Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Kabine Toplantısı'nın ardından açıklamalarda bulundu.

İran krizine ilişkin olarak “28 Şubat'tan beri tüm birimlerimizle teyakkuz halindeyiz. Devletimizin tüm kurumlarını seferber etmiş durumdayız. Hedefimiz öncelikle ülkemizi bu yangından uzakta tutmaktır. Türkiye'nin güvenliğini, 86 milyonun huzurunu temin etmek en büyük hassasiyetimizdir.

Ne devletimiz ne de hükümetimiz asla bir acziyet içinde değildir. Türkiye Cumhuriyeti her alanda güçlüdür, muktedirdir, her türlü saldırıyı püskürtecek, bekasına uzanan kirli elleri kıracak kapasiteye hamdolsun sahiptir. 

Türkiye, İran krizinde hakkın, adaletin, uluslararası hukukun, barışın ve istikrarın tarafındadır, çatışmaların diyalog yoluyla çözülmesinden yanadır” dedi.

"Milletimizin kalbinde ve zihninde derin yaralar açacak bin yıllık komşuluk ve kardeşlik hukukumuza gölge düşürecek bir hesabın içine girilmemelidir"

Erdoğan, “Samimi uyarılarımıza rağmen Türkiye'nin dostluğunu zora sokacak, son derece yanlış ve provokatif adımlar atılmaya devam ediliyor. Milletimizin kalbinde ve zihninde derin yaralar açacak bin yıllık komşuluk ve kardeşlik hukukumuza gölge düşürecek bir hesabın içine girilmemelidir.

Türkiye'nin yeri de tavrı da bellidir. Ateşin daha fazla yayılmaması, daha fazla kan dökülmemesi için gösterdiği olağanüstü çabalar da ortadadır.

"Kimse yanlış hesap yapmamalı, Siyonist katliam şebekesinin kardeşi kardeşe kırdırma tuzağına düşmemelidir"

Gelişmeleri NATO ve diğer müttefiklerimizle eş güdüm içinde takip edecek, güvenliğimizi tahkim edecek ilave önlemleri almayı sürdüreceğiz. Şu an sınır hattımızda herhangi bir sorun ya da hareketlilik yok. Sınır hattında, hudut kapılarında ve ilgili illerimizde önleyici tedbirlerimizi arttırdık.

Terörsüz Türkiye sürecimizi sekteye uğratacak, bölgemizin huzuruna, istikrarına darbe vuracak her türlü senaryonun karşısında olduğumuzu vurguluyorum. Kimse yanlış hesap yapmamalı, Siyonist katliam şebekesinin kardeşi kardeşe kırdırma tuzağına düşmemelidir" dedi.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin Cenevre Büyükelçisi Cemal Müşarek, Birleşik Arap Emirlikleri'nin topraklarından İran'a yönelik herhangi bir saldırıya katılmayacağını belirtti.

Büyükelçi Cenevre'de gazetecilere yaptığı açıklamada, "Üslerimiz İran'a saldırmak için kullanılmıyor... Birleşik Arap Emirlikleri olarak, topraklarımızdan İran'a yönelik herhangi bir saldırıya katılmayacağız ve bu tür saldırılara dahil olmayacağız" dedi ve son günlerde BAE'nin "tamamen haksız" saldırıların hedefi olduğunu sözlerine ekledi.

Demokrat muhalefet milletvekilleri, İran'ın güneyindeki Minab kentinde bir okula düzenlenen ve ülke verilerine göre 150'den fazla kişinin ölümüne yol açan patlamanın ardından Pentagon'dan "tarafsız" bir soruşturma yapılmasını istedi.

Demokrat senatörlerden birkaçı bir açıklamada, "Bağımsız bir analiz, saldırının ABD güçleri tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğini güvenilir bir şekilde öne sürüyor; bu kanıtlanırsa, Orta Doğu'daki onlarca yıllık ABD askeri müdahalesinde sivil kayıplarının en kötü örneklerinden biri olacaktır" diye yazdı.

"Okul çocuklarının öldürülmesi dehşet verici ve her koşulda kabul edilemez" diye ekleyen senatörler, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'ten olayla ilgili "tam ve tarafsız bir soruşturma" başlatmasını talep etti.

G7 maliye bakanları, yükselen piyasayı istikrara kavuşturmak için stratejik petrol rezervlerinin olası kullanımını görüştüler, ancak şu an için bir karar almadılar.

Fransa Ekonomi Bakanı Roland Lescure, durumu değerlendirmek üzere G7'deki meslektaşlarıyla video konferans yoluyla yaptığı görüşme için, "Gelişmeleri yakından takip edeceğiz, piyasayı istikrara kavuşturmak için stratejik petrol rezervlerinden yararlanmak da dahil olmak üzere gerekli tüm önlemleri almaya hazırız" ancak "henüz o noktada değiliz" dedi.

ABD Başkanı, Avustralya'dan İranlı kadın futbol takımının oyuncularına sığınma hakkı vermesini ve oyuncuları "kesinlikle öldürülecekleri" İran'a geri göndermemesini istedi.

İran devlet medyasının Avustralya'daki bir turnuva sırasında milli marşı söylemedikleri gerekçesiyle İran kadın milli futbol takımının üyelerini "hain" olarak nitelendirmesinin ardından, ABD Başkanı Truth Social adlı sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Avustralya'nın "korkunç bir insani hata yaptığını" yazdı ve Avustralya Başbakanı Anthony Albanese'ye şu mesajı verdi: "Siz onları kabul etmezseniz, Amerika Birleşik Devletleri onları memnuniyetle karşılayacaktır."

Trump sonraki açıklamasında Avustralya'nın bazı İranlı kadın futbolculara sığınma hakkı vereceğini duyurdu.

ABD Başkanı, Truth Social'dan yaptığı açıklamada, Avustralya'nın Asya Kupası maçından önce milli marşı söylemeyi reddeden İran kadın futbol takımının bazı oyuncularına sığınma hakkı vereceğini iddia etti.

Trump şöyle yazdı: "Az önce Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile görüştüm. Avustralyalılar zaten beş sporcuyla ilgileniyor ve geri kalanlar da onları takip edecek. Ancak bazıları, ailelerinin güvenliğinden endişe ettikleri için (İran'a) geri dönmeleri gerektiğini düşünüyor."

"Ayrıca Avustralya liderinin bu oldukça hassas durumda "çok iyi bir iş çıkardığını" da sözlerine ekledi.

Avrupa Komisyonu, Orta Doğu'daki uzun süreli bir çatışma durumunda "büyük bir enflasyon şoku" yaşanabileceği konusunda uyardı.

Avrupa Komiseri Valdis Dombrovskis, "Eğer bu durum uzarsa, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinde aksamalara ve Körfez ülkelerinin enerji altyapısına yönelik saldırılara yol açarsa, küresel ve Avrupa ekonomilerinde büyük bir enflasyon şokuna neden olabilir" uyarısında bulundu.

Birleşik Arap Emirlikleri Savunma Bakanlığı yaptığı açıklamada, teknik bir arıza nedeniyle helikopterlerinin düşmesi sonucu silahlı kuvvetler mensubu iki kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

Büyük bir holdingin kurucusu olan Khalaf Al Habtoor, Amerikalı Senatör Lindsey Graham'ın Körfez ülkelerini ABD'nin yanında savaşa katılmaya çağıran açıklamalarını reddettiğini söylediği ve Orta Doğu'yu bu çatışmaya sürükleyen şeyin Amerika'nın aceleci karar alma süreçleri olduğunu savunduğu bir sosyal medya paylaşımı yaptı, ancak daha sonra bu paylaşımı sildi.

"Bölgedeki 'müttefiklerine' danışmadan tüm bölgeyi bu tehlikeli tırmanışa kimin sürüklediğini biliyoruz" diye yazmıştı.

İfade özgürlüğünü kısıtlayan otoriter bir ülke olan Birleşik Arap Emirlikleri, Amerika Birleşik Devletleri'nin yakın bir müttefikidir; ancak Al Habtoor'un düşünceleri, bölgedeki iş insanları tarafından düzenli olarak dile getirilen görüşleri yansıtmaktadır.

Al Habtoor, son günlerde Trump'ın davranışlarını giderek daha fazla eleştiriyor ve CNN'e verdiği bir röportajda ABD Başkanı'nın "her şeyi zorla alamayacağını" söyledi.. Bu yorumları, savaştan duyduğu hayal kırıklığını dile getirdiği ve İran'ı da eleştirdiği açık bir mektubu yayınladıktan sonra yaptı.

Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic'in ülkesinde benzin ve dizel fiyatlarına tavan fiyat uygulanacağına dair ilk açıklamasından birkaç saat sonra, Macaristan Başbakanı Viktor Orban da vatandaşlarını yükselen fiyatlardan korumak için aynı şeyi yapacağını duyurdu.

Hırvatistan'da dizel fiyatı, beklenen ve 1,72 €'ya kadar çıkabilecek bir artışın önüne geçilerek, 1,55 €'da sabitlenecek. Benzin fiyatı ise olası 1,55 € yerine 1,50 €'da kalacak.

Hırvatistan yakıt fiyatlarına tavan fiyat uygulayacağını duyurdu.

Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, olağanüstü hükümet toplantısında, "Bugün enerji fiyatlarındaki artışı hafifletmek ve Hırvat vatandaşlarının yaşam standartlarını korumak için önlemler alacağız" dedi.

Plenkovic, hükümetinin salı gününden itibaren bir fiyat tavanı belirleyeceğini ve böylece Hırvatistan'ın Avrupa Birliği'nde yakıt fiyatlarındaki artışları sınırlayan ilk ülkelerden biri olacağını açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanı, İran'ı Körfez ülkelerine yönelik saldırıları ve Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alarak "dünyayı rehin almaya çalışmakla" suçladı ve yönetimi "terörist rejim" olarak nitelendirdi.

Rubio, Dışişleri Bakanlığı'ndaki bir törende yaptığı konuşmada, "Bence şu anda hepimiz bu dinci rejimin bölgeye ve dünyaya yönelik tehdidini görüyoruz. Dünyayı rehin almaya çalışıyorlar" derken, Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a karşı savaşta hedeflerine ulaştığını da savundu.

"Komşu ülkeleri, enerji altyapılarını, sivil nüfuslarını hedef alıyorlar" dedi. "Bu misyonun amacı, bunu yapmaya devam etme yeteneklerini yok etmektir ve bunu başarmaya doğru emin adımlarla ilerliyoruz" diye ekledi.

Emmanuel Macron pazartesi günü yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki çatışmanın "en kızgın aşamasından" sonra petrol ve doğal gaz akışına izin vermek amacıyla, ortaklarıyla birlikte Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve gemilere eşlik etmek için gelecekte "tamamen savunma amaçlı" bir misyon hazırladıklarını belirtti.

Fransa Cumhurbaşkanı, güney Kıbrıs ziyaretinde ayrıca Fransa'nın, Avrupa Birliği'nin 2024 yılında Kızıldeniz'de başlattığı operasyona "uzun vadede" "iki fırkateyn" ile katkıda bulunacağını açıkladı.

Toplamda, "Doğu Akdeniz'den Kızıldeniz'e ve özellikle Hürmüz Boğazı açıklarına konuşlandırılacak Fransız varlığı, sekiz fırkateyn, iki amfibi helikopter gemisi ve şu anda Girit kıyılarında bulunan Charles de Gaulle uçak gemisini içerecektir" dedi.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, "Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık her gün birlikte çalışıyor" dedi. "İran'a gelince, vardığımız anlaşma uyarınca Amerika Birleşik Devletleri artık İngiliz hava üslerini kullanıyor" diye ekleyen Starmer, "istihbarat bilgileri günlük olarak paylaşılıyor" diye açıkladı.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat Cumartesi günü İran'a savaş ilan etmesinden bu yana Washington ve Londra arasındaki gerilim önemli ölçüde arttı. ABD Başkanı Donald Trump, ABD askeri üslerinin İran'a karşı kullanılmasını geciktirmekle suçlayarak Starmer'ı eleştirmişti.

Macaristan Başbakanı, yükselen petrol fiyatları karşısında Avrupa Birliği'ni Rus petrol ve doğal gazına yönelik yaptırımları askıya almaya çağırdı.

Macar milliyetçi lider, Facebook'ta yayınladığı bir videoda, "Avrupa genelinde Rus enerjisine uygulanan tüm yaptırımları gözden geçirmeli ve askıya almalıyız. Bu girişimi bugün Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e yazdığım bir mektupta başlattım" dedi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in yakın müttefiki Viktor Orban, Avrupa'nın Rusya'ya uyguladığı yaptırımları defalarca eleştirmiş ve veto hakkını kullanarak muafiyetler elde etmiştir.

ABD, İran ile yaşanan çatışmada hayatını kaybeden yedinci askerin Kentucky, Glendale'den Çavuş Benjamin N. Pennington olduğunu açıkladı. Pentagon pazartesi günü yaptığı açıklamada, 26 yaşındaki Pennington'ın 1 Mart'ta Suudi Arabistan'da düzenlenen bir saldırıda aldığı yaralar sonucu öldüğünü belirtti.

Diğer altı Amerikalı asker ise Kuveyt'te düzenlenen bir insansız hava aracı saldırısında öldürüldü. Trump ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, cenazelerin cumartesi günü Delaware'deki Dover Hava Kuvvetleri Üssü'nden ABD'ye getirildiği törene katıldı.

İranlı bir askeri sözcü, ABD ve İsrail'in İran'ın enerji altyapısına yönelik saldırılarına devam etmesi halinde petrol varil fiyatının 200 dolara ulaşabileceği uyarısında bulundu. Bu uyarı, petrol fiyatlarının hafta sonu 2022'den bu yana ilk kez varil başına 100 doların üzerine çıkmasının ardından yapıldı.

İsrail, Tahran'daki bir rafinerideki depolama tanklarına saldırdı ve rejimi sürücülere verilen yakıt ödeneklerini kesmeye zorladı.

İran devlet televizyonu IRIB'in aktardığına göre, İran askeri ortak komutanlığı olan Hatem el-Enbiya Merkez Karargâhı sözcüsü, "Eğer varil başına 200 doların üzerindeki petrol fiyatlarına tahammül edebiliyorsanız, bu oyuna devam edin" dedi.

Çatışmanın başlangıcından bu yana, İran ve vekilleri, Suudi Arabistan, Irak ve Kuveyt de dahil olmak üzere bölgenin en büyük petrol üretici ülkelerindeki birçok petrol tesisine saldırdı ve bu da üretimlerinde düşüşe yol açtı.

İsrail Acil Durum Servisi Magen David Adom'a göre, İsrail'in merkezindeki bir inşaat alanına isabet eden şrapnel parçaları nedeniyle bir kişi hayatını kaybetti, bir kişi de ağır yaralandı. MDA sözcüsü, bu olayla birlikte İran füze saldırıları sonucu İsrail'de ölenlerin sayısının, mevcut savaşın başlamasından bu yana 11'e yükseldiğini belirtti.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski’ye göre, 11 ülke Şahed insansız hava araçlarına karşı koymak için Ukrayna'dan güvenlik desteği istedi. Sosyal medya paylaşımında Zelenski, bu taleplerin İran'a komşu ülkelerden, Avrupa ülkelerinden ve Amerika Birleşik Devletleri'nden geldiğini ve bazılarının "somut kararlar ve özel desteklerle karşılandığını" belirtti.

Daha fazla ayrıntı vermedi, ancak Zelenski daha önce Ukrayna'nın Ürdün'deki ABD askeri üslerini korumak için insansız hava araçları ve bir uzman ekibi gönderdiğini söylemişti.

İngiltere'deki otomobil derneklerinden RAC sözcüsü Simon Williams, çatışmanın başlamasından yaklaşık bir hafta sonra benzin ve dizel fiyatlarının "fırladığını" ve muhtemelen yükselmeye devam edeceğini söyledi. "Sert hızlanma ve frenlemelerden kaçınarak ve lastiklerin doğru basınçta şişirilmiş olduğundan emin olarak yakıt tasarruflu sürüş yapmak, her kilometreyi en verimli şekilde kullanmanıza ve para tasarrufu yapmanıza yardımcı olabilir" dedi.

AA Başkanı Edmund King ise insanların "yakıt tasarrufu sağlamak için bazı gereksiz yolculukları iptal etmeyi ve sürüş tarzlarını değiştirmeyi düşünmeleri" gerektiğini söyledi.

Küresel havayolu hisselerini takip eden borsa yatırım fonu JETS, pazartesi günü işlem başladıktan kısa bir süre sonra yüzde 5'ten fazla değer kaybetti. Cuma günü itibarıyla, jet yakıt fiyatları savaşın başlamasından bu yana yüzde 50'den fazla artmıştı. 

ABD Dışişleri Bakanlığı, Sudan Müslüman Kardeşler örgütünü, İran ordusunun güçlü bir kolu olan İslam Devrim Muhafızları'ndan eğitim ve destek aldığı gerekçesiyle, özel olarak belirlenmiş küresel terörist ve yabancı terörist örgüt olarak sınıflandıracağını açıkladı.

Yaptırımlar, söz konusu grup veya onunla ilişkili kişilere ekonomik cezalar uygulamayı ve mali işlemlerini kısıtlamayı amaçlıyor. Bakanlık, "Sudan Müslüman Kardeşler, Sudan'daki çatışmayı çözme çabalarını baltalamak ve şiddet içeren İslamcı ideolojisini ilerletmek için sivillere karşı sınırsız şiddet kullanıyor" dedi.

İran'ın en yakın müttefiklerinden biri olan Rusya Devlet Başkanı Vladimir V. Putin, ciddi zorluklarla karşı karşıya kalındığı bir dönemde İran'ın yeni dini lideri olarak seçilen Mücbeta Hameney'i tebrik etti. Putin pazartesi günü yaptığı açıklamada, "Tahran'a olan sarsılmaz desteğimizi ve İranlı dostlarımızla olan dayanışmamızı bir kez daha teyit etmek istiyorum" dedi.

Rusya ve İran arasındaki ortaklık, Moskova'nın 2022'de Ukrayna'ya müdahalesinin ardından derinleşti; İran, savaşın ilk aşamalarında Rusya'ya kritik öneme sahip askeri insansız hava araçları sağladı.

Petrol fiyatları, gece boyunca ulaştıkları zirve seviyelerinden önemli ölçüde geriledi. Uluslararası gösterge olan Brent petrol, pazartesi sabahı varil başına yaklaşık 103 dolardan işlem görüyordu; bu, yaklaşık 120 dolarlık zirve seviyesinden düşüş anlamına geliyor. Ancak enerji analistleri, Hürmüz Boğazı'ndan gemi taşımacılığının yeniden başlatılması için net bir yol bulunmadığı takdirde fiyatların tekrar yükselebileceğinden endişe duyuyor.

Uluslararası gösterge petrol olan Brent petrolün fiyatı, G7 maliye bakanlarının pazartesi günü Uluslararası Enerji Ajansı ile koordineli olarak stratejik rezervlerinden ortak petrol salınımını görüşmek üzere bir araya geleceğine dair haberin ardından düştü. Öncesinde varil başına neredeyse 120 dolara kadar yükselmişti.

Kaynalar: Le Monde - New York Times