Tarihi Ay geçişlerinin ardından Artemis II görevinin dört astronotu Dünya'ya geri döndü. Mürettebatın bulunduğu uzay kapsülü, cumayı cumartesine bağlayan gece saat 03:07'de (Kıbrıs saatiyle) planlandığı gibi Kaliforniya kıyılarının açıklarında Pasifik Okyanusu'na indi. 

Uzman ekipler, ABD'li astronotlar Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch'un yanı sıra Kanadalı astronot Jeremy Hansen'in kapsülden inişine yardımcı oldu.

NASA görevlisi Rob Navias, astronotların "çok iyi durumda" olduğunu söyledi. NASA Yöneticisi Jared Isaacman, "Bu sadece başlangıç" diyerek, 2028'de Ay'ın güney kutbuna insanın ilk kez ayak basmasının planlandığını vurguladı.

Trump: "Sıradaki adım, Mars!" 

ABD Başkanı Donald Trump, çevrimiçi platformu Truth Social'da yaptığı yorumda, Ay misyonunun "muhteşem" ve "kusursuz" olduğunu belirtti. Astronotları Beyaz Saray'a davet eden Trump, Mars'a yapılacak bir geziyi bir hedef olarak açıkladı: "Sonraki adım Mars!"  dedi.

Kanada Başbakanı Mark Carney ise mürettebatı "eve" hoş geldin diyerek övgüde bulundu ve onları "tarihi bir başarı" için tebrik etti.  

NASA'nın Ay görevinin sona ermesine ilişkin canlı yayını yaklaşık dört saat sürdü.

İkonik fotoğraflar: 1968'de çekilen 'Dünya'nın doğuşu' fotoğrafından sonra 2026'da 'Dünya'nın batışı' çekildi

Astronotlar Ay yörüngesindeyken muhteşem görüntüler çekti.

Daha önce "Dünya'nın doğuşu" görüntüsü, Apollo 8 ekibinden ABD'li astronot Bill Anders tarafından Aralık 1968'de çekilmişti.

Artemis II ekibi ise 'Dünya'nın batışı' fotoğrafını çekti.

Pasifik Okyanusu'na düşüş sonrasında dalgaların savurduğu kapsülden dört astronot da çıktı. Helikopterler astronotları kurtarma gemisi USS John P. Murtha'ya taşındı. 

Güvenli bir şekilde iniş yapan Artemis II ekibi, Ay'ın yörüngesine 6.500 kilometreye kadar yaklaştı.

Astronotlar, Ay'ın uzak taraflarında, uzay araçlarından daha önce hiçbir insanın görmediği bölgeleri gördüler. 

NASA, astronotlar tarafından çekilen ve Ay'ın "Büyük Kanyonu" olarak bilinen Orientale Krateri'ni gösteren bir fotoğraf yayınladı.

Astronot Koch, “Bu gerçekten çok özel bir krater bölgesi ve bugüne kadar bunu gerçekten hiçbir insan görmemişti” dedi.

Mürettebat ayrıca Ay'da yeni keşfedilen iki kratere isim verdi. Bunlardan birine “Integrity” (Dürüstlük) adını verdiler; bu aynı zamanda dört astronotun uzay kapsüllerine verdiği isimdi. Diğerine ise Komutan Wiseman’ın merhum eşi Carroll Taylor Wiseman’ın anısına “Carroll” adını koydular.

1972’deki son Ay inişin ardından Artemis 4'le Amerikalılar 2028'de Ay'a tekrar inmeyi planlanıyor. Ardıl görev olan Artemis 5’in de aynı yıl gerçekleştirilmesi öngörülüyor; ancak uzmanlar bu takvimi gerçekçi bulmuyor. Amerikalıların uzun vadeli hedefi, Ay’ın güney kutbunda kalıcı bir üs kurmak; bu aynı zamanda Mars’a astronotlu uçuşlar için de bir hazırlık olarak görülüyor.

2030 yılına kadar astronotlarını Ay'a göndermeyi sağlayan Çin, NASA ve Amerika Birleşik resimleri'ni harekete geçiren rakip konumunda. Ancak 1960'lardaki Sovyetler Birliği ile ABD arasındaki Ay yarışlarından farklı olarak, bu sefer iki ülkenin de amacı sadece Ay'a ulaşmak değil, orada sürekli bir varlık kurmaktır.

Ay yolculuklarının tarihçesi

Ay yüzeyine yapılan ilk başarılı insansız görev, 1959 yılında Sovyetler Birliği tarafından gerçekleştirilen Luna 2 oldu. Luna 2, Ay’a ulaşan ilk insan yapımı nesne olarak tarihe geçti.

Amerika Birleşik Devletleri ise önce Aralık 1968’de Apollo 8, ardından Mayıs 1969’da Apollo 10 görevleriyle Ay yörüngesine mürettebatlı uçuşlar düzenledi.

İnsanlığın Ay yüzeyine ilk inişi ise 20 Temmuz 1969’da Apollo 11 göreviyle gerçekleşti. Bu görevde Neil Armstrong Ay’a ayak basan ilk insan, Buzz Aldrin ise ikinci insan oldu.

ABD, sonraki yıllarda Ay’a beş insanlı görev daha gönderdi ve böylece toplam 12 astronot Ay yüzeyinde yürüdü.

19 Aralık 1972’de sona eren Apollo 17, Ay’a yapılan son insanlı görev olarak kayıtlara geçti; astronot Eugene Cernan da Ay’a ayak basan son insan oldu.

Uzay Yarışı’nın sonraki dönemde ivmesini kaybetmesiyle birlikte insanlık Ay’a yeniden insan göndermedi. Ancak bu süreçte Ay araştırmaları tamamen durmadı. Özellikle Çin, Chang’e programı kapsamında Ay keşfinde dikkat çekici adımlar attı; 2013’te Chang’e 3 ile Ay’a yumuşak iniş gerçekleştirdi, 2019’da Chang’e 4 ile Ay’ın uzak yüzüne inmeyi başaran ilk ülke oldu, 2020’de ise Chang’e 5 göreviyle Ay’dan örnek toplayıp Dünya’ya getirdi.

Böylece Çin, henüz Ay’a insan göndermemiş olsa da, Ay araştırmalarında yeni dönemin en önemli aktörlerinden biri haline geldi.

Kurtarma operasyonu nasıl yapıldı?

Uzay aracı, gezegene doğru bir kaya gibi düşerken hız kazandı.

Astronotların oturduğu koni şeklindeki Orion mürettebat kapsülü, altındaki silindirik servis modülünden ayrıldı. Servis modülü yolculuğun son kısmı için gerekli değildi. Atılan bu parça, Pasifik Okyanusu üzerinde atmosfere girerken yanarak yok oldu.

Mürettebat kapsülü daha da doğuya doğru yol aldı.

Kapsül, 400.000 feet (121.92 kilometre) yükseklikte, NASA'nın "giriş arayüzü" olarak adlandırdığı noktaya ulaştı; burada Dünya atmosferi, 24.664 mil hıza (39.692 km) ulaşmış olan uzay aracının yavaşlatmaya başlatılması için yeterince yoğundu.

Beklendiği gibi, uzay aracını saran yoğun ısı, altı dakika boyunca radyo iletişiminde kesintiye neden oldu.

Kapsülün içindeki astronotlar, kendilerini koltuklarına doğru bastıran yerçekiminin dört katına kadar ulaşan kuvveti hissetti.

22.000 feet (6.705 metre) yükseklikte, kapsül ses hızının düşmesinden sonra, verilen "drogue" adı küçük paraşütler açıldı. Ana paraşütler bir dakika sonra devreye girerek okyanusa düşüşü gerçekleştirirken, kapsül yaklaşık 20 mil (32 km) hızla okyanusa temas etti.

2022'de Ay'a yapılan insansız uçuş Artemis I sırasında, ısı kalkanı iniş sırasında beklenmeyen bir hasar görmüştü. Artemis II'nin ısı kalkanında da aynı tasarımı kullanıldı, ancak yeniden giriş yörüngesi ısınmayı azaltacak şekilde değiştirildi.

Artemis II’nin ısı kalkanı görevini yerine getirmiş olsa da, mühendisler ne kadar hasar oluştuğunu görmek için onu yakından inceleyecek.

NASA’da Orion program yöneticisi Howard Hu, “Isı kalkanı uzmanlarımızdan ikisi zaten gemide bulunuyor” dedi. Kapsül sudan çıkarıldıktan sonra “bazı incelemeler yapacağız” diye ekledi.

Artemis III başarılı olursa, Artemis IV ve muhtemelen Artemis V'le NASA, 2028’de Ay’ın güney kutbuna yakın bir bölgeye iniş yapmayı deneyecek.

NASA, geçen mart ayında, önümüzdeki on yıl içinde yaklaşık 30 milyar dolarlık bir maliyetle Ay’da bir üs kurma planlarını açıklamıştı.

Kaynaklar: New York Times - Spiegel

CANLI YAYIN: Eve dönüyorlar.

Artemis II mürettebatının Dünya'ya dönüşünü ve 11 Nisan saat 00:07 UTC'de (ABD Doğu Kıyısı Saatiyle 20:07) suya inişini izleyin. https://t.co/n3vZE2rcFv

- NASA (@NASA) 10 Nisan 2026