AB Konseyi Başkanı Costa: İngiltere ile mümkün olan en yakın ilişkiyi istiyoruz
Avrupa Birliği ile İngiltere arasında Brüksel’de gerçekleştirilen zirvede, Brexit sonrasında ekonomik, siyasi ve toplumsal ilişkilerin yeniden güçlendirilmesine yönelik ortak bildiri kabul edildi.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, İngiltere’nin AB ile uzun vadeli ilişkilerine ilişkin değerlendirmesinde, 2016 yılında yapılan Brexit referandumunun sonucuna saygı duyduklarını hatırlattı.
Costa, referandumun ardından Avrupa Konseyi’nin kullandığı "Üzülüyoruz, fakat saygı duyuyoruz" ifadesini anımsatarak, İngiltere’nin gelecekte AB ile ilişkileri konusunda alacağı kararlara da aynı şekilde saygı göstereceklerini söyledi.
AB’nin İngiltere ile "mümkün olan en yakın ilişkiyi" kurmaya açık olduğunu belirten Costa, bununla birlikte AB tek pazarının dört temel özgürlüğünün birbirinden ayrılamayacağı ilkesini vurguladı.
100 bin gence üç yıl yaşama, çalışma ve eğitim imkânı
Zirvenin en dikkat çekici sonuçlarından biri, gençlerin karşılıklı hareketliliğini kolaylaştırmayı amaçlayan Gençlik Deneyimi Programı (Youth Experience Scheme – YES) oldu.
Ortak bildiriye göre, AB ve İngiltere’den karşılıklı olarak 100’er bin genç, diğer tarafta üç yıla kadar ikamet edebilecek.
Program kapsamında gençlere çalışma, eğitim görme, çocuk bakıcılığı yapma, gönüllü faaliyetlere katılma veya seyahat etme imkânı sağlanacak.
31 yaşına kadar olan kişileri kapsaması öngörülen programın, en geç 2028 yılına kadar uygulanmasına yönelik anlaşmanın tamamlanması ve Ocak 2030’dan geç olmamak üzere yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
Programın hayata geçirilmesindeki en önemli güçlüklerden biri, çalışma izinleri konusunda karar yetkisinin AB kurumlarından ziyade üye ülkelerde bulunması.
Bir AB diplomatı, İngiltere’nin Brüksel ile müzakere yürüttüğünü, buna karşılık kararların üye devletler tarafından alındığını belirterek sürecin karmaşıklığına dikkat çekti.
İngiltere 2027’de Erasmus+ programına dönüyor
Anlaşma, İngiltere’nin 2027 yılında AB’nin öğrenci ve eğitim hareketliliği programı Erasmus+’a yeniden katılmasını da doğruluyor.
Brexit sonrasında Erasmus+ programından ayrılan İngiltere’nin dönüşü, öğrenciler ve eğitim kurumları arasındaki iş birliğinin yeniden geliştirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Üniversite öğrenim ücretleri konusundaki belirsizlik ise henüz giderilmiş değil.
Taraflar, öğrenim ücretlerine ilişkin tamamlayıcı bir anlaşma üzerinde çalışmayı ve bu süreci altı ay içerisinde sonuçlandırmayı hedefliyor.
Sanatçılar için Avrupa turnelerinde çalışma izni kolaylığı gündemde
AB ve İngiltere, müzisyenler, oyuncular ve diğer sahne sanatçılarının Avrupa ülkelerinde turne düzenlerken karşılaştıkları bürokratik engelleri azaltmak amacıyla yeni çözümler araştırma konusunda da uzlaştı.
Brexit sonrasında sanatçıların farklı AB ülkelerinde çalışabilmek için ayrı izin süreçleriyle karşılaşması, İngiliz kültür ve sanat sektörü açısından önemli bir sorun oluşturuyordu.
Brüksel, çalışma izinlerinin üye ülkelerin yetkisinde bulunması nedeniyle bu konuda ortak düzenleme yapılmasına uzun süre mesafeli yaklaşmıştı.
Yeni bildiride, turne düzenleyen sanatçılar için karşılıklı yarar sağlayacak çözümlerin araştırılmasına yönelik taahhüt yer aldı.
Gençlik Deneyimi Programı kapsamında geliştirilebilecek ortak çalışma izni uygulamalarının sanatçılara da kolaylık sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Gıda ticaretinde bürokrasi azaltılacak
Anlaşmanın ekonomik açıdan en önemli bölümlerinden birini, gıda, içecek, bitki ve tarım ürünlerinin ticaretinde uygulanan sağlık ve bitki sağlığı önlemlerine (SPS) ilişkin düzenlemeler oluşturuyor.
Yeni düzenlemelerle İngiltere ile AB arasındaki sınır kontrollerinin ve bürokratik işlemlerin azaltılması hedefleniyor.
İngiliz Perakendeciler Birliği (BRC) Genel Müdürü Helen Dickinson, anlaşmayı perakende sektörü açısından "büyük bir kazanım" olarak nitelendirdi.
Dickinson, sınır işlemlerinin kolaylaştırılmasının maliyetleri azaltacağını ve Kuzey İrlanda’ya yapılan sevkiyatlar da dahil olmak üzere ticaretin daha sorunsuz yürütülmesini sağlayacağını belirtti.
Bununla birlikte işletmelerin yeni düzenlemelere hazırlanabilmesi için en az 18 aylık geçiş süresine ve hükümetten erken aşamada açık yönlendirmelere ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
BRC, anlaşmanın olumlu etkilerine rağmen İngiltere’de süpermarket raflarındaki fiyatların düşmesini beklemediğini de açıkladı.
İngiliz çiftçiler: Kaybedilen ihracat pazarlarını geri kazanmak zaman alacak
İngiltere Ulusal Çiftçiler Birliği (NFU) Başkanı Tom Bradshaw, sınır işlemlerinin kolaylaştırılmasını olumlu karşıladıklarını, buna karşılık anlaşmanın yalnızca bir başlangıç olduğunu söyledi.
Bradshaw, Brexit sonrasında bazı İngiliz ürünlerinin Avrupa pazarlarında başka ülkelerin ürünleriyle değiştirildiğini belirterek kaybedilen ihracatın yeniden kazanılmasının zaman alacağını ifade etti.
Marks & Spencer Food Genel Müdürü Alex Freudmann da mevcut ticaret düzenlemelerinin yarattığı bürokratik yükü eleştirdi.
Freudmann, İngiltere’deki bir fabrikada üretilen spagetti bolonezin Dublin’deki bir mağazaya ulaştırılması için yüzlerce kilometrelik ek taşıma, çok sayıda belge ve veteriner onayı gerektiğini anlatarak yeni anlaşmanın önemine dikkat çekti.
Balıkçılık hakları 2038 yılına kadar korunacak
Ortak bildiride, AB ve İngiltere’nin karşılıklı olarak birbirlerinin sularında balıkçılık faaliyetlerinde bulunmasına ilişkin düzenlemelere de yer verildi. Taraflar, balıkçılık sularına tam karşılıklı erişimin 30 Haziran 2038 tarihine kadar sürdürülmesi konusunda uzlaştı.
Bildiride ayrıca emisyon ticaret sistemleri arasında iş birliği geliştirilmesi ve mimarların mesleki yeterliliklerinin karşılıklı tanınmasına yönelik görüşmelerde önemli ilerleme sağlandığı belirtildi.
Güvenlik, göç ve savunmada iş birliği genişletilecek
AB ile İngiltere, ekonomik ilişkilerin yanı sıra güvenlik, adalet ve dış politika alanlarında da iş birliğini güçlendirme kararı aldı.
Ortak bildiride, kolluk kuvvetleri arasındaki iş birliğinin artırılması, yabancı uyruklu suçluların sınır dışı edilmesi ve göçmenlerin geri gönderilmesine ilişkin süreçlerin geliştirilmesi hedefleri yer aldı.
Ekonomik güvenlik alanında ise kritik sektörlerde teknoloji sızıntılarının önlenmesi, kritik altyapılara yönelik risklerin azaltılması ve dayanıklı tedarik zincirlerinin oluşturulması konularında ortak çalışma yürütülmesi kararlaştırıldı.
Ukrayna, Gazze ve NATO konusunda ortak tutum
Zirvede kabul edilen bildirinin dış politika ve savunmaya ilişkin bölümlerinde Ukrayna’ya destek, Gazze, İran, Lübnan, Moldova, Batı Balkanlar, Afrika ve Arktik bölgesi gibi uluslararası gündemin önemli başlıkları ele alındı.
Taraflar, NATO ile ilişkiler, uluslararası güvenlik ve savunma politikalarında iş birliğinin sürdürülmesi konusunda ortak irade ortaya koydu.
Birleşmiş Milletler, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve kurallara dayalı küresel ticaret sistemine bağlılık da bildiride vurgulanan ilkeler arasında yer aldı.
Siyasi uzlaşma sağlandı, hukuki düzenlemeler henüz tamamlanmadı
Zirvenin ardından yayımlanan 27 sayfalık ortak bildiri, AB ile İngiltere arasında Brexit sonrasında ilişkileri yeniden yapılandırmaya yönelik kapsamlı bir siyasi çerçeve ortaya koydu.
Bununla birlikte anlaşmanın uygulanmasını sağlayacak hukuki metinler henüz yayımlanmadı.
Gençlerin karşılıklı hareketliliği, sanatçıların çalışma izinleri, öğrenim ücretleri ve ticaret düzenlemelerinin ayrıntılarının önümüzdeki müzakerelerde netleştirilmesi bekleniyor.
Kaynak: The Guardian













Yorumunuz