Pazartesi günü Hürmüz Boğazı'nda askeri gerilim tırmandı. İran'ın tehditleri arasında birçok gemiye saldırı düzenlenirken, ABD de bölgeye destroyerler göndererek daha fazla saldırıyı püskürttü.

Çatışmalar, ABD Başkanı Trump'ın Basra Körfezi'nde sıkışıp kalan gemilerin boğazdan geçirilmesi için yeni bir girişim başlattığını duyurmasından saatler sonra meydana geldi. 

İran'ın boğaz üzerindeki hakimiyeti ve ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka, küresel piyasaları milyonlarca varil petrolden mahrum bırakıyor ve İran ekonomisi üzerinde artan bir baskı oluşturuyor.

Wall Street Journal'ın haberine göre üst düzey bir ABD yetkilisi, savaş gemileri ve uçakları da dahil olmak üzere ABD askeri güçlerinin, İran saldırılarına karşı çeşitli ticari gemileri aktif olarak koruduğunu söyledi. ABD kuvvetlerinin ticari gemilere fiziksel olarak eşlik etmediğini, bunun yerine gemileri korumak için savaş gemileri ve uçaklar kullanarak bir savunma kalkanı oluşturduğunu söyledi.

ABD iki ticari gemiyi boğazdan geçirdiğini duyurdu

Amerikan ordusu, ABD bayraklı iki ticari gemiyi boğazdan başarıyla geçirdiğini açıkladı. Centcom'dan yapılan açıklamada, "Amerikan kuvvetleri, ticari gemi trafiğinin yeniden sağlanması çabalarına aktif olarak destek veriyor" denildi.

Trump, pazar günü sosyal medyada "Özgürlük Projesi" adını verdiği yeni girişimini duyurdu. ABD, Körfez'deki yüzlerce ticari gemiye ulaşarak boğazdan geçmeyi denemeleri için onları teşvik etti. 

İran'dan 'gemiler güç kullanılarak durdurulacaktır' açıklaması

İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu, donanmasının boğazdaki trafiği felç etmesine rağmen, pazartesi günü bu girişime karşı çıkarak, izinsiz geçen gemilerin ciddi risklerle karşı karşıya kalacağını duyurdu.

Devrim Muhafızları'na bağlı bir haber ajansı olan Tasnim'e göre, Devrim Muhafızları sözcüsü Sardar Mohebbi, "Hürmüz Boğazı'nın yönetiminde herhangi bir değişiklik olmadı. Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri tarafından açıklanan ilkelere aykırı deniz hareketleri ciddi risklerle karşılaşacaktır. İhlal eden gemiler güç kullanılarak durdurulacaktır." 

Saldırıya uğrayan gemiler

Marshall Adaları bayraklı 'JV Innovation' gemisinin kaptanı, geminin pazartesi günü boğazı geçmek için demir atmış halde beklerken bir insansız hava aracı tarafından vurulduğunu söyledi. Yakındaki gemilerdeki denizciler, saldırıyı ve güvertede çıkan yangını gördüklerini bildirdi.

Denizcilik güvenlik şirketi Vanguard'a göre, Güney Kore’den 'HMM Namu' adlı başka bir gemi de pazartesi geç saatlerde bir patlayıcıyla vuruldu.

Öte yandan, Birleşik Arap Emirlikleri pazartesi günü, Abu Dabi'nin devlet petrol şirketi Adnoc'a ait bir tankere İran insansız hava aracıyla düzenlenen saldırıyı kınadı.

Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanlığı, gemi boğazdan geçerken iki insansız hava aracının gemiyi hedef aldığını ve herhangi bir yaralanmaya yol açmadığını belirtti. Açıklamada saldırının ne zaman gerçekleştiği belirtilmedi.

BAE'de ateşkesin ardından ilk kez füze alarmı verildi

İran devlet medyası pazartesi günü, Devrim Muhafızları'nın boğazdaki kontrol alanını gösteren bir harita yayınladı. Bu harita, Körfez ülkesinin boğazdaki tıkanıklığı aşmak için kullandığı boru hattının son noktası olan Birleşik Arap Emirlikleri'nin Fujairah limanını da kapsıyordu. 

Öte yandan, Birleşik Arap Emirlikleri'nde, nisan ayı başlarında yürürlüğe giren ateşkesin ardından ilk kez pazartesi günü füze alarmı verildi.

Petrol fiyaları yükseldi

Bu gelişmeler neticesinde uluslararası gösterge olan Brent petrol vadeli işlemleri %6 artarak varil başına yaklaşık 114,50 dolara yükseldi. ABD petrol vadeli işlemleri ise %4 artışla 106 dolara çıktı.

Gemi sahipleri, İran'dan gelebilecek saldırı tehdidi ve Amerika'nın boğazı açmaya yönelik yeni operasyonunun nasıl işleyeceği konusundaki belirsizlik nedeniyle geçiş riskini göze almak istemediklerini söylediler. Şu anda Körfez'de mahsur kalan iki geminin Alman sahibi, gemilerini ancak savaş sona erdiğinde ve ikna edici bir barış anlaşması olduğunda hareket ettireceğini belirtti.

Gemi takip analisti ve denizcilik danışmanlık firması Bosphorus Observer'ın başkanı Yörük Işık ise "Şu anda hiçbir şey göremiyoruz. İnsanlar bekliyor" dedi.

Kaynak: WSJ