İngiltere Başbakanı Keir Starmer, iktidarda iki yılı bile doldurmadan partisindeki otoritesini ciddi biçimde kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldı. Peş peşe yaşanan istifalar, liderlik çıkışları ve kulis hamleleri, İşçi Partisi’nde açık bir iktidar mücadelesinin başladığını gösteriyor.

Parti içinde uzun süredir sessiz şekilde devam eden huzursuzluk, son yerel seçim kayıplarının ardından görünür bir krize dönüştü. İşçi Partili milletvekilleri arasında Starmer’ın liderliğinin sürdürülebilir olmadığı görüşü hızla yayılırken, potansiyel lider adayları da pozisyon almaya başladı.

Angela Rayner yeniden sahnede

Krizin ilk büyük işaretlerinden biri, partinin sol kanadının en etkili isimlerinden Angela Rayner’ın yeniden liderlik yarışına dahil olması oldu. Eski Başbakan Yardımcısı olarak görev yapan Rayner’ın dönüşü, parti tabanında Starmer’a alternatif arayan kesimleri hareketlendirdi.

Rayner’ın hamlesinden saatler sonra ise çok daha sarsıcı bir gelişme yaşandı. Sağlık Bakanı Wes Streeting dün görevinden istifa ettiğini açıklarken, Starmer yönetiminden açık biçimde uzaklaştığını duyurdu. Uzun süredir parti içinde Starmer’a meydan okuyabilecek en güçlü isimlerden biri olarak görülen Streeting, liderlik yarışının “mümkün olan en güçlü adaylarla” yapılması gerektiğini savundu.

İşçi Partisi liderinin bir sonraki genel seçime partiyi taşıyamayacağının artık açık olduğunu belirten Streeting, milletvekilleri ve sendikaların “kişisel çekişmeler yerine fikirlerin yarışacağı” geniş kapsamlı bir liderlik süreci istediğini söyledi.

Ayrıca Starmer’ı yeterli liderlik sergileyememekle suçlayan Streeting, geçen haftaki seçim yenilgisinin sorumluluğunun önemli bölümünün mevcut liderlikte olduğunu ima etti.

Andy Burnham için Parlamento yolu açılıyor

Parti içindeki hareketlilik bununla da sınırlı kalmadı. İşçi Partisi milletvekili Josh Simons, Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın Westminster’a dönüşünün önünü açmak için Avam Kamarası’ndaki koltuğundan istifa etti.

Burnham uzun süredir parti içinde Starmer sonrası dönemin en güçlü adaylarından biri olarak görülüyor. Ancak Başbakanlık için yarışabilmesi adına yeniden Parlamento’ya dönmesi gerekiyor. Simons’un istifası bu sürecin ilk adımı olarak değerlendiriliyor.

Burnham da yayımladığı açıklamada ulusal ölçekte “çok daha büyük bir değişime ihtiyaç olduğunu” söyledi. Yaşam maliyeti krizini öncelikli gündemi olarak gösteren Burnham, Westminster’a dönme isteğini kamuoyuna açık şekilde ilan etti.

Ancak The Guardian gazetesine göre, kulislerde sürecin Burnham açısından zamanlama sorunu yaratabileceği konuşuluyor. Çünkü olası bir liderlik yarışının hızla başlaması halinde ara seçim sürecinin yetişmeyebileceği değerlendiriliyor. Parti içindeki bazı çevreler, Wes Streeting’in hızlı bir liderlik oylaması için baskı yapabileceğini düşünüyor.

Guardian: Yaklaşık 100 milletvekili Starmer’ın gitmesini istiyor

Gazete, Starmer’ın “çoğu ölçüte göre yetersiz bir başbakan” görüntüsü verdiğini yazarken, yaklaşık 100 İşçi Partisi milletvekilinin doğrudan istifasını istediğini, çok daha fazlasının ise bunu özel görüşmelerde dile getirdiğini aktardı. Partinin 174 milletvekili bulunuyor.

Gazeteye göre Starmer’ın gönüllü olarak çekilmesi şu aşamada beklenmiyor. Bu nedenle parti içindeki muhaliflerin lideri zorlayarak koltuğundan etmeye çalışabileceği belirtiliyor.

Ancak liderlik yarışının nasıl şekilleneceği henüz net değil. Burnham’ın ara seçimi kazanıp kazanamayacağı bilinmezken, Streeting, Angela Rayner veya eski lider Ed Miliband gibi isimlerin resmen aday olup olmayacağı konusunda da belirsizlik sürüyor.

Downing Street hasarı sınırlamaya çalışıyor

Krizin büyümesi üzerine Downing Street hızlı bir kabine değişikliğine gitti. Wes Streeting’in istifasının ardından Hazine Baş Sekreteri James Murray yeni Sağlık Bakanı olarak atandı.

Öte yandan Starmer cephesi, parti içindeki dağılmayı frenlemeye çalışıyor. Başbakan’a yakın kaynaklar, Starmer’ın önceliğinin “partiyi bir arada tutmak ve çalışan ailelerin sorunlarına odaklanmak” olduğunu savunuyor.

Guardian’ın aktardığına göre Starmer, Andy Burnham’ın milletvekili adaylığını engellemeye de çalışmayacak.

Parti yönetiminden birlik mesajı

İşçi Partisi Genel Başkan Yardımcısı Lucy Powell’ın cuma günü yapacağı konuşmada birlik çağrısı yapması bekleniyor. Powell’ın konuşmasında Andy Burnham, Wes Streeting ve Angela Rayner gibi isimlerin partinin geleceğinde “kilit oyuncular” olması gerektiğini vurgulayacağı belirtiliyor.

Ancak Westminster kulislerinde hakim görüş, krizin artık yalnızca kabine değişiklikleriyle kontrol altına alınamayacağı yönünde. İşçi Partisi’nde başlayan liderlik savaşı, Starmer’ın siyasi geleceğini doğrudan tehdit eden bir aşamaya ulaşmış durumda.

Kaynak: The Guardian