Orta Doğu'daki savaşın bir sonucu olarak iklim dostu teknolojilere olan ilgi artıyor. İklim değişikliği ve enerji dönüşümü hakkında analizler yapan uluslararası araştırma grubu Zero Carbon Analytics'in raporuna göre, doğal gaz ve benzin fiyatlarının yükselmesi, birçok Avrupa ülkesinde güneş panellerine ve elektrikli otomobillere olan talebin artmasına yol açtı.

Örneğin, Almanya'da şu anda 1,2 milyondan fazla "balkon enerji santrali" faaliyette; sadece mart başı ile nisan ortası arasında balkonlarda veya bahçelerde 49.000'den fazla yeni küçük ölçekli güneş paneli kurulumu tescil edildi. Solar Power Europe derneği, tescilsiz olarak çalışan çok daha fazla balkon güneş paneli olduğunu tahmin ediyor.

Rapor ayrıca, güneş panelleri ve ısı pompaları için yaklaşık %30 daha fazla talep bildiren Berlin merkezli Enpal şirketine de atıfta bulunuyor. Der Spiegel'in haberine göre Hamburg merkezli rakibi 1Komma5° ise bir önceki aya kıyasla talebin yaklaşık iki katına çıktığını belirtti. 

Büyük Britanya'daki enerji şirketleri de benzer artışlar bildirdi. İtalya'da, ısı pompaları ve güneş enerjisi sistemlerini sübvanse eden bir devlet portalı, benzeri görülmemiş derecede yüksek talep nedeniyle mart ayı başında başvuruları geçici olarak askıya aldı.

Hükümetlerin vergi indirimi teşvikleriyle güneş enerjisine talep artıyor

Söz konusu ülkeler, talebin artmasına kısmen katkıda bulundu. Örneğin, İspanya mart ayı sonunda güneş enerjisi üreten haneler için vergi indirimleri uygulamaya koydu. İngiliz hükümeti ise ilk kez balkon tipi güneş paneli kurulumuna izin vereceğini duyurdu. O zamandan beri, İngiltere'nin önde gelen arama motoru Google'da "şarj edilebilir güneş enerjisi" aramalarının sayısı önemli ölçüde arttı.

Benzinli ve dizel araçlara olan talep azaldı

Yüksek yakıt fiyatları nedeniyle elektrikli otomobillere olan ilgi de arttı. Almanya'da, mart ayında yeni bataryalı elektrikli araç satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 66 oranında arttı. Bu artışın bir nedeni de Alman hükümetinin elektrikli otomobiller için yeniden uygulamaya koyduğu satın alma teşvikiydi. Fransa ve İtalya'da da elektrikli otomobil satışları yaklaşık yüzde 70 oranında arttı.

Mobile.de adlı çevrimiçi portal, şubat ayından mart ayına kadar yeni veya kullanılmış elektrikli otomobillere yönelik talep sayısının yüzde 50'den fazla arttığını, benzinli ve dizel otomobillere olan talebin ise azaldığını bildirdi. Autoscout24 platformu da Almanya, Avusturya ve İtalya'da elektrikli otomobillere olan talebin yüzde 40 arttığını açıkladı.

Otomotiv sektörüne özel portalların dışında, insanlar Google'da elektrikli otomobilleri giderek daha fazla arıyor. Zero Carbon Analytics araştırma grubuna göre, "İran'daki savaşla eş zamanlı olarak tüm pazarlarda ilgide belirgin artışlar gözlemlenebileceğini" belirtiyor. Benzer artışlar, Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısından kısa bir süre sonra, 2022'de de yaşanmış ve bu savaş da enerji krizine yol açmıştı.

Son fiyat artışlarının ana nedeni, Hürmüz Boğazı'nın neredeyse tamamen tıkanmasıdır. Basra Körfezi ile Hint Okyanusu arasında yer alan boğaz, önemli miktarlarda ham petrol, yakıt ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşıyordu; ancak kaynaklar şu anda küresel pazara geçici olarak ulaşamıyor. Hürmüz Boğazı'nı bypass eden petrol boru hatlarının kapasitesi de sınırlı.

Kuzey Denizi'nden çıkarılan Brent ham petrolünün fiyatı savaşın başlangıcından bu yana yaklaşık yüzde 30 arttı; doğal gaz için Avrupa referans fiyatı ise yüzde 20'den fazla yükseldi.

Yakıt fiyatlarındaki önemli artış, elektrikli araba ile içten yanmalı motorlu araç arasında kararsız kalan sürücülerin hesaplarını değiştiriyor. Ortalama 100 kilometrede yedi litre yakıt tüketen bir benzinli arabanın mevcut fiyatlarla yakıt gideri yaklaşık 14 euro iken, dizel bir arabanın maliyeti yaklaşık 15 euro. Tipik bir elektrikli araba aynı mesafe için 20 kilowatt-saat elektriğe ihtiyaç duyuyorsa, uygun tarifeli bir kamu şarj istasyonunda şarj etmenin maliyeti yaklaşık 9 euro. Bir evin kendi şarj istasyonuna, muhtemelen güneş paneli sistemine ve batarya depolama sistemine sahip olması durumunda maliyet daha da düşüyor.

Kaynak: Der Spiegel