ABD Başkanı Donald Trump, İran ile diplomatik bir anlaşmaya varılabileceği yönündeki ilerleme nedeniyle yeni bir askeri saldırıyı şimdilik durdurduğunu açıkladı.

Trump Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, yeni saldırıların askıya alınmasının ön koşulunun kısa sürede bir anlaşmaya varılması olduğunu ifade etti.

Öte yandan ateşkesin kırılgan hale gelmesiyle birlikte İran'ın, ABD'nin saldırıları yeniden başlatması ihtimaline karşı vekil güçleriyle kapsamlı bir tırmanma planı hazırladığı iddia edildi.

ABD'li yetkililere ve İranlı kaynaklara dayandırılan bilgilere göre, kısa süren ateşkes sırasında Devrim Muhafızları komutanları ile İran'ın desteklediği Hizbullah, Husiler ve Iraklı Şii milis gruplarının liderleri arasında gizli koordinasyon toplantıları yapıldı. Planın temel hedefinin, Trump için savaşın maliyetini mümkün olduğunca artırmak olduğu öne sürüldü.

Petrol tesisleri, üsler ve ticaret yolları hedef alındı

New York Times’ın haberine göre, planın ilk yansımaları son günlerde bölgede görüldü.

Suudi Arabistan'daki dünyanın en büyük petrol tesislerinden birine yönelik insansız hava aracı saldırısı sonucu tesiste yangın çıktı. Süveyş Kanalı yakınındaki Mısır limanında iki doğal gaz tankeri saldırıya uğradı. Ürdün üzerinde ise ABD personelinin bulunduğu üsse doğru füzeler fırlatıldı.

Analistler, saldırıların ortak amacının ABD müttefiklerine zarar vermek, küresel enerji ve ticaret hatlarını baskı altına almak ve Washington üzerindeki siyasi maliyeti artırmak olduğunu değerlendiriyor.

"Çatışmanın kuralları yeniden yazılıyor"

İran'ın baş müzakerecisinin kıdemli danışmanı Mahdi Mohammadi de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Direniş Ekseni" olarak adlandırılan vekil güçlerin yeni bir döneme girdiğini savundu.

Mohammadi, "Çatışmanın kuralları değişiyor ve yeniden yazılıyor. Bölgede farklı yönlerden yeni cepheler açılıyor. Yeni oyuncularla yeni bir direniş ekseni ortaya çıkıyor" ifadelerini kullandı.

İran vekil güçlerini yeniden organize ediyor

Haberde, İran'ın özellikle İsrail ile yaşanan savaşın ardından zayıflayan Hizbullah'ın yeniden yapılandırılması için Devrim Muhafızları komutanlarını doğrudan sahaya gönderdiği öne sürüldü.

Irak'taki Şii milislerin ve Yemen'deki Husilerin de İran ile koordinasyon içinde hareket ettiği, ancak her grubun kendi bölgesel hedeflerini de gözettiği ifade edildi.

Analistlere göre, İran'ın müttefiklerinin saldırmasının bir diğer nedeni de daha ideolojik. İran, vekil güç ağını iki temel hedefle geliştirdi: Amerika Birleşik Devletleri ordusunu bölgeden çıkarmaya ve İsrail'e zarar vermeye yardımcı olmak ve milisleri İran'a yönelik saldırılara karşı bir kalkan olarak kullanmak.

Amaç petrol ihracatını ve ABD ekonomisini baskılamak

İran'ın vekil güç stratejisinin temel hedeflerinden biri, Hürmüz Boğazı, Bab el-Mendeb Boğazı ve Süveyş hattındaki enerji ve ticaret akışını sekteye uğratarak petrol fiyatlarını yükseltmek ve ABD'de yaklaşan ara seçimler öncesinde ekonomik baskıyı artırmak.

Uzmanlar, Tahran'ın aynı zamanda Suudi Arabistan başta olmak üzere bölge ülkelerini kendi güvenlik ve enerji politikalarında taviz vermeye zorlamayı hedeflediğini değerlendiriyor.

Öte yandan İran destekli grupların Tahran ile koordinasyon içinde hareket etmelerine rağmen tamamen İran'ın kontrolünde olmadıkları, her örgütün kendi önceliklerine göre hareket ettiği de vurgulanıyor.

Kaynak: New York Times