ABD ve İran güçlerinin Basra Körfezi ve çevresinde karşılıklı saldırılar düzenlemesi, ayrıca Trump yönetiminin Hürmüz Boğazı’nda üç petrol tankerine yapılan saldırılara misilleme olarak İran petrolünün satışına izin veren muafiyeti iptal etmesiyle petrol fiyatları yükseldi.

Tahran üç gemiye yapılan saldırıları üstlenmedi

İngiliz denizcilik güvenlik ajansı UKMTO'ya göre, bölgeden geçen üç gemiye 24 saat içinde saldırı düzenlendi. Katar ve Suudi Arabistan, saldırıların ikisinden İran güçlerini sorumlu tuttu. ABD Merkez Komutanlığı, çarşamba sabahı erken saatlerde tamamlanan operasyonda İran’da 80’den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. ABD güçlerine göre hedefler arasında İran ordusunun kullandığı onlarca küçük tekne de yer aldı.

İran askeri komutanlığı, boğazdaki trafiği kontrol etme iddiasını yineleyerek ve son ABD saldırılarına "ezici bir yanıt" vereceği taahhüdüyle karşılık verdi. İran güçleri, çarşamba günü Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 ABD askeri tesisini hedef aldıklarını söyledi.

ABD hava saldırılarının ardından Bahreyn genelinde hava saldırısı sirenleri çalmaya başladı ve çarşamba sabahı Bahreyn genelinde, özellikle ülkenin kuzeyinde, birkaç patlama sesi duyuldu.

Kuveyt ordusu ise Amerikan saldırılarının ardından insansız hava aracı ve füze saldırılarıyla karşı karşıya kaldığını belirtti.

İran, bir MQ-9 insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı

İran devlet televizyonunun çarşamba günü yayınladığı açıklamaya göre, İran Devrim Muhafızları, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının ardından Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri üslerinde bulunan 85 tesise saldırı düzenledi. Resmi IRIB televizyon kanalının yayınladığı açıklamada, "Bu saldırganlığa ilk yanıt olarak, İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun (IRGC) Deniz ve Hava Kuvvetleri, füze ve insansız hava araçları kullanarak ortak bir operasyon düzenledi ve 85 stratejik ABD askeri tesisini vurdu" ve bir MQ-9 insansız hava aracını düşürdü.

İran devlet haber ajansı IRNA'nın aktardığı açıklamada ise ordu "bölgedeki tüm ABD üslerinin meşru hedefler olacağını" belirtti.

Petrol fiyatları yükseldi

Brent ham petrolü yaklaşık yüzde 6 artışla varil başına 76 doların üzerine çıkarak son iki haftanın en yüksek seviyesine ulaştı. Fiyatlar, savaşın en şiddetli dönemindeki zirvenin altında kalsa da, son yükselişle savaş öncesindeki yaklaşık 72 dolarlık seviyenin üzerine çıktı.

Denizcilik sektöründeki geçici toparlanma risk altında görünüyor

Bu hafta Umman kıyıları açıklarında, aralarında Suudi Arabistan’a ait bir petrol tankeri ile Katar’a ait bir LNG taşıyıcısının da bulunduğu üç ticari gemiye düzenlenen saldırılar, Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji akışının yeniden sekteye uğrayabileceği endişesini artırdı. Tahran ise saldırıların sorumluluğunu üstlenmedi.

Denizcilik veri şirketi Kpler'e göre, pazartesi günü boğazdan her iki yönde de 36 gemi geçti. Savaştan önce, İran ve Umman arasındaki Hürmüz Boğazı'ndan günde 100'den fazla gemi geçiyordu.

Pazartesi günü geçiş yapan gemilerden sadece üçü, ABD Donanması'nın yönlendirme sağladığı Umman rotasını kullandı. İran, gemilerin kıyılarına yakın rotadan geçmesi konusunda ısrar ederken, bazı analistler bunu Tahran’ın gemilerden geçiş ücreti alma hazırlığı olarak değerlendiriyor. Boğazın orta kesimi ise İran ordusunun döşediği mayınlar nedeniyle tehlikeli kabul ediliyor.

Galibaf: "Biz pes etmeyiz"

İran'ın baş müzakerecisi ve Parlamento Başkanı Muhammed Galibaf, çarşamba günü ABD'yi, Washington ile Tahran arasında çatışmaların kapsamlı şekilde sona erdirilmesini öngören mutabakat zaptını ciddi biçimde ihlal etmekle suçladı.

Sosyal medya paylaşımında Galibaf, ihlaller arasında petrol yaptırımlarının yeniden yürürlüğe konmasını, ABD’nin güney İran’a yönelik saldırılarını ve İsrail’in Lübnan’daki eylemlerini gösterdi. Galibaf, “Zorbalık ve şantaj dönemi sona erdi. Bu hiçbir yere götürmez. Biz pes etmeyiz” ifadelerini kullandı.

Ankara'daki NATO Genel Sekreteri Mark Rutte: "Kesinlikle gerekli"

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD'nin İran'a karşı son saldırılarının "kesinlikle gerekli" olduğunu söyledi.

Rutte, NATO liderlerinin Ankara'da bir araya geldiği zirvede, "İran esasen ateşkesi ihlal ediyor" dedi. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere yönelik saldırılarına değinen Rutte, “ABD’nin güçlü bir karşılık vermesi son derece önemli” dedi ve İran’ın NATO zirvesinin başlıca gündem maddelerinden biri olacağını öngördü.

Kaynaklar: New York Times - Le Monde