Cumhuriyet Meclisi, Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi, "Genel Kuruldan Bir Daha Görüşülmek Üzere Komiteye Geri Alınan Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasa Önerisi”ni oy çokluğuyla onaylayarak Genel Kurul gündemine sevk etti.

Meclis'ten yapılan açıklamaya göre Komite, Başkanı UBP Milletvekili Yasemi Öztürk başkanlığında bugün toplandı.

Komite toplantısına davetli olarak Başbakanlık, Demokrat Parti, Yeniden Doğuş Partisi, Milliyetçi Demokrasi Partisi, Toplumcu Demokrasi Partisi, Kıbrıs Sosyalist Partisi ve Bağımsızlık Yolu Partisi’nden yetkililer katılarak konu ile ilgili görüşlerini komiteye sundu.

Komite toplantısında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu da yer aldı.

Toplantıya, Komite Başkan Vekili CTP Milletvekili Ongun Talat, Komite Üyesi UBP Milletvekili Sadık Gardiyanoğlu, Komite Üyesi CTP Milletvekili Ürün Solyalı ve Komite Üyesi UBP Milletvekili Alişan Şan katıldı.

Komite toplantısına ayrıca Meclis Başkan Yardımcısı CTP Milletvekili Fazilet Özdenefe; CTP Milletvekilleri Filiz Besim, Erkut Şahali, Sami Özuslu, Devrim Barçın ve Salahi Şahiner; Bağımsız Milletvekilleri Ayşegül Baybars ve Jale Refik Rogers ile UBP Milletvekilleri Hasan Küçük ve Resmiye Eroğlu Canaltay da katıldı.

Hasipoğlu karma oy uygulamasının seçmen açısından karmaşık olduğunu ileri sürdü

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu, 2022 seçimlerinde kullanılan 14 bin karma oyun yüzde 41’inin geçersiz sayıldığını belirterek, karma oy uygulamasının seçmen açısından karmaşık olduğunu söyledi.

Önerinin Cumhuriyet Meclisi’nin ilk olağanüstü oturumunda gündeme gelebileceğini kaydeden Hasipoğlu, öneriyi 9 Mayıs 2023’te kendisinin sunduğunu belirtti.

Meclis’te temsil edilen ve edilmeyen siyasi partilerin katılımıyla dört komite toplantısı ve bir Genel Kurul görüşmesi gerçekleştirildiğini ifade eden Hasipoğlu, komite toplantılarının 14, 17 ve 20 Mart 2025 ile 30 Mayıs 2025 tarihlerinde yapıldığını anımsattı.

Hasipoğlu, CTP’nin daha önce karma oyun kaldırılması yönündeki görüşünü kendilerine bildirmesine rağmen öneriye ret oyu verdiğini söyledi.

Karma oyun çok sayıda geçersiz oya neden olduğunu ve parti siyasetini zayıflattığını ifade eden Hasipoğlu, mevcut parlamenter sistemde Meclis’te grubu bulunan parti sayısının fazla olmasının yasa çalışmalarına olumlu katkı sağlayabileceğini kaydetti.

Seçmenlerin istedikleri partiye mühür vurduktan sonra tercihlerini de yapabileceklerini belirten Hasipoğlu, düzenlemenin hem milletvekilliği hem de belediye meclis üyelikleri için geçerli olacağını ifade etti.

CTP’den Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasası’na komitede ret: “Seçim arifesinde siyasi hesaplaşmanın parçası olmayacağız”

Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP), Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasa Önerisi’ne komitede ret oyu vermelerinin nedeninin, düzenlemenin seçimlere kısa süre kala gündeme getirilmesi ve hükümet partilerinin kendi içlerindeki siyasi hesaplaşmalar olduğunu açıkladı. 

CTP’den yapılan yazılı açıklamada, demokratik bir seçim reformunun gerekliliğinin savunulmaya devam edileceği belirtilerek, “CTP, demokratik bir seçim reformunun gerekliliğini savunmaya devam edecek; ancak seçim döneminde ortaya çıkan parti içi hesaplaşmaların ve son dakika düzenlemelerinin parçası olmayacaktır” denildi.

Karma oyun kaldırılmasının, CTP’nin yeni dönemde hayata geçirmeyi planladığı çağdaş seçim yasası ve içtüzük reformunun temel unsurlarından biri olacağı belirtilen açıklamada, konunun kapsamlı biçimde ele alınması gerektiği vurgulandı.

Seçmenin tercihini adaylar arasındaki karma tercihler yerine siyasi programlar, politikalar ve yönetme iddiası üzerinden ortaya koymasını sağlayacak bir sisteme geçilmesi gerektiği kaydedilen açıklamada, ancak böylesine önemli bir reformun seçime kısa süre kala herhangi bir siyasi parti veya milletvekilinin günlük ihtiyaçları, parti içi dengeleri ya da kısa vadeli siyasi hesapları doğrultusunda yapılmaması gerektiği savunuldu.

Seçim sisteminin demokratik düzenin ortak zemini olduğu belirtilen açıklamada, değişikliklerin siyasi partiler, hukukçular, akademisyenler, meslek örgütleri, sivil toplum ve toplumun farklı kesimlerinin görüşlerinin alınacağı geniş katılımlı bir Meclis Ad Hoc Komitesi bünyesinde bütünlüklü şekilde ele alınması gerektiği ifade edildi.

“Seçim sisteminde temel değişikliklerin seçime çok kısa süre kala ele alınması doğru değil”

6 Aralık 2026’da Yerel Yönetim Organları Seçimi yapılacağı ve karma oyun belediye meclislerinde de kaldırılmasının öngörüldüğü hatırlatılan açıklamada, seçim sisteminin temel kurallarında yapılacak değişikliklerin seçimlere çok kısa süre kala ve siyasi gündemin baskısı altında ele alınmasının doğru olmadığı belirtildi.

CTP, söz konusu girişimin seçmen iradesinin sandığa daha sağlıklı yansıtılması arayışından çok, hükümet partilerinin kendi içlerinde ve aralarında yaşadığı tartışmaların ve hesaplaşmaların Meclis gündemine taşınmasının sonucu olduğu yönündeki kaygısını dile getirdi.

“Kapsamlı reform ilk genel seçimlerin ardından başlatılacak”

Komiteye katılan sekiz siyasi partiden altısının zamanlamanın doğru olmadığı yönünde görüş bildirdiği belirtilen açıklamada, girişimin geniş bir siyasi ve toplumsal uzlaşıdan yoksun olduğu savunuldu.

Düzenlemenin 9 Mayıs 2023’te bir milletvekili tarafından sunulduğu, 30 Haziran 2025’te Meclis Genel Kurulu’nda oylanmayarak komiteye iade edildiği hatırlatılan açıklamada, düzenlemenin bugün UBP oylarıyla komiteden oy çokluğuyla geçtiği kaydedildi.

CTP’nin ilk genel seçimlerde halktan yetki alması halinde Seçim ve Halkoylaması Yasası’na ilişkin kapsamlı reform çalışmalarını tüm paydaşların katılımıyla başlatacağı duyuruldu.

Açıklamada, yeni seçim sisteminin siyasi programlar ve politikaların yarışmasını esas alacağı, temsilde adalet ile yönetimde istikrar arasındaki dengenin korunacağı belirtildi.