ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı sona erdirmek amacıyla yürüttüğü diplomatik girişimlerde yeni bir seçenek gündeme geldi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD'li müzakerecilerin, Rusya ile Abu Dabi'de gerçekleştirilen son barış görüşmelerinin ardından, Ukrayna'nın NATO üyeliği karşılığında ülkenin doğusundaki Donbas bölgesinden çekilmeye hazır olup olmadığını sorduklarını açıkladı.

Zelenski'nin ofisi tarafından 14 Kasım Cumartesi günü yayımlanan açıklama, uzun süredir barış müzakerelerinin dışında tutulan NATO üyeliği seçeneğinin yeniden tartışılmaya başlandığına işaret etti.

ABD, Donbas'tan çekilme karşılığında NATO üyeliğini gündeme getirdi

Zelenski, Amerikalı müzakerecilerin kendilerine yönelttiği soruyu şöyle aktardı: “Amerikalılar şu soruyu gündeme getirdi: ‘Ukrayna NATO'ya üye olursa Donbas'tan çekilir mi?’”

Bu seçeneğin ilk kez dile getirildiğini belirten Zelenski, “Bu nedenle NATO'nun yeniden gündemde olduğunu düşünüyorum. Ancak Vladimir Putin'in verdiği mesajları da duydunuz. Bu son derece zor bir görüşme” dedi.

Ukrayna lideri, Kiev yönetiminin kendi egemenlik alanındaki topraklardan çekilmeyi kabul etmediğini bir kez daha vurguladı.

Bununla birlikte Zelenski, Ukrayna'ya güçlü güvenlik garantileri, yeterli finansmana sahip güçlü bir ordu ve ülkenin yeniden inşası için kaynaklar içeren kapsamlı bir güvenlik paketi sunulması durumunda, konuyu halkoylamasına götürebileceğini söyledi.

Washington yeni bir diplomatik girişim başlattı

Trump yönetimi, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın sona erdirilmesi amacıyla son haftalarda diplomatik girişimlerini yoğunlaştırdı. ABD'nin yeni müzakere sürecine Avrupa ülkelerini de dahil etmeyi değerlendirdiği belirtiliyor.

Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, 13 Kasım'da Dublin'de Zelenski ile bir araya geldi.

ABD'li temsilciler daha önce de Ukrayna ordusunun Rusya'nın hak iddia ettiği bölgelerden çekilmesini öngören çeşitli senaryoları gündeme getirmişti.

Kiev yönetimi ise Ukrayna'nın egemenlik haklarını ihlal edeceği gerekçesiyle bu önerileri kabul edilemez buluyor.

Donbas'tan çekilmek Ukrayna'nın savunmasını zayıflatabilir

Donbas bölgesi, toprak bütünlüğünün yanı sıra Ukrayna'nın askeri savunma kapasitesi bakımından da stratejik önem taşıyor. Bölgede Ukrayna ordusunun uzun yıllar boyunca oluşturduğu güçlü tahkimat hatları bulunuyor.

Ukrayna birliklerinin bu mevzilerden çekilmesi, Rusya'nın ileride yeni bir saldırı başlatması halinde Kiev'in savunma kapasitesini önemli ölçüde zayıflatabilir.

Bu nedenle Ukrayna yönetimi, herhangi bir toprak tavizinin yalnızca mevcut savaşın sonuçlarını değil, ülkenin uzun vadeli güvenliğini de etkileyeceğini savunuyor.

Uzmanlar ayrıca Rusya'nın Ukrayna politikasının yalnızca belirli bölgelerin kontrolünü ele geçirmekle sınırlı olmadığına, Moskova'nın ülkenin siyasi ve stratejik yönelimi üzerinde de belirleyici olmak istediğine dikkat çekiyor.

Rusya, NATO'nun 1997 sınırlarına dönmesini istiyor

Öte yandan The New York Times gazetesinin elde ettiği belirtilen 10 Kasım 2026 tarihli bir Rus müzakere belgesi, Moskova'nın taleplerinin Ukrayna'nın ötesine uzandığını ortaya koyuyor.

Habere göre Rusya, NATO üslerinin ve askeri birliklerinin Doğu ve Orta Avrupa'nın geniş kesimlerinden çekilmesini istiyor.

Moskova'nın talebi, NATO'nun askeri varlığının fiilen 1997 yılındaki düzeyine döndürülmesini öngörüyor. 1997 yılı, Polonya, Çekya ve Macaristan dahil eski Doğu Bloku ülkelerinin NATO'ya katılım sürecinde önemli bir dönüm noktası olmuştu. Bu ülkeler, Rusya'dan kaynaklanabilecek güvenlik tehditlerine karşı NATO üyeliğine başvurmuştu.

Rusya'nın yeni taleplerinin kabul edilmesi, Doğu Avrupa'daki güvenlik düzeninin önemli ölçüde değişmesi anlamına gelebilir.

Zelenski'den Avrupa'ya yeni savaş uyarısı

Zelenski, Rusya'nın Avrupa'nın güvenlik mimarisini yeniden şekillendirmeye yönelik taleplerinin yalnızca Ukrayna'yı değil, bütün kıtayı ilgilendirdiğini söyledi.

Avrupa Birliği ve NATO'nun Avrupa güvenliğinin temel dayanakları olduğunu belirten Zelenski, “AB ve NATO, Avrupa'nın tek gerçek güvenliğidir” dedi.

Moskova'nın Avrupa'daki mevcut güvenlik düzenini değiştirmek istemesinin ciddi riskler taşıdığını vurgulayan Zelenski, “Bu tehlikelidir, çünkü savaşlara veya gerilimin tırmanmasına yol açan şeyler tam da bunlardır” ifadelerini kullandı.

Putin, Ukrayna'nın NATO üyeliğine karşı çıkıyor

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna'nın NATO'ya katılmasına uzun süredir karşı çıkıyor. Kremlin, Ukrayna'nın ittifaka üye olmasını veya ülke topraklarında Batılı askeri birliklerin konuşlandırılmasını kabul etmeyeceğini defalarca açıkladı.

Putin, son açıklamalarında da Ruslar ile Ukraynalıların gerçekte aynı halk olduğunu ileri sürerek iki ülke arasındaki tarihsel ve ulusal ilişkilere ilişkin görüşlerini yineledi.

Ukrayna ise bağımsızlığını ve egemenliğini korumak için Batı'dan bağlayıcı güvenlik garantileri talep ediyor. Kiev yönetimi, Rusya'nın gelecekte yeni bir saldırı düzenlemesini önlemenin en etkili yollarından birinin NATO üyeliği olduğunu savunuyor.

NATO ülkeleri ve mevcut ABD yönetimi, Ukrayna'nın ittifaka katılımına ilişkin taleplere bugüne kadar olumlu yanıt vermedi.

Kaynaklar: Der Spiegel - AFP