açıklamayı takiben, NATO güçleri İran'dan Türkiye'ye doğru gelen bir füzeyi engellediğini doğruladı.

NATO sözcüsü Allison Hart, "30 Mart Pazartesi günü NATO, Türkiye'ye doğru ilerleyen bir İran balistik füzesini bir kez daha başarıyla engelledi" dedi. "NATO bu tür tehditlere hazırlıklıdır ve tüm müttefiklerini savunmak için her zaman gerekli olanı yapacaktır" diye ekledi.

Küresel petrol göstergesi olan Brent petrolün fiyatı Pazartesi günü varil başına 116 dolara yükseldi, ancak öğlen saatlerinde tekrar düştü.

Petrol fiyatları, İran'daki savaştan önceki seviyenin %50'den fazla üzerinde kalmaya devam ediyor.

S&P 500 endeksi, beş haftalık düşüşün ardından hafif bir yükseliş gösterdi. Endeks, enflasyon ve gümrük vergisi endişelerinin yatırımcıları tedirgin ettiği Mart 2025'ten bu yana en kötü aylık performansını sergileme yolunda ilerliyor.

İsrail, İran'dan bir roket saldırısı daha gerçekleştiğini bildirdi. İsrail ordusu, vatandaşlara bir sonraki duyuruya kadar sığınaklara girmeleri talimatını verdi. Tel Aviv ve çevresinde uyarı sirenleri çaldı ve bölge sakinleri patlama sesleri duyduklarını bildirdi. içinde gerçekleşen ilk roket saldırısıydı. Şu anda kaç roketin ateşlendiğine dair bilgi yok.

Irak Savunma Bakanlığı'na göre, Bağdat uluslararası havaalanının yanındaki "Şehit Muhammed Alaa" hava üssüne saldırı düzenlendi. X'te yayınlanan bir açıklamaya göre, saldırıda şehrin dış mahallelerinden roketler fırlatıldı. Saldırıda bir askeri uçak imha edildi. Can kaybı yaşanmadı. 

ABD Başkan Trump, pazartesi günü New York Post'a verdiği röportajda, İran'da savaşı sona erdirmek için ABD ile görüşen yetkililerden birinin Muhammed Bağher Ghalibaf olduğunu söyledi.

İran parlamentosu başkanı Ghalibaf'ın Washington ile iş birliği yapacağına güvenilip güvenilemeyeceği sorusuna Trump, "Bunu öğreneceğiz" yanıtını verdi ve gazetecilere bir hafta içinde bilgi vereceğini sözlerine ekledi.

Pazar günü Trump, Financial Times'a verdiği demeçte, Ghalibaf'ın Hürmüz Boğazı'ndan tankerlerin geçişine izin verdiğini söyledi. Trump bu adımı, Ghalibaf'ın savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varılması için tavizler vermeye istekli olduğu şeklinde yorumladı.

Ghalibaf, ABD ile herhangi bir görüşmeye katıldığını reddetti; ancak uzmanlar, anlaşmayı sağlayabilecek niteliklere sahip sertlik yanlısı bir lider olduğunu söylüyor.

Wall Street Journal'ın haberine göre Ghalibaf, ABD ve İsrail'in geçici olarak "öldürme" listesinden çıkardığı iki İranlı yetkiliden biri. Diğer yetkili ise İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi.

Marco Rubio, İran içinde içsel "çatışmalar" olduğunu ve Amerika Birleşik Devletleri'nin "sonuç verebilecek güce sahip" kişilerin yönetimi ele geçirmesini umduğunu söyledi.

Rubio, ABC News'in 'Good Morning America' programına verdiği demeçte, "Bunun böyle olmasını umuyoruz" dedi.

"Açıkça görülüyor ki, orada bizimle daha önceki İranlı yetkililerin konuşmadığı şekillerde konuşan insanlar var, yapmaya hazır oldukları bazı şeyler var" dedi.

Rubio, "Bu insanlar deli. Akıl sağlıkları yerinde değil. Kıyametvari bir gelecek vizyonuna sahip oldukları için nükleer silah sahibi olmalarına asla izin verilmemesi gereken dindar fanatikler" iddiasında bulundu.

New York Times'ın gördüğü bir Birleşmiş Milletler (BM) raporuna göre, pazartesi günü Lübnan'ın güneyinde bir konvoyda seyahat eden iki BM Barış Gücü askeri, konvoyun "kaynağı belirlenemeyen bir patlamayla vurulması" sonucu hayatını kaybetti ve diğer birkaç Barış Gücü askeri de yaralandı.

Patlama, BM Genel Sekreteri António Guterres'in, Güney Lübnan'da Barış Gücü'nün Endonezyalı bir üyesinin öldürülmesini kınamasından bir gün sonra meydana geldi.

Bölgede, Lübnan iç savaşı sırasında 1978'de kurulan Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü (UNIFIL) bünyesinde yaklaşık 10.000 BM Barış Gücü askeri konuşlandırılmıştır.

Pazartesi günü meydana gelen son patlamada, iki UNIFIL üssü arasında ilerleyen bir BM konvoyu vuruldu; öndeki araç imha oldu ve Barış Gücü askerleri hayatını kaybetti. Rapora göre, birkaç kişi de yaralandı, birinin durumu ağır. 

İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD savaş uçaklarının İran'a yönelik saldırılar için İspanyol hava sahasından geçmesinin yasaklandığını söyledi. Robles, bu kısıtlamanın savaşın başlangıcından beri yürürlükte olduğunu belirtti. 

Daha önce İspanyol yetkililer, yalnızca ABD uçaklarının saldırılar için İspanyol hava üslerini fırlatma rampası olarak kullanmasını yasakladıklarını kamuoyuna açıklamışlardı. 

Pazartesi günü açıklanan uçuş takip verileri, ABD uçaklarının İran dışındaki diğer hedeflere uçmadan önce halen İspanyol üslerini kullandığını gösterdi.

İsrail ordusu, pazar günü Hazar Denizi yakınlarındaki İran hava savunma tesislerine saldırdığını ve Rusya ile İran arasındaki önemli bir ikmal yolunu kapalı tutma baskısını sürdürdüğünü açıkladı. İsrail Hava Kuvvetleri uçakları için tehdit oluşturduğu iddia edilen bu tesisin, İsrail'den 1600 kilometreden fazla uzaklıkta, ormanlık bir alanda gizlendiği belirtildi.

Geçtiğimiz hafta İsrail, Hazar Denizi'nde kıyısı olan İran liman kenti Bender Enzeli'de bulunan İran deniz üssüne saldırdı ve aralarında savaş gemileri, bir liman, bir komuta merkezi ve gemilerin onarım ve bakımı için kullanılan bir tersanenin de bulunduğu düzinelerce hedefi vurdu.

Hazar Denizi, Rusya'nın İran'a mühimmat ve silah transferi için önemli bir geçiş yolu görevi görüyor; özellikle Tahran'ın Basra Körfezi'ndeki havaalanlarına, enerji tesislerine ve ABD üslerine saldırmak için kullandığı Şahed insansız hava araçları bu denizden sevk ediliyor.

Bu saldırılar ayrıca İran'ın buğday ve petrol tedarikini de tehdit etti. Moskova, 2022'deki işgalinden bu yana Ukrayna'daki cephelerdeki birliklerine İran mühimmatı transfer etmek için de Hazar Denizi’ni kullanıyor.

İsrail'in savaş halinde olmasıyla birlikte, işgal altındaki Batı Şeria'da yerleşimci şiddeti arttı ve en az yedi Filistinli İsrailli yerleşimciler tarafından vurularak öldürüldü. 

7 ölüm, Ekim 2023'ten bu yana tek bir ayda kaydedilen yerleşimci kaynaklı ölümlerde en yüksek sayıdır.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi, ABD Başkanı Trump'ın İran'la olan savaşı sona erdirebilecek tek kişi olduğunu söyledi.

Pazartesi günü Kahire'de düzenlenen uluslararası bir enerji konferansının açılış konuşmasında doğrudan Trump'a seslenerek şunları söyledi: "Kendim, insanlık ve barışseverler adına size sesleniyorum, ve siz, Sayın Başkan, bir barışseversiniz. Lütfen, Sayın Başkan, bu savaşı durdurmamıza yardım edin. Ve siz bunu yapabilecek güce sahipsiniz."

Mısır, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan ile birlikte savaşı sona erdirmek için arabuluculuk çabaları yürütüyor. Dört ülkenin dışişleri bakanları pazar günü İslamabad'da bir araya geldi, ancak toplantıdan henüz bir sonuç açıklanmadı.

Gemi takip platformu MarineTraffic'e göre, Çin'e ait iki ticari gemi pazartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan başarıyla geçti ve bu geçiş, "çatışmanın başlangıcından bu yana büyük bir konteyner gemisinin teyit edilen ilk geçişi" oldu. Ultra büyük konteyner gemileri, cuma günü yapılan ilk girişimlerden vazgeçirilmişti. Greenwich saati ile sabah 9 civarında boğazı geçen her iki gemi de Malezya'ya gidiyor. 

İsrail itfaiye ve kurtarma servisine göre, İsrail'in kuzeyindeki Hayfa kentinde bulunan bir petrol rafinerisi, pazartesi sabahı İran'ın füze saldırısı sonucu vuruldu.

İsrail yetkilileri tarafından dağıtılan fotoğrafların yanı sıra doğrulanmış görüntülerde, olay yerinde bir yangın olduğu görülüyor. İtfaiye ve kurtarma servisine göre, düşen şarapnel parçaları yakıt dolu büyük bir konteynere isabet etti ve itfaiyeciler yangını söndürmek için olay yerine koştu. Can kaybı bildirilmedi.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bağhay, İran'ın Hürmüz Boğazı ablukası nedeniyle diğer ülkelerdeki insanların yakıt ve gıda fiyatlarından dolayı zorluk çekmesinden hiç memnun olmadığını söyledi. Bağhay, bu ülkeleri İsrail ve ABD'ye İran'a yönelik saldırılarını sona erdirmeleri için baskı yapmaya çağırdı.

Sözcü, ABD'nin çatışmayı sona erdirmeye yönelik 15 maddelik planı hakkında yorumda bulunarak, ABD'nin "aşırı, gerçekçi olmayan ve mantıksız taleplerde" bulunduğunu söyledi.

Pazar günü Pakistan'da savaşı sona erdirme çabalarını görüşmek üzere yapılan bölgesel dışişleri bakanları toplantısının "övülecek bir şey" olduğunu belirten Bağhay, İran'ın bu süreçte yer almadığını vurguladı.

Geçen haziran ayındaki 12 günlük savaş ve mevcut savaşa atıfta bulunarak, "İran, diplomatik bir sürecin ortasında saldırıya uğradı ve bu, dokuz ay içinde ikinci kez oluyor" dedi.

İran Devrim Muhafızları donanması ise, geçen hafta üst düzey komutanı Alireza Tangsiri'nin öldürülmesine atıfta bulunarak sosyal medyada yaptığı açıklamada, "İran hedeflerine ulaşana kadar bir fedakârın yerini bir başkası alacak" dedi.

Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, ABD ve İran arasında yapılacak görüşmelere Çin'in de ev sahipliği yapacağı bir çerçeve için destek sağlamak amacıyla salı günü Pekin'i ziyaret edecek.

İsrail ordusu, pazar günü Lübnan'da en az altı İsrail askerinin yaralandığını, bunlardan üçünün durumunun ağır olduğunu açıkladı.

İsrail, ülkenin güneyinde İran destekli militan grup Hizbullah'la geniş çaplı bir kara harekatı yürütüyor. Başbakan Netanyahu da dahil olmak üzere İsrail liderleri, İsrail'in Hizbullah'ı sınırından uzaklaştırmak için güney Lübnan'daki askeri tampon bölgeyi genişletmeyi hedeflediğini öne sürdüler. Birçok Lübnanlı, bu harekatın bölgenin uzun süreli bir İsrail işgaline zemin hazırlayabileceğinden endişe ediyor.

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, pazartesi sabahı yaptığı açıklamada, yurt dışındaki çatışmaların ülke içinde yakıt fiyatlarını artırdığını belirterek, hükümetin "yakıt ikmalinde tasarruf sağlamak" amacıyla üç ay boyunca yakıt vergisini yarıya indireceğini duyurdu.

Ayrıca, ulusal bir yakıt güvenliği planının yayınlandığını ve yetkililerin tedarikin devamlılığını sağlamak için eyaletler ve bölgelerle birlikte çalıştığını sözlerine ekledi.

Birleşik Arap Emirlikleri Dubai'nin iş sektörüne yönelik bir teşvik paketini onayladı.

Emirlik Yürütme Konseyi, ekonomiyi güçlendirmek amacıyla 1 Nisan'dan itibaren uygulanmaya başlanacak olan 1 milyar dirhemlik (yaklaşık 272,2 milyon dolar) paketi onayladı.

Sosyal medya paylaşımında, “Mesajımız açık: Dubai, bireyleri, aileleri ve işletmeleri güven ve istikrar içinde desteklemeye kararlıdır. Güçlü kurumlar ve derin toplumsal bağlarla emirlik büyümeye devam ediyor, zorlukları fırsatlara dönüştürüyor ve her zamankinden daha güçlü bir şekilde ortaya çıkıyor” denildi.

Birleşik Arap Emirlikleri, İran'ın sivil hedeflere yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarının hedefi olmuş ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmesiyle tedarik zinciri de tehdit altında kalmıştır.

Kaynaklar: New York Times – Wall Street Journal