İspanya'nın Fas sınırındaki Ceuta özerk kentinde son günlerde yaşanan kitlesel düzensiz göç dalgası güvenlik ve insani krizi derinleştirirken, polis ve jandarma yetkilileri bölgenin "operasyonel çöküşün eşiğinde" olduğunu açıkladı. Yerel yönetim ise Madrid'den acil destek talebinde bulundu.

İspanyol güvenlik güçleri, son bir haftada yaşanan göç akınının Mayıs 2021'deki büyük Ceuta krizinden daha ağır olduğunu belirtti. Bölgede görev yapan polis ve jandarma mensupları, "Durum çok kötü ve bunun iki günde sona ereceğini sanmıyoruz. Operasyonel çöküşe bir adım kaldı" ifadelerini kullandı.

Krizin, İspanya Yüksek Mahkemesi'nin deniz yoluyla Ceuta'ya ulaşan göçmenlerin sınırdan derhal geri gönderilemeyeceğine hükmetmesinin ardından hız kazandığı belirtiliyor. Mahkeme, hızlı geri göndermelerin yalnızca sınır çitlerini veya fiziki engelleri aşarak giriş yapan göçmenler için uygulanabileceğine karar vermişti.

Ceuta'da "insani ve sosyal acil durum"

Ceuta Bölgesel Yönetim Başkanı Juan Vivas, yaşananları "tam bir insani ve sosyal acil durum" olarak nitelendirerek İspanya merkezi hükümetinden ulusal acil durum ilan edilmesini ve ek destek sağlanmasını istedi.

İspanya İçişleri Bakanlığı ise bölgeye ilave personel ve kaynak gönderildiğini açıkladı. Ancak sahada görev yapan yetkililer, sorunun yalnızca daha fazla güvenlik personeliyle çözülemeyeceğini ifade etti.

İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska'nın cuma günü Ceuta'ya giderek yerel yetkililer ve güvenlik birimleriyle toplantılar yapacağı bildirildi.

25'ten fazla göçmen hayatını kaybetti

Jandarma sendikası AUGC'nin (Asociación Unificada de Guardias Civiles) Ceuta temsilcisi Rachid Sbihi, kentteki durumun kritik seviyeye ulaştığını söyledi. Sbihi, denizden kurtarılan yaklaşık 300 kişiyi kontrol altında tutmaya çalışan yalnızca 12 güvenlik görevlisinin yetersiz kaldığını belirterek, "Kaçtılar ve onları durdurmanın hiçbir yolu yoktu. Ne yapacağımızı bilmiyoruz" dedi.

Yetkili ayrıca son günlerde Ceuta'ya yüzerek ulaşmaya çalışırken boğulan 25'ten fazla göçmenin cesedinin bulunduğunu açıkladı.

Polis sendikalarından yasa değişikliği çağrısı

Polis sendikaları, mevcut uygulamanın düzensiz göçü teşvik ettiği uyarısında bulundu.

SUP (Sindicato Unificado de Policía) sendikası, İspanya topraklarına ulaştıktan sonra sınır dışı işlemlerinin son derece zor olmasının yeni göç girişlerini artırabileceğini savundu.

Jupol (Justicia Policial) sendikası ise göç mevzuatında reform yapılmasını, özellikle Fas başta olmak üzere menşe ve transit ülkelerle geri kabul anlaşmalarının güçlendirilmesini istedi. Sendika, hızlı geri gönderme mekanizmaları olmadan İspanya'nın "çekim etkisi" yaşamaya devam edeceğini belirtti.

Fas ile ilişkiler yeniden gündemde

İspanya İçişleri Bakanlığı, Fas'ın göç akınını önlemek için Madrid ile iş birliği yaptığını açıklarken, bazı analistler yaşanan gelişmelerin iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerle bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor. Sınır ötesi göç akışını kontrol eden Fas'ın, İspanya'nın Cezayir ile bağlarını derinleştirme çabalarından rahatsız olmuş olabileceği dile getiriliyor. 

Ceuta ve Melilla, Avrupa Birliği'nin Afrika kıtasındaki tek kara sınırını oluşturuyor. Bölge, uzun yıllardır düzensiz göçün odak noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Mayıs 2021'de iki gün içinde 10 binden fazla kişi Ceuta'ya geçmiş, 2022'de ise Melilla'daki toplu sınır geçişi sırasında en az 23 göçmen hayatını kaybetmişti.

Ceuta'dan gelen İspanyol basınındaki görüntüler ise krizin insani boyutunu gözler önüne serdi. Haberlere göre deniz yolculuğunu tamamlayabilen göçmenlerden bazıları bitkin halde ve ölümün eşiğinde kıyıya ulaşırken, bazıları ise sevinçten "Yaşasın İspanya!" diye bağırdı, terliklerini havaya fırlattı ve İspanyol topraklarını öpmek için diz çöktü.

Öte yandan, büyük bölümü genç erkeklerden oluşan binlerce kişinin herhangi bir engelle karşılaşmadan İspanyol topraklarına giriş yaptığını gösteren görüntüler, İspanya'da ve Avrupa'nın bazı kesimlerinde tartışmalara yol açtı.

Avrupa Birliği İçişleri ve Göç Komiseri Magnus Brunner ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Birliğin dış sınırlarının korunması, yasa dışı göçle mücadele çabalarımızın hayati bir parçasıdır. Ceuta'da gelişen durumu ilgili makamlarla birlikte yakından takip ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Kaynaklar: El Pais – New York Times, Fotoğraf: AP/Antonio Sempere